ب)مشکل دیگر، درارتباط با جمع آوری داده ها می باشد.
۵-۵- پیشنهادات:
۱-۵-۵- پیشنهادات کاربردی:
- نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد که شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار ایران اقدام به اعمال مدیریت سود بیشتری به منظور دستیابی به سود بالاتر و فروش بیشتر می کنند لذا به خریداران سهام شرکتها و یا محققین این شرکتها پیشنهاد می شود هنگام استخراج اطلاعات مالی و گزارشات مالی به پدیده هموار سازی سود و مدیریت سود پیش بینی شده در این شرکت ها توجه داشته باشند.
- با توجه به اینکه هدف اولیه از گزارش سود، تأمین و ارائه اطلاعات مفید برای کسانی است که بیشترین علاقه را به گزارش های مالی دارند و بر اساس نتایج این پژوهش که نشان داد در صنایع رقابتی میزان مدیریت سود بیشتر است، به نهادهای قانونگذار و دولت پیشنهاد میشود که ضمن اتخاذ تدابیری از طریق به کارگیری راهبردهایی برای افزایش میزان رقابت در بازار تولیدات شرکتهای ایرانی در سطح داخلی و بین المللی، روشی برای جلوگیری از دستکاری سود به وسیله مدیریت شرکتها را بکار گیرند.
( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

۲-۵-۵- پیشنهادات برای تحقیقات آتی
پیشنهاد میشود با توجه به رشد ساختار صنعت در شرکت های پذیرفته شده در بورس ایران این شاخص با سایر بورس های جهان نیز مورد بررسی قرار گیرد.
پیشنهاد میشود تأثیر مدیریت سود بر قیمت گذاری کالای بورس های مختلف مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرد.
پیشنهاد می گردد شاخص روند قیمت گذاری در بین شرکت های پذیرفته شده در بورس ایران مورد بررسی قرار گیرد.
۶- منابع و مآخذ:
منابع فارسی
ابزری، مهدی;صمدی،سعید وصفری،علی(۱۳۸۶)،” بررسی تأثیر دوره سرمایه گذاری بر عملکرد شرکتهای سرمایه گذاری پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران"،فصل نامه بررسی های حسابداری و حسابرسی ۱۴(۵۰):۱۱۸-۹۹
آذر، عادل، منصور مؤمنی،آمار و کاربرد آن در مدیریت، جلد دوم، سال ۱۳۸۳
ایزدی نیا،ناصر و رسائیان، امیر(۱۳۸۹)،” پراکندگی مالکیت و نقدشوندگی سهام"، فصل نامه بررسی های حسابداری و حسابرسی ۱۷(۶۰):۲۲-۳
بایزیدی و همکاران،تحلیل داده های پرسشنامه ای ، (۱۳۹۱)،چاپ پنجم، انتشارات عابد به کمک تهران
پور حیدری، امید، سلیمانی امیری، غلامرضا، و صفاجو، محسن. (۱۳۸۴) بررسی میزان ارتباط سود و ارزش دفتری با ارزش سهام در شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران. بررسی های حسابداری و حسابرسی، شماره ۴۲، ص:۱۹-۳٫
داودی ، عباس، (۱۳۸۶) بررسی میزان سود تقسیمی، ارزش دفتری و سود سهام با ارزش بازار سهام شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید باهنر کرمان.
دلاور، علی “روش تحقیق؛ در روانشناسی و علوم تربیتی” توسعه و ویرایش ، چاپ بیست و یکم ، ۱۳۸۵ ، ص ۲۴۴-۲۴۳
مومنی، منصور و فعال قیومی، علی. (۱۳۸۹). تحلیل های آماری ، منصور مومنی، تهران. انتشارات علم و دانش .
حاجی وند، تقی، (۱۳۸۰)، تحقیقی پیرامون انگیزه های مدیریت در هموارسازی سود گزارش شده، پایان نامه منتشر نشده، دانشکده مدیریت دانشگاه تهران.
کوچکی، حسن، (۱۳۸۲)، هموار سازی سود از طریق زمان بندی فروش دارایی، پایان نامه منتشر نشده، دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس.
معتصمی، محمود، (۱۳۸۱). اثر هموارسازی سود بر بازار سهام، پایان نامه منتشر نشده، دانشکده مدیریت دانشگاه تهران.
ناظمی، امین (۱۳۸۴)، بررسی ارتباط بین کیفیت سود و بازده سهام با تأکید بر نقش ارقام تعهدی بر بورس اوراق بهادار تهران، پایان نامه دکتری دانشگاه تهران
- نادری نورعینی، محمد مهدی (۱۳۸۵)، نقش کیفیت سود در پیش بینی سودهای آتی پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه شهید بهشتی
منابع لاتین
Adams, B., Carow, K.A., Perry, T., 2009. Earnings management and initial public offerings: the case of the depository industry. Journal of Banking and Finance 33, 2363–۲۳۷۲٫
Aghion, P., Bloom, N., Blundell, R., Griffith, R., Howitt, P., 2005. Competition and innovation: an inverted-U relationship. The Quarterly Journal of Economics 120,701–۷۲۸٫
Aghion, P., Dewatripont, M., Rey, P., 1999. Competition, financial discipline and growth. Review of Economic Studies 66, 825–۸۵۲٫
Akdogu, E., MacKay, P., 2012. Product markets and corporate investment: theory and evidence. Journal of Banking and Finance 35, 439–۴۵۳٫
Allen, F., Gale, D., 2000. Corporate Governance and Competition, Published in Corporate Governance: Theoretical and Empirical Perspectives, Edited by X. Cambridge University Press, Vives, pp. 23–۹۴٫
Bagnoli, M., Watts, S.G., 2007. Oligopoly, Disclosure and Earnings Management. Working Paper. Purdue University.
Balakrishnan, K., Cohen, D., 2011. Product Market Competition, Financial Accounting Misreporting and Corporate Governance: Evidence from Accounting Restatements. Working Paper. New York University.

• • 1. 1. تحلیل طیف­ FTIR:

     

شکل(۴-۱) نشان­دهنده طیف FTIR مربوط به سنتز ZnOPFSd (n = 2.0) به ترتیب در pH=2 و pH=3 است. تحلیل و بررسی هر دو طیف FTIR، نشان­دهنده مشخصات پیوندی^[۲۲۳] در محدوده ی ۳۴۰۰–۳۳۵۰ cm^−۱ و ۱۶۴۲cm^{−۱ [۲۲۴]} است که علت آن می ­تواند ارتعاش کششی^[۲۲۵] آنیون هیدروکسید، ارتعاش جذب آب و یا کمپلکس­های مواد منعقدکننده باشد.

شکل(۴-۱). طیف FTIR نمونه ZnOPFS(N=20) در مقادیر pH اولیه متفاوتpH 3.0) (pH 2.0 ,.
پیک­های^[۲۲۶] ناحیه­های۴۹۰cm^−۱ و۱۱۶۲cm^−۱ به ترتیب مربوط به مشخصه های^[۲۲۷] پیوند^[۲۲۸] Zn-O و پیوند Fe-O هستند. علاوه­ بر این، پیک های ارتعاش خمشی^[۲۲۹] مشخصی برای پیوندهای Fe-OH-Zn در ناحیه­ی ۹۲۰cm^−۱ و ۶۲۰cm^−۱ قرار گرفته است. ارتعاش کششی^[۲۳۰] پیوند Fe-O با پیک جذبی ناشی از ارتعاش خمشی پیوند Fe-OH-Zn، هم­پوشانی دارد. این هم­پوشانی نشان­دهنده واکنش یون روی و گونه­ های هیدرولیز شده ی آن با PFA به منظور تشکیل گونه­ های پلیمری روی-فریک است. پیک ناحیه­ی۱۱۲۰cm^−۱ مربوط به ارتعاش شبکه­ ای­کریستال^[۲۳۱] SO₄²⁻ و HSO₄⁻ در ZnOPFS است. همان طور که در شکل(۴-۱) نشان داده شده است، طیف FTIR در pH=3 نشان­دهنده پیوند پهن^[۲۳۲] OH و گروه ­های عاملی است. پیک­های شدیدتر برای (Fe–O) در ۱۱۳۱cm^−۱ و ۱۱۶۲cm^−۱ با افزایش pH، مشاهده می شود و بر تقویت قدرت پیوند Fe–O–H و افزایش تعداد پلیمرهای چندحلقه­ای^[۲۳۳] و آبکافتی دلالت دارد. با افزایش pH، شمار شدت پیک جذب در ۹۲۰–۱۱۶۲ cm^−۱ افزایش می­یابد. این امر نشان­دهنده افزایش تعداد پیوندهای Fe–OH–Zn و پلیمرهای چندحلقه­ای در نمونه­ ZnOPFS است. به عبارت دیگر، مقدار pH موجب افزایش میزان تجمع و پیوستگی ذرات شده و در نتیجه، تفاوت ساختار منعقدکننده­ها می ­تواند منجر به اختلاف شدت پیک جذب در اعداد موج ZnOPFSd در pH های متفاوت، شود.
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

• الگوهای XRD و تحلیل TEM:

شکل(۴-۲) نشان­دهنده طیفXRD مربوط به پودر ZnOPFSd است. همان گونه که شکل(۴-۲) نشان می­دهد، به کمک نرم­افزار PCPDFWIN واکنش­دهنده­های^[۲۳۴] بسیار کمی قابل تشخیص­اند. دلیل چنین حالتی می ­تواند وجود پیک­های ضعیف یا کم ZnSO₄ در ۲۴٫۵۲ = θ۲ و ۲۵٫۰۶ = θ۲ و نیز Na₂SiO₃·۹H₂O در ۲۳٫۱۴= θ۲ و ۳۰٫۴۵= θ۲ باشد. چنین پیشنهاد شده است که علت وجود این پیک­ها ممکن است، تشکیل ترکیبات جدیدی که جزء گروه ­های موجود نیستند و یا مواد جدیدی که هنوز فرمول استانداری ندارند، باشد.
اغلب پیک­های دارای شدت بالا در ناحیه­ی ۱۶٫۲۰ - ۱۹٫۲۲ - ۲۰٫۸۰ -۲۵٫۹۸ -۲۶٫۹۹ - ۳۴٫۰۳ = θ۲ روی می­ دهند و بیانگر آن است که ZnOPFS می­بایست ترکیب پلی کریستالی جدیدی از Fe، Zn و دیگر گونه­ های پلیمری باشد نه مخلوطی ساده از مواد اولیه.

شکل(۴-۲).طیف XRD از نمونه ZnOPFS (n=2.0 و pHاولیه =۲٫۰)
همان طور که در شکل(۴-۳) نشان داده شده است، بر اساس بررسی ریخت­شناسی ZnOPFS مشخص گردید که این ترکیب دارای ساختار شبکه­ ای متراکم^[۲۳۵] همراه با برخی مواد آبکافتی است که با مواد موجود در PFA متفاوتند، و با افزایش n در یک محدوده، میزان فشرده شدن ساختار شبکه­ ای افزایش می­یابد. جهت لخته سازی ذرات کلوییدی و تشکیل پل های تجمعی میان لخته ها، ساختارهای شبکه ای متراکم بسیار مطلوب تر از ساختارهای شاخه دار می باشند. با توجه به نتایج فوق­الذکر چنین می­توان گفت که ساختار ZnOPFS بشدت تحت تاثیر مقدار n، که موجب تشکیل آبکافت­های متفاوت و به همان نسبت تشکیل گونه­ های پلیمری می­ شود، قرار دارد. با این حال، اگر n>2.5 باشد، نمونه­های مایع ZnOPFS برای ته­نشین شدن به دوره­ کهنگی کوتاهی نیاز خواهند داشت. به طور کلی، نتایج حاصل از بررسی نمونه­های ZnOPFS به کمک روش­های FTIR، XRD و TEM نشان داد که pH و مقدار n تاثیر زیادی بر ساختار و مورفولوژی نمونه­ها دارند و از این رو، جهت تهیه­ ZnOPFS و بررسی عملکرد انعقادی آن می­بایست به این عوامل توجه داشت.
شکل(۴-۳).عکس TEM در ابعاد میکرو از ZnOPFS

1. 1. ضمان عقدی رضایی است و اراده ضمان و طلبکار ( مضمون له) است که این عقد را منعقد می سازد. نتیجه انعقاد چنین عقدی انتقال مستقیم دین به ذمه ضامن است و تشریفات در این عقد جایی ندارد.

1. 1. عقد ضمان عقدی است معوض و عوضین آن عبارتند از تعهد ضامن در مقابل مضمون له به پرداخت دین مضمون عنه و دیگری سقوط طلب مضمون له از مضمون عنه و هر یک از این دو بطور مستقیم و همزمان توسط طرفین انشاء می شود.

1. 1. ضمان عقدی است تبعی بدین معنا که تعهد ضامن از حیث نفوذ و بقا تابع دینی است که مضمون عنه به طلبکار داشته است لذا در صورت موجود و یا مشروع نبودن دین مبنای ضمان نیز صحیح نمی باشد. و در صورت بطلان قرارداد پایه و اصلی این قرارداد تبعی نیز باطل و بی اثر می گردد و خلاصه اینکه تعهد مندرج در ضمان از هر حیث تابع قرارداد اصلی و پایه می باشد منتهی در وجود دین سختگیری کمتری شده و ضمانت از دینی که هنوز استقرار نیافته ولی سبب آن ایجاد شده صحیح شمرده شده است (مفهوم مخالف م ۶۹۱ مدنی)

1. 1. ضمان از عقود مسامحه است. عقد مسامحه عقدی است که بنا به مصالحی در انعقاد آنها و شرایطانعقاد از جهت علم طرفین سختگیری کمتری شده است در این زمینه مواد ۶۹۴ و ۶۹۵ قانون مدنی علم ضامن به مقدار و اوصاف و شرایط این مورد ضمانت و همچنین علم وی به شخصیت مضمون عنه را در انعقاد قرارداد شرط ندانسته است.

1. 1. حسب ماده ۷۰۱ ق مدنی عقد ضمان عقدی است لازم لذا فقط در صورت اقامه یا وجود یکی از خیارات قانونی می توان عقد را به هم زد. بنظر می رسد که با توجه به عبارات ذیل ماده مذکور و همچنین اینکه این عقد از عقود مسامحه می باشد .وجود و اعمال خیارات در این مورد با محدودیت هایی مواجه باشد.

۲-۱-۲-۴-ویژگی های ضمانتنامه های بانکی
ضمانتنامه بانکی ماهیتا یک سند تجاری است
منظور از سند تجاری در اینجا به مفهوم مضیق آن نمی باشد بلکه مراد سندی است که در ساز و کار تجارت تحصیل و استفاده گردیده و از فعالیت های تجاری منتج می شود.
بدین توضیح که حسب بند ۷ از ماده ۲ قانون تجارت هرقسم عملیات صرافی و بانکی معامله تجاری قلمداد گردیده است. از طرفی ماده ۱۳ و بند ۶ ماده ۱۴ قانون پولی و بانکی کشور مصوب ۱۳۵۱ و بند ۱۵ ماده ۲ قانون عملیات بانکی بدون ربا مصوب ۱۳۶۲ صدور ضمانتنامه را از جمله عملیات بانکی مجاز معرفی نموده اند.

1. 1. 1. 1. ضمانتنامه بانکی همواره ضمانت از دین موجود نیست و چه بسا حتی دینی نیز وجود نداشته باشد و هیچ گاه به منصه ی ظهور نیز نرسد به عبارتی باید گفت عبارات قانون مدنی ظاهرا حکایت از آن دارند که فقط ضمانت از دین امکان پذیر است: ماده ۶۸۴ قانون مدنی در تعریف ضمان اشعار می دارد که «عقد ضمان عبارت است از اینکه شخصی مالی را که بر ذمه دیگری است به عهده بگیرد» ولی برخی حقوقدانان عقیده دارند که عمل نیز می تواند مورد ضمان واقع شود چنانچه شخصی تعهد کرده باشد خانه ای برای دیگری بسازد و شخص دیگری انجام عمل متعهد را ضمانت کند حسب این عقیده ضمان را می توان مشمول ماده ۶۸۴ قانون مدنی دانست.

      (( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

1. 1. همانگونه که گفته شد عقد ضمان از عقود مسامحه است بدین معنی که به منظور سودجویی و معامله تشریح نشده است بلکه هدف اصلی از آن ارفاق به مدیون است و ضامن نیز از زمره نیکوکاران است و قانونگذار در مورد او سخت گیری کمتری می کند.(۱)^[۵۰]

همچنین بر اساس آمار مرکز مبارزه با جرایم اینترنتی ناجا، بیشترین بزه‌دیدگان جرایم سایبری در ایران، اشخاص حقیقی هستند؛ یعنی ۸۵ درصد از پرونده‌های تشکیل شده و اشخاص حقوقی، ۱۵ درصد از این پرونده‌ها را تشکیل می‌دهند http://clicknews.ir/int_docs/?docID=34, retrieved) at:3/9/1391)
با توجه به مطالب فوق، فضای مجازی این قابلیت را برای کاربران فراهم می‌کند که به صورت ناشناس در دنیای مجازی به فعالیت بپردازند و با سوءاستفاده از عدم وجود کنترل و محدودیت کافی در دسترسی به منابع، دست به اقدامات فریبکارانه و خرابکارانه علیه داده‌های رایانه‌ای و در نتیجه منافع اشخاص دست بزنند. بزهکاران سعی می‌کنند با بهره گرفتن از تبلیغات و جمع‌ آوری پول و پول شویی، به جذب و آموزش اعضاء و تأمین منابع مالی اقدام نمایند. عواملی نظیر سهولت در دسترسی، جریان سریع اطلاعات، ریسک کمتر در انجام عملیات‌های مجرمانه، تبادل سریع اطلاعات با حداقل هزینه، فقدان مقررات و سانسور و یا عدم وجود دیگر اشکال کنترل دولت، زمینه را برای بزهکاری سایبری و موجب کشیده شدن بزهکاران به این حوزه می‌شود. مطلوبیت‌های فوق برای دسته‌ای خاص از بزهکاران، یعنی تروریست‌ها که به دنبال شیوه‌های نوین برای رسیدن به اهداف خود هستند، جذاب‌تر نمود پیدا می‌کند. دارا بودن مخاطبان زیاد در فضای مجازی، تعامل، توسعۀ ارزان و حضور گسترده در وب، محیط‌های چند رسانه‌ای (توانایی ترکیب متن، گرافیک، صدا و ویدئو، دانلود فیلم، آهنگ، کتاب، پوستر و غیره…)، نمونه‌ای از جذاب‌ترین آماج برای رسیدن به اهداف بزهکاران هستند.
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

بنابراین با توجه به این مطلوبیت‌ها می‌توان گفت که سازمان‌ها و گروه‌های تروریستی؛ بدون شک از این فرصت‌ها برای انجام دادن اقدامات خشونت‌آمیز خود استفاده می‌کنند. در ذیل به نمونه‌ای از سازمان‌ها و گروه‌های تروریستی که در حوزۀ اینترنت فعالیت دارند، با توجه به منطقۀ جغرافیایی اشاره می‌گردد:

1. 1. «منطقۀ خاورمیانه شامل، گروه‌های مجاهدین خلق، حزب کارگران کردستان ((pkk و ترکیۀ مبتنی بر حزب محبوب لیبرال دمکرات. ۲. منطقۀ اروپا شامل، جنبش باسک، ارتش کورسی و ارتش جمهوری خواه ایرلند. ۳. منطقۀ آمریکای لاتین شامل، ارتش آزادی‌بخش ملی کلمبیا و نیروهای مسلح انقلابی کلمبیا. ۴. منطقۀ آسیا شامل، ببرهای آزادی بخش تامیر ئلام، حقیقت عالی ژاپنی و ارتش سرخ ژاپن» .(Gabriel, 2009: 12)

۱-۷-۲-۲-۱-تقسیم بندی بزهکاران سایبری
با توجه به گستردگی فضای سایبری و مزیت‌هایی که برای بزهکاران در پی دارد، شمار مجرمان و انواع آن‌ ها رو به افزایش است. بنابراین در ذیل به مهم‌ترین بزهکاران در این حوزه می‌پردازیم:
۱-۷-۲-۲-۱-۱- هکرها
در دهۀ ۱۹۷۰، واژۀ هکر به شخصی اطلاق می‌شد که در برنامه‌نویسی بسیار خبره و باهوش بود؛ همچنین سال‌ها بعد با گسترش و فراگیر شدن اینترنت و سیستم‌های رایانه‌ای، مفهوم هکر به شخصی که در نفوذ به سیستم‌های رایانه‌ای مهارت داشته باشد، گفته می‌شد. در حال حاضر هکرها افرادی هستند که با سیستم‌های رایانه‌ای آشنایی کامل دارند و با نفوذ در سیستم‌های رایانه‌ای سعی در نشان دادن ضعف‌ها و روزنه‌های نفوذ در سیستم‌های بانکی، صنعتی و غیره… هستند. آن‌ ها علاقه شدیدی به یادگرفتن نحوۀ کار سیستم رایانه‌ای و ماجراجویی برای یافتن راهی برای رخنه در رایانۀ مقصد هستند (باستانی، ۱۳۹۰: ۵۷).
۱-۷-۲-۲-۱-۲- کرکرها
“کسانی هستند که هدف آن‌ ها از نفوذ در سیستم‌ها، خرابکاری و ایجاد اختلال در سیستم‌های رایانه‌ای است به عبارت دیگر هکرهای بدخواه هستند. اعمال مجرمانه‌ای نظیر اختلاس، کلاهبرداری‌ یا جاسوسی صنعتی، تنها بخش کوچکی از اهداف احتمالی‌ کرکرها به شمار می‌رود” (طهماسبی، ۱۳۸۳: ۵).
۱-۷-۲-۲-۱-۳- کارمندانی که از رؤسا یا همکاران خود ناراضی هستند
افراد فوق در حملات سایبری علیه تأسیسات رایانه‌ای و مخابراتی به عنوان حملات خودی^[۱۶] شناخته می‌شوند. با توجه به دسترسی کارکنان یک سازمان به رمزهای عبور سیستم های رایانه‌ای، معمولاً بعد از اخراج یا نارضایتی آن‌ ها از سیاست‌های مدیران، به اقدامات خرابکارانۀ خود دست می‌زنند (شیرزاد، ۱۳۸۸: ۹۳).
۱-۷-۲-۲-۱-۴- نوجوانان و جوانان
این دسته از افراد بیشتر با انگیزۀ سرگرمی و گشت و گزار در اینترنت، وارد فضای سایبر می‌شوند. حس کنجکاوی و هیجان‌طلبی در اکثر موارد، منجر به بزهکار شدن افراد فوق به خصوص در حوزۀ نفوذ غیرمجاز در منابع رایانه‌ای و شبکه‌ای می‌شوند (شیرزاد، ۱۳۸۸: ۹۲).
۱-۷-۲-۲-۱-۵- رقبای تجاری
شرکت‌هایی تجاری، بارزترین اشخاصی هستند که با انگیزه‌های مالی به سرقت اطلاعات تجاری یا تخریب داده‌های تجاری شرکت‌های دیگر؛ که در فضای سایبر فعال هستند اقدام می‌نمایند. رخدادهای متعددی به ثبت رسیده که افرادی با اقدام به اختلال در داده‌های رایانه‌ای یک شرکت، موجب فسخ قرارداد تجاری بین دو شرکت شده‌اند یا اعتبار یک مؤسسۀ مالی را خدشه‌دار نموده‌اند. بنابراین عمل این دسته از بزهکاران در حوزۀ جرایم علیه اموال به وسیلۀ اعمال مجرمانه‌ای از قبیل تخریب رایانه‌ای(سابوتاژ) دسته بندی می‌شود.(باستانی، ۱۳۹۰: ۵۶)
۱-۷-۲-۲-۲- گونه‌های بزه‌دیدگی در فضای سایبر
فضای سایبر با گوناگونی و تنوع فرصت‌ها و ابزارهایی که برای ارتکاب بزه فراهم می‌کند، دسته بندی‌های متعددی از انواع بزه‌دیدگی را در این فضا ایجاد نموده است. تازه‌ترین آمارها در ایران نشانگر این است که در چهار سال اخیر، تعداد کاربران اینترنت در کشور، ۲۵ برابر شده و بیش از ۶۴ درصد از کاربران ایرانی به صورت خانگی از اینترنت استفاده می‌کنند، این امر نشانگر استقبال مردم به فضای سایبر و همچنین افزایش آمار بزهکاری و بزه‌دیدگی سایبری است (سقازاده و کریم خانی، ۱۳۹۱: ۹). با توجه به افزایش بزه‌‌های سایبری، در ذیل به چهار دستۀ عمده از بزه‌دیدگان سایبری پرداخته می‌شود (Shinder, 2002:129).
۱-۷-۲-۲-۲-۱- اشخاص ساده و بی تجربه
معمولاً اشخاصی که کهن سال هستند یا برعکس در سنین نوجوانی به سر می‌برند، به دلیل عدم تجربۀ کافیِ فعالیت در اینترنت و رایانه بیشتر فرایند بزه‌دیدگی را تجربه می‌کنند. بیشترین جرایم ارتکابی علیه این دسته از افراد، کلاهبرداری های اینترنتی هستند که از ساده لوح بودن این افراد سؤاستفاده می شود (زررخ، ۱۳۹۰: ۱۳۹).
۱-۷-۲-۲-۲-۲- اشخاص آسیب دیده و ناتوان
این دسته از افراد به دلیل وضعیت خاصی که بر آن ها جاکم است، مورد توجه ویژۀ برخی از بزهکاران سایبری هستند. به عبارت دیگر افراد ناتوان مانند کسانی که فلج هستند یا از اختلالات عاطفی رنج می‌برند، آماج مناسبی برای بزهکاران سایبری محسوب می‌شوند تا از طریق یافتن مشخصات این افراد در پایگاه‌های اطلاعاتی با آن‌ ها ارتباط برقرار کرده و آن‌ ها را در دام خود بیاندازند (همان: ۱۴۰-۱۳۹).
۱-۷-۲-۲-۲-۳- بزه‌دیدگان اشتباهی
این دسته از بزه‌دیدگان، مرتکب عملی که خود را در معرض بزه‌دیدگی قرار داده باشند یا باعث تحریک بزهکار شده باشند، انجام نداده اند؛ بلکه به این سبب که در موقعیت و زمان خاصی قرار داشته اند بزه‌دیده واقع می‌شوند. با توجه به این که امنیت قطعی در زمینۀ رایانه وجود ندارد و باز هم تهدیدات سایبری راه نفوذ خود را پیدا می‌کنند، امکان بزه‌دیده شدن بدون تقصیر وجود دارد (جلالی فراهانی، ۱۳۸۴: ۲۸-۲۵).
۱-۷-۲-۲-۲-۴- بزه‌دیده نماها
دستۀ دیگر از بزه‌دیدگان سایبری افرادی هستند که وانمود می‌کنند بزه‌دیده واقع شده اند. به عبارت دیگر این افراد موقعیتی را بیان می‌کنند که در آن واقع نشده اند یا اینکه خود را جای کسانی قلمداد می‌کنند که بزه‌دیده واقع شده اند. این اعمال می‌تواند به انگیزه‌های مختلفی از جمله انتقام‌گیری، جلب توجه، به دست آوردن پول و اعمالی از این قبیل باشد (زررخ، ۱۳۹۰: ۱۴۰).
۱-۷-۲-۳- حمایت
حمایت واژه‌ای عربی است که با همان معنای اصلی خود در زبان فارسی استفاده می‌شود. در فرهنگ واژگان فارسی، واژۀ حمایت این گونه تعریف شده است:
“حراست از اهالی اراضی مفتوحه از طرف فاتح. حراست از جان و مال و ناموس کشور از طرف سلطان” (جعفر جعفری لنگرودی، ۱۳۸۶: ۱۷۶۳). واژۀ حمایت در لاتین معادل واژۀ (Protection) به معنی حمایت، محافظت، پشتیبانی (آقایی، ۱۳۸۶: ۹۲۷) و همچنین (Support) به معنی پشتیبانی و حمایت کردن و طرفداری است.
علی اکبر دهخدا نیز در لغت نامه، واژۀ حمایت را «نگاهبانی کردن، دفاع کردن از کسی و پشتیبانی کردن» (دهخدا، ۱۳۳۵: ۸۰۶) معنی کرده است. در خصوص ریشه‌یابی حمایت، واژگان (حمی و حمیه و حمایت) به این صورت معنا شده است:
«حمی به فتح (ح) و سکون میم: حمایت، نگاه‌داشتن، نگهبانی کردن و… حمیه، حمایت، حموه (به کسر حاء)، در هر سه به معنای یاری دادن، پرهیز نمودن از آن چه برای او ضرر دارد» (معین، ۱۳۹۰: ۹۶۶).
۱-۷-۲-۴- بزه‌دیده
بزه‌دیده رکن اصلی و ساختاری جرایم را تشکیل می‌دهد. واژۀ بزه‌دیده معادل (Victim) در لاتین و در زبان فارسی معادل عربی واژه‏های قربانی، مجنی‏علیه و زیان‏دیده است. (دهخدا، ۱۳۷۷: ۳۲۳۲). این واژه در فرهنگ لغات این گونه تعریف شده است:
«کسی که طرف جرم یا شبه جرم واقع شده است مثل قربانی سرقت» (آقایی، ۱۳۸۶: ۱۰۸۵) و یا «آن که بر اثر حادثه‌ای، ناخواسته جان خود را از دست بدهد: قربانی تصادف… زلزله» (انوری، ۱۳۸۲: ۱۰۷۸).
در زمینۀ شناسایی مفهوم بزه‌دیده، تعریف‌های متفاوتی از سوی جرم‌شناسان ارائه شده که به چند نمونه از آن‌ ها اشاره می‌گردد: «کسی که جرم یک خسارت قطعی و آسیب به تمامیت شخصی او پدید آورده است و اکثر افراد جامعه هم به این مسئله اذعان دارند» (کرد علیوند و محمدی، ۱۳۷۹: ۹۶) همچنین در جایی دیگر در تعریف بزه‌دیده آمده است:
«شخصی است که به دنبال رویداد یک جرم، به آسیب بدنی، روانی، درد و رنج عاطفی، زیان مالی یا آسیب اساسی به حقوق بنیادی خود دچار شده باشد» (رایجیان اصلی، ۱۳۹۰الف: ۱۶-۱۵).
اسناد بین‌المللی متعددی نیز به تعریف بزه‌دیده پرداخته‌اند، از جمله سازمان ملل متحد در یازدهم دسامبر ۱۹۸۵ در قطعنامه‌ای تحت عنوان «اعلامیه اصول بنیادین عدالت برای بزه‌دیدگان و قربانیان سوءاستفاده از قدرت»، به تعریف بزه‌دیده اقدام نموده است. این اعلامیه در تعریف بزه‌دیده بیان می‌دارد:
«بزه‌دیدگان کسانی هستند که به طور فردی یا گروهی متحمل خسارت شده‌اند. این خسارات به ویژه در زمینه‌های مربوط به آسیب به تمامیت جسمانی و روانی، رنج روحی، خسارت مادی و وارد شدن لطمۀ بزرگی به حقوق انسانی افراد است و این خسارت ناشی از فعل یا ترک فعلی است که قوانین یک دولت را نقض می‌کند» (بند الف مادۀ یک اعلامیۀ اصول بنیادین عدالت برای بزه‌دیدگان و قربانیان سوءاستفاده از قدرت، مصوب ۱۹۸۵).
۱-۷-۲-۵- تروریسم
از واژۀ تروریسم در فرهنگ‌ها و دایره‌المعارف‌های مختلف، تعاریف کم و بیش مختلفی ارائه شده است. قبل از پرداختن به تعریف اصطلاح تروریسم، از نظر واژه‌شناسی به تبیین آن پرداخته می‌شود. از لحاظ واژه‌شناسی، تروریسم از ریشۀ لاتین فعل (terrere) و فرانسوی (Terreur) و شبیه به (Trein) یونانی گرفته شده است و به معنی ترساندن است. در زبان عربی، “واژۀ تروریسم از «ارهاب» به معنی ترس و ترساندن گرفته شده که مصدر آن «رهب» است. در مفهوم عامیانه، استفاده از واژۀ تروریسم، «ترور شخصیت» مد نظر بوده، یعنی اهانت، تهمت، نه با خشونت بلکه با سرکوب روح و جان” (سلامتی، ۱۳۸۷: ۲۰). این واژه در فراز و فرود تاریخ بشری جلوه‌های گوناگونی داشته است، گاهی دربارۀ افعال دولت‌ها، گاهی برای توصیف اقدامات انقلابی و یا برای توجیه مبارزات ضد استعمارگری و غیره، به کار گرفته شده است.
در خصوص تعریف تروریسم و عناصر آن تعاریف و نظریات مختلفی ارائه شده است، به طوری که اَلکس اشمید و یانگمن جی. آلبرت، در سال ۱۹۸۸ در طرحی تحقیقاتی به سفارش ارتش آمریکا، ۱۰۹ تعریف با ۲۲ جزء تعریف متفاوت را برای تروریسم برشمردند (Schmid& Jongman, 1995: 50)، این امر گویای تشتت نظرات در تعریف واحد از تروریسم است. به طور کلی در تعریف تروریسم در بین کشورها، دو گرایش عمده در نظرات رسمی و غیررسمی وجود دارد:"گرایش غالب که در کشورهای اروپایی عضو سازمان ملل متداول است، این است که سعی دارند هرگونه فعالیت دارای خصیصۀ خشونت آمیز علیه نظام‌های سیاسی حاکم را فارغ از انگیزۀ مسببان آن محکوم ‌سازند و آن‌ ها را در زمرۀ اقدامات و جرایم تروریستی قلمداد کنند. اما گرایش دیگر سعی بر این دارد که انگیزه‌ها و اقداماتی که در راستای اعمالی مانند تبعیض نژادی یا نهضت‌های استقلال‌طلبانه انجام می‌شود، از مصادیق تروریسم نداند. این گرایش، بیشتر از جانب کشورهای جنوب و کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی سرچشمه می‌گیرد"(بزرگمهری، ۱۳۸۷: ۱۹). در زمینۀ شناسایی مفهوم تروریسم می‌توان به چند تعریف از این اصطلاح اشاره نمود. در تعریف تروریسم آمده است:
«به‌کارگیری اقدامات خشونت بار شدید و غیر قانونی، بر ضد جان و یا مال عموم شهروندان غیر نظامی یا بخشی از آنان و یا تهدید به آن، به منظور ایجاد هراس عمومی» (هاشمی، ۱۳۹۰: ۴۵).
حقوق‌دانان نیز در تعریف تروریسم نظریات و تعاریف مختلفی را ارائه داده‌اند. از جمله محمد علی اردبیلی، تروریسم را «قصد ایجاد رعب و وحشت برای رسیدن به مقاصد خاص» تعریف کرده است (اردبیلی، ۱۳۸۱: ۱۲۱). در خصوص تعریف تروریسم در اسناد بین‌المللی نیز، می‌توان به تأثیرگذارترین سازمان بین‌المللی، یعنی سازمان ملل متحد اشاره نمود که طی تلاش‌های صورت گرفته در این سازمان، چندین کنوانسیون به تروریسم اختصاص داده شده است. از میان اسناد این سازمان، دو کنوانسیون به صورت اختصاصی به تروریسم پرداخته‌اند. این دو کنوانسیون عبارت انداز: کنوانسیون مبارزه با بمب گذاری تروریستی و کنوانسیون بین‌المللی سرکوب حمایت مالی از تروریسم. بنابراین عناصر مشترک اغلب تعاریف تروریسم عبارت اند از: استفاده از خشونت، ارعاب یا تهدید به خشونت علیه یک شخص و یا گروه، به منظور دستیابی به اهداف سیاسی، ایدئولوژیک، اجتماعی و مذهبی یا اعمال فشار و یا ارعاب گروه دیگری از مردم و یا فرد دیگری به انجام اقدامات مد نظر آن‌ ها.
با مطالعۀ اعمال و رفتارهای تروریستی و نیز ابزار مورد استفاده و آثار و میزان رعب و وحشت جرایم مذکور، می‌توان تروریسم را به انواع گروه‌ها طبقه بندی کرد. لازم به ذکر است که تروریسم عنوان کلی است که رفتارهای مجرمانۀ بسیاری را پوشش می‌دهد؛ لذا تقسیم بندی‌های متفاوتی از تروریسم ذکر آمده‌اند. به دلیل تنوع و گوناگونی اقسام تروریسم، قریب به ۱۰ مورد از معیارهای طبقه بندی تروریسم وجود دارد، از جمله: تقسیم بندی بر اساس مرتکبان، بر اساس قربانیان، علت، محیط، ابزارها، گرایشات سیاسی، انگیزه، هدف و مطالبات. مهم‌ترین گونه‌های تروریسم که جامعۀ امروزی را متأثر می‌کنند، عبارت اند از: تروریسم دولتی، تروریسم مذهبی، تروریسم اقتصادی، بیوتروریسم، تروریسم هسته‌ای و تروریسم سایبری که این نوع خاص از تروریسم در سال‌های اخیر به یک شیوۀ معمول ارتکاب اعمال تروریستی تبدیل شده است.
۱-۷-۲-۵-۱- عناصر ساختاری تروریسم
بیشتر عملیات‌های تروریستی از یک سری ویژگی و نتایج مشترکی تبعیت می‌کنند. در ذیل به پنج نمونه از عناصر ساختاری تروریسم که در هر اقدام تروریستی به وفور مشاهده می‌گردد، پرداخته می‌شود.
۱-۷-۲-۵-۱-۱- استفاده و یا تهدید به استفاده از خشونت، به صورت غیرقانونى و نامأنوس
مشخصۀ بارز هر اقدام تروریستی، استفاده از هرگونه اعمال خشونت‌آمیزی است که بتوان به واسطۀ آن‌ ها دولت یا گروه‌ها را به انجام مقاصد خود متقاعد کنند. در زمینۀ ریشه‌یابی خشونت می‌توان گفت که این واژه ریشه در کلمۀ «Violence» به معنی تخلف دارد (The Culture of Violence Jaron, 1994: 24). با این حال مفهوم خشونت، دارای معانی مبهمی است و اکثر اندیشمندان بر روی مصداق‌ها در تعریف و حوزۀ شمول آن تأکید می‌کنند. بنابراین اعمال خشونت‌آمیز می‌تواند شامل استفادۀ ناعادلانه و غیرمنطقی از قدرت یا زور که به طور معمول همراه با خشم، شدت بسیار با قصد صدمه زدن به افراد یا اشیاء باشد. بنابراین در جرایم تروریستی، اعمال خشونت روشی برای رسیدن به هدف است. در بزه‌های تروریستی از روش‌های گوناگونی برای اعمال خشونت استفاده می‌شود، اقداماتی نظیر: گروگان‌گیری، بمب‌گذاری، تهدید، تخریب مجازی اطلاعاتی و رایانه‌ای و برخی اعمال مشابه دیگر.
۱-۷-۲-۵-۱-۲- انتخاب طیف وسیعی از بزه‌دیدگان بی دفاع
تروریست‌ها برای بزرگ جلوه‌دادن اعمال خود و استفاده رسانه‌ای، بیشتر آماج‌هایی را که از حساسیت بالا برخوردار هستند یا از تأسیسات حیاتی، مکان‌های عمومی و پرجمعیت برای انجام عملیات تروریستی استفاده می‌کنند. مکان‌های عمومی و شلوغ به دلیل حضور بیشتر شهروندان و افراد عادی، به خصوص زنان و کودکان، بیشترین بزه‌دیدگان تروریستی را به خود اختصاص می‌دهند. بنابراین کشته یا زخمی شدن کودکان یا زنان، بیشترین تأثیر را در عمیق و خشن نشان دادن اقدامات تروریستی نشان می‌دهد به همین دلیل بزه‌های تروریستی به دردناک‌ترین جرایم در تاریخ بشر قلمداد می‌شوند (هاشمی، ۱۳۹۰: ۴۲).
۱-۷-۲-۵-۱-۳- ایجاد رعب و وحشت
همان طور که در اغلب تعاریف مربوط به تروریسم اشاره گردید، ترس، رکن اصلی جرایم تروریستی محسوب می‌شود و همین خصیصه باعث بزرگ جلوه نمودن این اقدامات در سطح دولت‌ها و جامعه شده است. در بسیاری از جرم‌انگاری‌های صورت گرفته، تهدید به عملیات‌های تروریستی نیز در شمول جرایم تروریستی قرار می‌گیرد و این گویای تأثیر روانی بزه‌های تروریستی، به دلیل خصیصۀ خشونت آمیز بودن آن‌ ها است (سلامتی، ۱۳۸۷: ۲۵). در برخی نظام‌های حقوقی، اقدامات خشونت آمیز تروریستی، حتی زمانی که به مرحلۀ اجرایی بزه نرسیده باشد، اما منجر به هراس و بهم ریختن نظم عمومی مردم شده باشد، قابل مجازات خواهد بود. در این زمینه می‌توان به مادۀ ۱-۴۲۱ قانون جزایی فرانسه اشاره نمود که حتی تهدید به استفاده از خشونت نیز در شمول بزه تروریسم قرار می‌گیرد.
۱-۷-۲-۵-۱-۴- سازمان‌یافتگی عملیات‌های تروریستی
اشخاص و گروه‌های تروریستی به صورت هدفمند و گروهی به فعالیت‌های تروریستی اقدام می‌کنند. بزهکاران تروریستی، مکان‌ها یا اهدافی را مورد تهاجم قرار می‌دهند که بتوانند از این طریق به اشاعۀ بیشتر عمل خود در جامعه یا فراتر از آن، یعنی در سطح بین‌الملل اقدام نمایند (هاشمی، ۱۳۹۰: ۴۳). بنابراین اقدامات تروریستی، جنایت‌های عمدی هستند که غایت آن‌ ها فقط تخریب یا صدمه رساندن محض نیست؛ بلکه عاملان با برنامه ریزی قبلی و حساب شده در بلند مدت، دست به اقدامات خرابکارانه‌ای می‌زنند تا معمولاً به اهداف سیاسی و ایدئولوژیک خود دست یابند.
۱-۷-۲-۵-۱-۵- استفاده از ابزارها و شیوه‌های مدرن

۲-۷-۳ الگوی هفت s شرکت مشاوره‌ای مک کنزی^[۲۰]
این شرکت در طرح مفهوم فرهنگ سازمانی در مدیریت، سهم بسزایی دارد. در دهه ۸۰، لااقل ۵ کتاب پرفروش و معتبر در زمینه فرهنگ سازمانی به وسیله شرکت مک کنزی و با همکاری محققین برجسته دانشگاه‌های معتبر امریکا نظیر هاروارد و استانفورد ارائه گردیده است. یکی از این نوشته‌ها ، هفت عامل مهم را به عنوان عامل‌های فرهنگ سازمانی اثربخشی معرفی می‌کند که هر کدام از این عوامل با حرف s شروع می‌شود. استراتژی، ساختار سازمانی و سیستم‌های رایج در سازمان که سه عامل سخت^[۲۱] به شمار می‌آید، سبک مدیر، مهارت کارکنان، بالاخره هدف‌های حاکم نیز به عنوان عوامل نرم فرهنگ سازمانی محسوب می‌شود. این عوامل با تطابق همبستگی با هم قادرند اثربخشی سازمان را تضمین کنند (براین،۲۰۰۹،ص۶۷۴).^[۲۲]
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۲-۷-۴ مدل پیترز و واترمن^[۲۳]
این دو محقق به مطالعات گسترده‌ای در مورد شرکت‌هایی که دارای سوابق و عملکرد برجسته بودند پرداختند که این تحقیق، نظریات جدیدی در زمینه فرهنگ سازمانی و ارتباط اثربخشی سازمان ارائه نمود. آنها ویژگی‌های فرهنگی سازمان‌های موفق را به صورت زیر مشخص کردند. التزام به عمل – بها دادن به ارباب رجوع و مشتری – خود گردانی و کار آفرینی – بهره‌وری از طریق انسانی – تبحر و چیرگی در مدیریت – اقدام به امور مرتبط با تجربه و مهارت – ستاد اداری کوچک – استفاده مناسب و مقتضی از ساختار مکانیکی و ارگانیکی. بررسی و تحلیل پیترز و واترمن به سرعت به ارزشهای فرهنگی که به اتخاذ رویه مدیریتی موفق منجر خواهد شد، مبدل گشت. آنها نظریات خود را در زمینه رمز موفقیت سازمان‌های بزرگ در کتاب خود و تحت عنوان در جستجوی کمال به چاپ رساندند(براین،۲۰۰۹،ص۶۷۵)^[۲۴].
۲-۷-۵ الگوی کرت لوین^[۲۵]
طی بررسی که توسط کرت لوین انجام شده با تمرکز بر شیوه یا سبک مدیریت چنین نتیجه گیری نموده است که یک فضای انسان مدارانه منجر به سطح بالائی از عملکرد و رضایت مندی خواهد بود. شاخص‌هائی که کرت لوین در مطالعه خود مورد بررسی قرار داده است عبارتند از: فرایند های رهبری، انگیزش، ارتباطات، تصمیم‌گیری، هدف گذاری، تعامل، کنترل(دنیسون،۲۰۱۱،ص۲۴۴)^[۲۶].
۲-۷-۶ الگوی دیویس^[۲۷]
دیویس شاخص‌های زیر را برای فرهنگ سازمانی برمی‌شمرد: (هویت – معیارهای پاداش – کنترل زیاد و کم – تاکید بر رضایت افراد – تاکید بر هدف یا وسیله – ریسک پذیری – هماهنگی واحدهای مختلف سازمان – تاکید بر منافع فردی یا جمعی – میزان تحمل تعارض و اختلاف سلیقه و انتقاد پذیری وجود نگرش سیستمی(دنیسون،۲۰۱۱،ص۲۴۶).
۲-۷-۷ الگوی ویلیام اوچی^[۲۸]
ویلیام اوچی یکی دیگر از محققین شرکت مشاوره‌ای مکنزی، تئوری z خود را با یک الگوی مقایسه‌ای از دو فرهنگ سازمانی مختلف؛ فرهنگ سازمانی ژاپنی، فرهنگ سازمانی امریکائی ارائه داده است. او نیز عوامل هفت گانه‌ای را به عنوان ضوابط مطالعه و مقایسه در نظر گرفته و به شرح زیر مطرح نموده است(آشوری،۱۳۸۴،ص۶۱).
تعهد نسبت به کارکنان در سازمان – سیستم اتخاذ تصمیم در سازمان – نظام کنترل در سازمان – مسیر خدمتی کارکنان – سیستم ارزشیابی سازمان – مسئولیت کارکنان
ادگار شاین^[۲۹] برخی از معانی متداول فرهنگ را به شرح ذیل بیان می‌کند:
۱- نظم قابل مشاهده در رفتار، البته هنگامی که افراد رابطه متقابل (تعامل) با هم دارند.
۲- هنجار هائی که در گروه‌های کاری به وجود می‌آید.
۳- ارزش‌های رایج و پذیرفته شده به وسیله یک سازمان، مانند کیفیت محصول یا پیشرو در قیمت.
۴- فلسفه‌ای که نوع سیاست سازمان در مورد کارکنان و یا مشتریان تعیین می کند.
۵- قواعد بازی برای این که بتوان خود را با یک سازمان وفق داد. قواعدی را که یک فرد تازه استخدام باید بیاموزد تا مورد قبول اعضای سازمان واقع شود.
۶- احساس یا جو حاکم بر سازمان، ناشی از نمای فیزیکی و شیوه‌ای که اعضای سازمان با مشتریان یا سایر افراد خارجی رابطه برقرار می‌کنند (ایران زاده،۱۳۸۷،ص۵۲).
گل کهن^[۳۰] پس از بررسی صدها تعریف متفاوت فرهنگ را اینگونه تعریف می‌کند: فرهنگ که دربرگیرنده الگوی رفتاری است که توسط سمبل‌ها و به شیوه نهادی کسب و منتقل می‌شود و شامل عمده‌ترین دستاوردهای گروه‌های انسانی است و در کارهای سنتی نیز تجسم می‌یابد. همچنین فرهنگ شامل مجموعه‌ای از آداب و رسوم و اندیشه‌ها و ارزش‌های وابسته به آنهاست که از جهاتی می‌تواند نتیجه اعمال و رفتار انسان و از جهاتی عاملی برای شکل دادن به اعمال انسان تلقی گردد(اکبری،۱۳۸۸،ص۷۲).
به بیان سمئر^[۳۱] جامعه‌شناس آمریکائی، فرهنگ مجموعه آداب و رسوم و سنت‌ها و نهادهای اجتماعی است. اسپنسر^[۳۲] در کتاب اصول جامعه‌شناسی خود از فرهنگ به عنوان محیط فوق جسمانی انسان یاد می‌کرد و درصدد جدا ساختن فرهنگ از عوامل جسمانی و طبیعی بود. ولی اعتقاد داشت که محیط جسمانی خاص انسان است در حالی که انسان از لحاظ دو محیط دیگر (طبیعی و جسمانی) با حیوان دارای وجه مشترک است(ایران زاده،۱۳۸۷،ص۸۱).
از تعاریف فوق یک وجه مشترکی را می‌توان یافت و آن وجود یک سلسله از باورها و اعتقادات عجین شده در انسان است. که ضمیر ناخودآگاه او هدایت می‌کند و به قول ادگار شاین در سه لایه مصنوعات و ابداعات، ارزش‌ها و مفروضات اساسی وجود انسان را اشغال کرده است.
جدول (۲-۱) زیر خلاصه‌ای است از تعاریف فرهنگ و ارائه کنندگان آن