در این فصل پس از اشاره به مفاهیم ژئوپلیتیک و ژئواکونومی ، مبانی اقتصاد سیاسی نفت را مورد مطالعه قرار داده و سپس به بازیگران مهم این عرصه پرداخته و بانگاهی به سیاست گذاری قدرتهای بزرگ ، نقش نفت را در اقتصاد سیاسی بین الملل و نظریه ثبات هژمونیک را مورد واکاوی قرار می دهیم . پر واضح است که منطقه خاورمیانه و کشور عراق بطور اخص یکی از غنی ترین و مهمترین کشورهای جهان ، به لحاظ داشتن ذخایر هیدروکربنی است و با توجه به اهمیت اقتصادی و مالی انرژی ، مورد توجه قدتهای بزرگ قرار گرفته است و بهمین دلیل بیشترین چالشها و نا آرامی ها ، علی الخصوص پس از جنگ سرد و حادثه ۱۱ سپتامبر در این منطقه حادث شده است و می توان گفت منطقه خاورمیانه رابطه مستقیمی با امنیت دیگر قدرتهای جهان دارد و حتی امنیت و ثبات اقتصاد جهان تا حدودی به این منطقه وابسته است . موضوع نفت در دنیای معاصر ، سیاست داخلی و خارجی کشورها را در قرن بیست و یکم تحت الشعاع قرار داده است لذا در این پایان نامه بر اهمیت نفت و جایگاه آن در اقتصاد سیاسی و امنیت منطقه و نگاه سلطه جویانه قدرتهای بزرگ برای تسلط بر منابع انرژی و راهبردهای بکار گرفته شده آنها برای ایجاد نا امنی با تکیه بر ترویج افراط گرایی و تروریسم و ایجاد نا امنی و هدایت این منطقه به سمت تامین منافع قدرتهای بزرگ و امپریالیسم آمریکا پرداخته خواهد شد .
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۱-۲ ) ژئوپلیتیک ^[۵]
ژئو پلیتیک ترکیبی از دو واژه ژئو به معنای سرزمین و پلیتیک به معنای سیاست است لذا برای شناخت مفهوم واقعی این کلمه باید به رویکردها و دیدگاههایی که در تلاش هستند تا رفتارهای سیاسی و نظامی را بر حسب محیط طبیعی توضیح دهند ، پرداخت و بر عوامل جغرافیایی که در شکل گیری سیاست های داخلی و خارجی کشورها موثرند اشاره نمود . پر واضح است که برای شناخت سیاست در یک سرزمین ناچاریم دسته ای از واقعیت های جغرافیایی ومربوط به آن سرزمین ، که می تواند بر مسائل سیاسی تاثیر بگذارد را مورد توجه قرار دهیم . به عبارت دیگر شناخت جغرافیایی به همراه شناخت دقیق مسائل اقتصادی ، اجتماعی ، روان شناختی ، جامعه شناختی و حقوقی و….. از مهمترین مبانی برای شناخت سیاسی یک سرزمین و کشور است . البته باید دو واژه جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک را از هم تفکیک و هر یک را جداگانه تعریف نمائیم .مفهوم ژئو پلیتیک بیانگر حیطه ای از بررسی جغرافیایی است که عامل فضا و سرزمین را در شناخت و چگونگی شکل گیری روابط بین الملل مهم تلقی می کند و تعریف علمی آن بر سه عنصر جغرافیا ، قدرت و سیاست که دارای خصلتی ذاتی هستند استوار است (حافظ نیا ، ۱۳۸۰:۸۴). و با کاربرد آن به مفهوم جبر محیطی که برای مشروعیت دادن به اعمال دولت به کار رفته است نباید اشتباه گرفته شود (حافظ نیا ،۲۳-۲۴ :۱۳۸۰). واژه اخیر ژئوپلیتیک در سال ۱۹۱۶ توسط رولف لیگن^[۶] دانشمند علوم سیاسی مطرح شد و سپس توسط کارل هاوس هومر^[۷] جغرافیدان آلمانی که طرفدار بخشی از افکار فردریک راتزل^۳ بود مورد استفاده قرار گرفت . راتزل تحت تاثیر مفهوم هگلی دولت ، به معنای وجود یک روح واحد در جامعه قرار گرفته و با جمع آن با افکار دیگر ، دولت را سازمانی می داند که افراد تابع آن هستند و نیاز ذاتی به فضای حیاتی و توسعه سرزمینی دارند .این افکار توسط رهبران حزب نازی آلمان بویژه رودلف هس^۴ در طرحهای گسترش سرزمینی مورد بهره برداری قرار گرفت . سوء استفاده از این ایده ها در اهداف سیاسی و تجاوز به سایر کشورها و ملتها ، موجب ضربه زدن به دانش ژئوپلیتیک گردید و باعث گردید که هر امری که شباهتی به این موضوع داشته باشد تحت الشعاع آن قرار گیرد و در عین حال همان گونه که پیت در سال۱۹۸۹ نوشت اصطلاح ژئوپلیتیک که پس از جنگ جهانی دوم ، رها شده بود در اواخر دهه ۷۰ و ۸۰ میلادی احیاء شده و تعدادی از دانشمندان به بیان و شرح آن بپردازند . مفاهیم ژئوپلیتیک و جغرافیای سیاسی را می توان این گونه تعریف نمود ” جغرافیای سیاسی اثر تصمیم گیریهای سیاسی انسان را روی چهره و اشکال جغرافیای مربوط به محیط انسانی همچون حکومت ، مرز ، مهاجرت ، ارتباطات ، توزیع جمعیت ، نقل و انتقال و …. را مطالعه می کند .”
در حالیکه ژئوپلیتیک به مطالعه اثر عوامل جغرافیایی روی سیاست های دگرگون شده جهانی می پردازد . اما دقیق تر آن است که بگوئیم جغرافیای سیاسی با رابطه متقابل جغرافیا با سیاست سرو کار دارد و به این ترتیب مفهوم ژئوپلیتیک که بر نقش عمده فضا و سرزمین در شکل گیری رابط بین الملل تاکید می کند آشکار شده و می توان گفت که ژئو پلیتیک بعنوان جزئی از دانش و علم جغرافیای سیاسی محسوب می شود (اکبریان،۶۹-۶۷:۱۳۸۲)
در این رابطه سوئل . بی . کوهن^[۸] در کتاب ” جغرافیا و سیاست در جهان تقسیم شده ” همین مفهوم را بیان داشته و عصاره و چکیده ژئوپلیتیک را مطالعه روابطی می داند که میان سه عنصر سیاست بین الملل ، قدرت و مشخصات جغرافیایی و سرزمینی بر قرار می سازد . همانطور که ذکر شد در دهه های پایانی قرن بیستم بدنبای احیای مفهوم ژئوپلیتیک ، برداشت های متفاوت و پژوهش های بی شماری در زمینه ژئوپلیتیک و نظم جهانی تحقق یافت که مهمترین آنها را میتوان در سه دسته بیان کرد .
۱-۱-۲) دیدگاه مبتنی بر روابط قدرت
در این دیدگاه بر ویژگی سلسله مراتبی دولت ها در درون نظم جهانی تاکید می گردد و متغیر اصلی در اینجا توان و قدرت یک کشور در تاثیر گذاری بر تغییر رفتار دیگران در مسیر اتخاذ سیاست های داخلی و خارجی است . دانشمندان علوم سیاسی از دیر باز این روابط مبتنی بر قدرت را با واژه موازنه جهانی و فرموله کردن روابط بین الملل پس از جنگ جهانی دوم در مدل های دو قطبی (دهه های ۴۰ و۵۰ میلادی ) ، دو قطبی سست یا منعطف (دهه های ۷۰ و ۸۰ ) مورد توجه قرار داده اند ، کوهن با مشاهده ظهور سه قدرت جدید جهانی ، ژاپن ، چین و اروپای غربی و تعدادی از قدرتهای منطقه ای در سال ۱۹۸۲ نوشت که جهان به سوی یک سیستم سلسله مراتبی در حال حرکت می باشد و به مناطقی مانند آسیای جنوب شرقی و خاورمیانه که به دلیل اهمیت ژئو استراتژیک جهانی آنها و گرفتار آمدن در حوزه نفوذ میان دو ابر قدرت و ویژگیهای فرهنگی این مناطق را بنام کمربندی های شکننده و منطقه ای بی ثبات تصویر می کند و به نظر او اگر یکی از رقبا در منطقه ای از رقیب خود عقب بیافتد ، برای اعمال نفوذ در منطقه ای دیگر از جهان دست به کار خواهد شد .کوهن در سال ۱۹۹۰ به نقش قدرت های درجه دوم که آنها را کشورهای دروازه ای می خواند در نقش توازن قوای منطقه ای ظاهر شده اند و به نظر او دو عرصه در بالاترین سطح ژئو استراتژیک وجود دارد یکی عرصه دریایی ، یعنی اروپای غربی ، آفریقا و آمریکا و دیگر عرصه قاره ای یعنی اتحاد جماهیر شوروی و چین ، و اکثر قدرتهای درجه دوم در درون این عرصه ها محصور هستند . اما سهم هر منطقه در خارج آنهاست ، یعنی جنوب آسیا و کمربند شکننده خاورمیانه که عرصه رقابت اند و منطقه نو ظهور دروازه ای اروپای مرکزی و شرقی که منطقه ای حائل بوده اند می توانند تماس و تعادل میان این دو عرصه را برقرار سازند .
۲-۱-۲) دیدگاه مبتنی بر روابط ایدئولوژیکی
دیدگاه دوم بر توسعه قدرت بر مبنای ایدئولوژی دولت استوار است . به عنوان مثال آمریکا با بیان رسالت قاره ای خود برای توسعه و دمکراسی ، نفوذش را در قرن ۱۹ در قاره آمریکا گسترش داد و در قرن بیستم با بیان رسالت خود برای مبارزه با کمونیسم ، قدرت جهانی خود را افزایش داد . دیدگاه های استعمار گرایانه با بکار گیری ژئوپلیتیک سلطه از طریق بکار گیری علم ژئوپلیتیک دریچه ای نو را به سوی استعمارگری گشود(اتوتایل،۱۳۸۰: ۳۰-۲۹)فرهنگ های مسلط در گفتمان ژئوپلیتیک استعماری را می توان به دو دسته کلی تقسیم کرد .
– نظریات ژئو پلیتیک مبتنی بر حقایق جغرافیایی
-نظریات و دیدگاه های مبتنی بر ایدئولوژی های نژاد گرایانه
از لحاظ شکلی نیز تئوریهای مطرح در گفتمان ژئوپلیتیک عصر استعمار به نوعی توجه خود را به منطقه خلیج فارس و عراق و اوراسیا معطوف نموده و هم راستا با فرضیه مرکزیت سرزمین حیاتی پیش رفته اند (یزدانی و توسیرکانی ، ۱۳۸۷ :۲۳۲).
تئوری قدرت دریایی آلفرد ماهان^[۹] در واقع به مثابه امکانی برای ایالات متحده برای تسلط بر این سرزمینها قلمداد می شود . در آلمان نیز هاوس هاوفر^[۱۰] جهت انطباق سرزمین حیاتی با قلمرو قانونی به منظور توجیه فضای حیاتی برای کشورش تنها کمی هارتلند ^[۱۱] (قلب زمین) مکیندر^[۱۲] را به غرب متمایل ساخت(رشدیه، ۱۳۸۰،۴۵) .
بنابر این فرهنگ های جغرافیایی مسلط در گفتمان ایدئولوژیکی عصر استعمار را در عرصه ژئوپلیتیک از لحاظ شکلی می توان متاثر از نظریات مکیندر و توجه خاص وی به این مناطق دانست .
استعمار از نظر مفهوم و ماهیت از قرن نوزدهم به این سوء دچار تحول گردیده است . اما به لحاظ شکلی و ابزاری ، دوره های تحول را پشت سر گذاشته است و در عصر حاضر نیز اگر چه شیوه های استعمار کهن ، کاربرد خود را از دست داده است اما روش های نو استعماری کسب قدرت همچنان نفوذ خود را در مناطق حساس ژئوپلیتکی جهان ادامه داده و در دستور کار خود دارد . دوره سلطه فرا نو که به جهانی شدن مشهور است در فضای بدون رقیب و مبتنی بر ابزار قدرت اقتصادی و فن آوری اطلاعاتی و رسانه ای و فرهنگی رخ داده است . هویت و شخصیت ، زندگی ملت ها و کشورهای ضعیف و در حال توسعه را در قاره های آفریقا و آسیا و آمریکای لاتین تحت تاثیر قرار می دهد و مقاومت آنها را در هم می شکند . این روند و شکل استعمار فرهنگی ، مقاومتهای محلی را که نگران فرهنگ و هویت و قابلیت های اقتصادی و تکنولوژیکی خود در برابر امواج سنگین جهانی سازی به نوع غربی آن هستند را در هم می شکند (حافظ نیا، ۱۳۸۵ : ۱۰۷-۱۰۸).
۳-۱-۲ ) دیدگاه روابط مبتنی بر اقتصاد سیاسی
دیدگاه اقتصاد سیاسی بر این نکته مهم تاکید دارد که چه کسی چه چیزی را و از کجا و چگونه و به چه قیمتی به دست می آورد؟ . برای درک کامل و مناسب این حوزه از ژئوپلیتیک باید به دینامیک های اقتصاد جهانی که امانوئل والرشتاین ^[۱۳] در سال ۱۹۸۴ مطرح نموده ، توجه کرد . والرشتاین بر ملاحظه روابط میان تجمیع ثروت و قدرت و رقابت بر سر منابع و سیاست خارجی دولتها و بر کاپیتالیسم بعنوان شکل دهنده نظم سلسله مراتبی دولت ، با طرح دولت های مرکز و پیرامون ، که در آنها دولتهای مرکز را بعنوان ابر قدرتها و کشورهای توسعه یافته و جذب کننده سرمایه و منابع ، و دولتهای پیرامون را بعنوان کشورهای تحت سلطه ، شکل بندی می کند و در چنین سیستمی آمریکا و امپریالیسم را بعنوان یک دولت مرکز که برای سلطه بلا منازع بر مناطق حیاتی جهان تلاش می کند ، معرفی می نماید و در این خصوص می توان به رابطه نفت به عنوان یک کالای اقتصادی با رویکرد اقتصاد سیاسی و راهبرد آن در امنیت آمریکا اشاره کرد . نفت در نظام بین الملل کنونی ، عاملی مهم در کسب قدرت اقتصادی و سیاسی کشورها محسوب می گردد و مقام و مرتبه ملل را در خصوص تملک یا نحوه دسترسی به منابع آن در موازنه بین المللی قدرت مشخص می کند . لذا استراتژی ایالات متحده در حوزه اقتصاد سیاسی علی الخصوص پس از جنگ سرد و فروپاشی شوروی تسلط بر منابع نفتی و کنترل مسیرهای انتقال آزاد انرژی به بازارهای مصرف و بطور مستقیم کنترل اقتصاد جهان سرمایه داری بوده است (عزتی عزت اله ، ۱۳۸۲ : ۲۶). اگر آمریکا بر نفت خلیج فارس و عراق سلطه نداشته باشد قدرت این کشور برای کنترل مناطق کلیدی در سایر نقاط جهان نیز به شدت کاهش خواهد یافت .
در تقسیم بندی استراتژیست های آمریکایی سه اولویت در منافع ملی وجود دارد .
الف – منافع مربوط به حفظ بقاء ، بدون این قدرت آمریکا وجود خارجی نخواهد داشت .
ب –منافع حیاتی ( Critical Interest ) ، منافعی که یک درجه از منافع حفظ بقاء پایین تر است .
ج –منافع مهم ، منافعی که به گونه ای چشمگیر عرصه جهانی را که آمریکا باید در آن فعالیت کند تحت تاثیر قرار میدهد .
زلمای خلیل زاد^[۱۴]از تئوری پردازان سیاست خارجی آمریکا در “کتاب استراتژی امنیت ملی آمریکا در قرن بیست و یکم” می نویسد “دسترسی به مقادیر کافی نفت در خاورمیانه و با قیمت های مناسب بدون شک از منافع حیاتی آمریکا محسوب می شود .^“(خلیل زاد ،۱۹۹۰)
با توجه به این هدف که ایالات متحده بدنبال هژمونی بر جهان و تفوق و استیلاء بر رقبای احتمالی خود در قرن بیست و یکم است بنابر این ابزار اساسی این هژمونی از نظر استراتژیست های ایالات متحده ، نفت منطقه خلیج فارس و عراق است . به رغم وجود دیدگاه های مختلف در طراحان سیاست خارجی آمریکا ، آنها بر روی یک موضوع اجماع نظر دارند و آن اینکه ایالات متحده نباید اجازه دهد که هیچ قدرت رقیبی بر این منطقه از جهان و جریان عرضه انرژی تسلط یابد . این اجماع نظر همیشه و در همه دوران های مختلف ریاست جمهوری و هر دو حزب عمده سیاسی آمریکا یعنی چه حزب دموکرات و چه حزب جمهوریخواه جریان داشته است . با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و با به قدرت رسیدن نو محافظه کاران در آمریکا این کشور بر تسلط کامل و بلا منازع خود بر مناطق حیاتی جهان تلاش می کند و در این راستا با متمسک قرار دادن حملات ۱۱ سپتامبر سال ۲۰۰۱ و تعریف مبارزه با تروریسم و افراط گرایی بر حضور گسترده نظامی در منطقه خلیج فارس و اشغال سرزمین عراق و ایجاد تفرقه و درگیری و خشونت در این سرزمین به بهانه مبارزه با گروه نو ظهور داعش می افزاید و زمینه های ائتلاف جهانی ، برای حضور غیر موجه خود در این منطقه را فراهم می آورد .
به طور کلی برای پرداختن به قلمرو علم جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک بعنوان شاخه ای از این علم گسترده باید به دو مبحث اشاره شود .
الف – نظرات و اندیشه های جغرافیای سیاسی از جمله مباحث مرتبط بر تاثیر جغرافیا برسیاست و ژئوپلیتیک
ب – بررسی واحدهای سیاسی و دولت ها با تکیه بر :
علت وجودی
جغرافیای سیاسی سرزمینی خاص آن کشور اعم از موقعیت جغرافیایی ، وسعت ، شکل ناهمواریها ، وضعیت استراتژیک طبیعی ، آب و هوا ، منابع طبیعی و …..
جغرافیای سیاسی و مرزهای بین المللی
اهمیت مراکز سیاسی یا پایتخت کشور
انواع میزان و شکل کنترل سرزمینی
جمعیت و ترکیب اجتماعی ان و نحوه توزیع سرزمینی
فرهنگ و باورهای دینی و مذهبی و قومی
شبکه ارتباطی
ج – در صورتیکه هدف بررسی جغرافیای سیاسی یک منطقه خاص یا یک واحد و کشور خاص باشد باید به مسائلی نظیر ارزش منابع معدنی موجود در آن منطقه ، نقاط راهبردی منطقه ، قدرت های منطقه ای تاثیر گذار و حضور قدرتهای بزرگ برون منطقه ای و درون منطقه ای و راهبردهای جهانی و منطقه ای آنها را مد نظر قرار داده و توجه نمود .
۳-۲ ) ژئو اکونومی^[۱۵]
ژئواکونومی به مفهوم سرزمینهایی است که در اقتصاد نقش آفرینی کرده و زمینه های اقتصاد پایه در آنها وجود دارد . این واژه را ادوارد لوت واک^[۱۶] در سال ۱۹۹۰ وارد علوم جغرافیای سیاسی کرد و در حقیقت می توان گفت ژئواکونومی از ترکیب سه عنصر جغرافیا و قدرت و اقتصاد شکل گرفته است و به نظر می رسد که سیاست که عاملی مهمی در ژئوپلیتیک است جای خود را به اقتصاد داده است ، اما این موضوع به این معنا نمی باشد که ژئواکونومی چیزی غیر از ژئوپلیتیک است یا در برابر آن قرار گرفته است ، بلکه ژئواکونومی جزئی از ژئوپلیتیک در عصر حاضر می باشد(جفری کمپ ، ۱۳۸۳ : ۴۷-۵۲) . در واقع در ژئواکونومی اقتصاد و پایه های اقتصاد محور در کشورهای مختلف مورد مطالعه قرار می گیرد و به عبارت دیگر ژئواکونومی تاثیر عوامل و زیر بنا های اقتصادی در محیط کشوری ، منطقه ای و یا جهانی را دنبال می نماید . از ویژگیهای ژئواکونومی ، اهمیت یافتن اقتصاد در عرصه جهانی است.. بر خلاف دوران جنگ سرد که در آن تقسیم ژئوپلیتیکی جهان جنبه ایدئولوژیک داشت در گروه بندی های نوین ژئوپلیتیکی جهان پس از جنگ سرد اقتصاد مبنا قرار گرفته است و در واقع طرح واژه ژئواکونومی موجب شد که برخی از مناطق جغرافیایی جهان اهمیت خود را از دست بدهند و بر عکس بعضی از مناطق از ارزش های اقتصادی بیشتری برخوردار گردیده و در این عرصه مطرح گردند .
ژئواکونومی را در یک تعریف ساده تر به این گونه می توان بیان کرد که ژئواکونومی از تاثیر داده های جغرافیایی بر داده های اقتصادی شکل می گیرد و البته داده های جغرافیایی بر دو قسم می باشد .
الف – داده های طبیعی به مانند کوه و دشت و دریا و سواحل و جنگل و رودخانه و کویر و آب وهوا وسواحل و بارش های طبیعی و …..
ب – داده های جغرافیایی که مصنوع دست انسان می باشد مانند جاده ها و پل ها و راه آهن و اسکله و بندرگاهها و پایگاه های لجستیک و انبارهای دپو تجهیزات و منابع و زیر ساختهای مربوطه در زمینه اقتصاد مانند تولید و توزیع و سرمایه گذاری و … و البته مهمتر از آنها اطلاعات و فن آوری و دانش اقتصادی روز یک سزرمین یا یک کشور است که می تواند جزو داده های جغرافیایی آن محسوب گردد .
۴-۲ ) نظریه ثبات هژمونیک
برای تبیین چارچوب نظری تحقیق در راستای ثبات بین المللی درحوزه انرژی و اقتصاد آزاد مبتنی بر نظریه ثبات هژمونیک ، نیاز به وجود قدرت غالب است . دنیا باید هژمون یا رهبری داشته باشد که او بر سراسر جهان سیطره داشته و نظام جهانی را یکسان ، متعادل و در جهت خود هدایت نماید(عسگرخانی ۱۳۸۳ :۹۰) . نظریه ثبات مبتنی بر سیطره را نخستین بار چارلز کیندلبرگر^[۱۷] درسال ۱۹۷۳ مطرح کرد کیندلبرگرتصریح می کند ، برای برقراری ثبات در جهان فقط و فقط باید یک قدرت ثبات دهنده وجود داشته باشد . او بر این باور است که اگر تنها یک دولت هژمون وجود داشته باشد ، نظام بین الملل از ثبات و نظم برخوردار خواهد بود .به شرطی که این قدرت هژمون توان و اراده لازم و کافی را برای حفظ ثبات بین المللی داشته باشد و چنین قدرتی باید هزینه های حفظ ثبات را پرداخت کرده و کالاهای ضروری برای تداوم این ثبات ( بویژه در مواقع بحران ) را فراهم آورد (Kindleberger ،۱۹۷۳).
شرایط یک رهبر یا قدرت هژمون در داشتن خصایص و مشخصه های زیر است :
بر مواد خام کنترل داشته باشد .
بر منابع سرمایه کنترل داشته باشد .
بر کالاهای خاص که دارای ارزش افزوده زیادی هستند کنترل داشته باشد .
بر بازار ، بویژه بازار صادرات و واردات ، کنترل داشته باشد .
جهان بینی مردم پسندی به مانند حقوق بشر و دموکراسی را یدک بکشد .

*با چه مکانیزم علمی‌می‌توان وزن یا درجه اهمیت فرصتها، تهدید ها، نقاط ضعف و قوت را تعیین نمود؟
*چه سازه هایی از منظرهای مشتری، رشد و یادگیری و فرایند داخلی بر سازه های منظر مالی از مدلBSC در تحلیل نقاط قوت و ضعی تاثیر گذار است ؟
۱-۴-۲ سوالهای فرعی

• • • • فرصت های محیطی موجود برای شرکت ریسندگی خاور کدام است ؟

    (( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

• • اولویت بندی هر کدام از فرصت های محیطی موجود برای شرکت ریسندگی خاور چگونه است ؟

• • تهدید های محیطی موجود برای شرکت ریسندگی خاور کدام است ؟

• • اولویت بندی هر کدام از تهدید های محیطی وجود برای شرکت ریسندگی چگونه است ؟

• • نقاط قوت شرکت ریسندگی خاور کدام است؟

• • اولیت بندی هرکدام از نقاط قوت شرکت ریسندگی خاورچگونه است؟

• • نقاط ضعف شرکت ریسندگی خاور کدام است؟

• • اولویت بندی هر کدام از نقاط ضعف شرکت ریسندگی خاورچگونه است؟

۱-۵ مبانی نظری تحقیق
چهارچوب نظری این تحقیق متکی بر مدل های برنامه ریزی استراتژیک و آمار استنباطی می‌باشد بدین نحوکه درابتدا با بهره گرفتن از تجزیه و تحلیل SOWT، محیط داخلی و خارجی شرکت ریسندگی خاور مورد بررسی قرار خواهد گرفت تا از این طریق نقاط ضعف و فرصت، تهدید پیش روی این شرکت مشخص شود.
با استناد به مقاله کو^[۳] وهمکاران در سال ۲۰۱۱ و کو^[۴]و همکاران در سال ۲۰۰۹، از دو پرسشنامه برای مدل SWOT استفاده شد. که پرسشنامه اول برای تعیین نقاط قوت و ضعف می‌باشد، سازه های پرسشنامه از مفهوم کارت امتیاز متوازن استخراج شده است کارت امتیازی متوازن کارتی است که در آن استراتژی به یک مجموعه ی یکپارچه از شاخص های مالی و غیرمالی ارتباط داده می‌شد در رویکرد کارت امتیاز متوازن، سازمان به چهار وجه مختلف تقسیم می‌شوند این چهار وجه عبارتند از :
*وجه مالی^[۵]
* وجه مشتری^[۶]
* وجه فرایند های داخلی کسب وکار ^[۷]
* وجه رشد و یادگیری ^[۸] ( Kaplan – ۱۹۹۴)
که هر یک از سازه های پرسشنامه اول در این چهار وجه دسته بندی شده است. پس از جمع آوری اطلاعات برای این پرسشنامه، جهت ارائه پیشنهادات استراتژیک، منظر مالی را متغیر وابسته و تاثیر سه وجه بعدی را روی این منظر، از طریق رگرسیون چند متغیره مورد تحلیل قرار خواهیم داد.
سازه های پرسشنامه دوم جهت تعیین نقاط فرصت و تهدید شرکت ریسندگیخاور تدوین شده است که ازطریق جلسات طوفان مغزی، فاکتورهای خارجی مرتبط با جامعه، تکنولوژی، اقتصاد، محیط و چشم انداز سیاسیشناسایی شد جهت تعیین اولویت بندی نقاط فرصت وتهدید از دوتکنیک FMEA و SMEA استفاده گردید، FMEA یک ابزار مدیریتی در بخش تولید برای پیش بینی و مدیریت ریسک ها است، به منظور تخمین اندازه تهدید ها استفاده شده است و از طریق شاخصی تحت عنوان RPN^[9]می‌تواند محاسبه شود.
احتمال کشف یا شناسایی * احتمال وقوع * شدت = RPN
( از ۱ الی ۱۰) ( از ۱ الی ۱۰ ) ( از ۱ الی ۱۰۰۰)
همچنین برای تخمین اندازه فرصت ها، یک مفهوم به طور موازی نوآوری گردید که SMEA نامیده شد.
که برای محاسبه آن از شاخصی تحت عنوان OPN ^۸ استفاده می‌شود.
ظرفیت و شناسایی * احتمال وقوع * میزان جذابیت = ^[۱۰]OPN
( از ۱ الی ۱۰ ) ( از ۱ الی ۱۰ ) ( از ۱ الی ۱۰۰۰)
شکل ۱-۱ گام های پژوهش را نشان می‌دهد:
بررسی نقاط قوت وضعف داخلی تهدیدها وفرصت های بیرونی
جمع بندی پرسشنامه تکمیلی
استخراج شاخص های rpn (اعداد منفی در ستون چهار )و OPN اعداد مثبت در ستون چهارم بعنوان تهدید ها وفرصت های محیطی
شناسایی فاکتورهای مرتبط با نقاط قوت و ضعف داخلی براساس بخش های گروهی
تهیه پرسشنامه براساس مفهوم کارت امتیاز
مرتب کردن عوامل به ترتیب نزولی براساس میزان اهمیت درک شده هریک ازعوامل وحذف عوامل غیرموثر
مرتب کردن عوامل بدست آمده از مراحل قبل به ترتیب نزولی براساس میزان تحقق عوامل
بدست آمدن قوتها وضعفهای داخلی سازمان مورد بررسی
تعیین تاثیر هریک از سازه های منظرهای رشدویادگیری، مشتری و فرایند داخلی برسازه های منظرمالی ازطریق رگرسیون چند متغیره
تهیه ماتریس Swot و تدوین استراتژی های کلان
ستون۱:عوامل شناسایی شده
ستون ۲: شدت تاثیرگذاری
عامل شناسایی شده
بروری سازمان براساس
درک پاسخ دهنده
بااستفاده از طیفی با مقیاس ۱۰ ۱۰– الی۱۰+
ستون۳:میزان احتمال درک
شده توسط پاسخ دهنده
با بهره گرفتن از طیف لیکرت

در حالت کلی، یعنی حضور کنترل کننده برای تمام واحدهای تولید و با حضور باتری و عدم حضور باتری برای تمام واحد ها،. در نمودار شکل ۵ می بینیم. تفاوت فرکانس شبکه میان دو حالت، کاملا مشخص است.
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

در شکل صورتی رنگ تمام واحدهای تولید بدون حضور باتری می باشد. این نمودار مشخص می کند که نوسانات فرکانس شبکه ملایم تر شده و کنترل می گردد.نوسانات نامتقارن و غیر یکدست قبل، به نوساناتی تقریبا یکدست با قله هایی هم ارتفاع تبدیل شده که البته نوسانهای ریزی بر روی آن سوار شده که علت آن هم به دلیل عملکرد مبدلهای قدرت شبکه می باشد. در حالت گذرای اولیه، نوسان سیستم ، زیاد است ، اما با پشت سر گذاشتن این حالت، و ورود به حالت گذرای دینامیکی شبکه، موفقیت کنترل کننده پیشنهادی آشکار می گردد.
شکل ۴-۱۰:مقایسه نوسانات فرکانس با وارد شدن واحد خورشیدی و بادی .صورتی بدون حضور باتری، آبی با حضور ذخیره ساز باتری
فصل پنجم
جمع بندی و پیشنهادات
۵-۱-جمع بندی
همانطور که از نظر گذشت، در این پایان نامه یک کنترل کننده برای کنترل فرکانس سیستم قدرت و محدود نمودن هرچه بیشتر نوسانات فرکانس معرفی گردید؛ چرا که امروزه با داشتن منابع تولید نو، با ذات تولید نوسانی و وجود بارها با الگوی مصرف پیچیده تر و حساس تر، مساله نوسان فرکانس بغرنج تر از گذشته به نظر می رسد. کنترل کننده ی پیشنهاد شده در این پایان نامه، سیستم کنترلی استوار بر تزریق توان بوده و علت آن نیز، کم حجم بودن محاسبات و سازگاری با تغییرات دینامیکی سیستم است. اصول کار کنترل کننده ی پیشنهادی، اندازه گیری فرکانس در تمام نواحی کنترلی، پردازش آنها و ایجاد یک خروجی کنترلی از جنس فرکانس، برای سیستم می باشد. این خروجی به سیگنال کنترلی از جنس توان تبدیل شده، تا ورودی مناسبی برای واحد های تولید باشد.
مقدار توان تعیین شده به عنوان سیگنال مرجع با توان اندازی گیری شده مقایسه می گردد و اختلاف این دو بعد از عبور کنترلر PI حداقل می گردد ، تا مقدار اندازه گیری شده را به مقدار مرجع برساند.زمانی که این اتفاق می افتد فرکانس نیز روی ۵۰ هرتز تنظیم می شود.
در ادامه تلاش شد تا با بررسی همه جانبه ی یک سیستم پنج شینه، حاوی منابع تجدیدپذیر بادی و خورشیدی، این کنترل کننده به بوته ی آزمایش گذارده شود. سعی شده سیستم مورد بررسی مشابه شبکه های امروزی و حتی شبیه شبکه هایی که در آینده ی نزدیک استفاده خواهند شد، باشد، تا این کار و تحقیق در راه باز کردن دری رو به آینده قدم بردارد و تکرار مکررات نبوده باشد.
در شبیه سازی بیشتر سعی شده تا فرکانس سیستم مورد تحلیل قرار گیرد، اگرچه می دانیم با توجه به اینکه پارامترهای مهم و قابل تفسیر در شبکه های قدرت کم نسیتند، و می توان ساعت ها و صفحه ها در وصف آنها تحلیل بیان کرد. اما فرکانس به عنوان پارامتری که در عین سادگی، میتواند یک نتیجه کلی از رفتار سیستم، حتی یک سیستم پیچیده، را نمایان کند، به عنوان مهمترین پارامتر برای بررسی انتخاب شد.
اگرچه بهتر است قضاوت درباره نتایج شبیه سازی به مخاطب واگذار شود، اما جهت بیان نتیجه گیری میتوان محدود شدن نوسانات فرکانس سیستم، در تمامی حالات بررسی شده را، ناشی از کار درست و موثر کنترل کننده ی پیشنهادی دانست و آنرا به فال نیک گرفت. اگرچه این تحقیق، اولین مطالعه در زمینه ی خود نبوده و آخرین نیز نخواهد بود، اما امید است در راه مطالعات سیستم و کنترل شبکه های امروز و آینده، قدمی جدید، هرچند کوچک، برداشته شده باشد.
۵-۲-پیشنهادها
پس از بررسی شبیه سازی ها، می توان گفت کنترل کننده برای کنترل واحدهای تولید شبکه، به خصوص واحد بادی و خورشیدی مناسب و اثرگذار است. ولی با افزایش نواحی کنترل موجود در سیستم، کارایی و تاثیر کنترل کننده ی پیشنهادی، چندان مناسب و قابل قبول نخواهد بود، به این دلیل که سرعت سیستم کنترل کاسته خواهد شد.
همچنین پیشنهاد می کنیم:
به منظور جبران نوسانات توان و فرکانس در مقیاس بزرگ، ترکیب باتری و چرخ طیار بکار رود، تا هم از قابلیت پاسخ سریع چرخ طیار و هم ظرفیت توان بالای سیستم ذخیره ساز باتری استفاده شود.
با توجه به قیمت بالای باتری های ظرفیت بالا و به منظور بالا بردن عمر باتری ها، بهتر است تعداد دفعات شارز و دشارژ باتری در مدت طولانی کاهش یابد ،بدین منظور پیشنهاد می کنیم که درصد شارژ بیشتر مواقع در جایی نزدیک به پنجاه درصد ظرفیت شارژ باشد.
از مبدل سه سطحی به منظور اتصال منبع باد به سیستم قدرت به منظور کاهش اعوجاج هارمونیکی، افزایش ضریب توان و جبران توان راکتیو بار استفاده شود.
از ناظر حداقل مرتبه به منظور تخمین بار سیستم قدرت استفاده شود تا دستور تولید توان مورد نیاز به واحدها ابلاغ گردد.
فهرست منابع
[۱] Sakamoto R, Senjyu T, Kaneko T, Urasaki N, Takagi T, Sugimoto S. Output power leveling of wind turbine generator by pitch angle control using HN control. Electrical Engineering in Japan 2008;126(4):17e24
[۲]Senjyu T, Sakamoto R, Urasaki N, Funabashi T, Fujita H, Sekine H. Output power leveling of wind turbine generator for all operating regions by pitch angle control. IEEE Transactions on Energy Conversion 2006;21(2): 467e75.
[۳] Senjyu T, Kaneko T, Uehara A, Yona A, Sekine H, Kim CH. Output power control for large wind power penetration in small power system. Renewable Energy 2009;34(11):2334e43.
[۴] Kaneko T, Uehara A, Senjyu T, Yona A, Urasaki N. An integrated control method for a wind farm to reduce frequency deviations in a small power system. Applied Energy 2011;88(4):1049e58.
[۵]D. Y. Y. L. Yanhua Liu ” ، Potential of Grid-connected Solar PV without Storage "،International Conference on Power System Technology ,۲۰۱۰.
[۶] L. B. Xinjing Zou ” ، System, Assessment Method for Solar Home "، IEEE ، Institute of Electrical Engineering, Chinese Academy of Sciences ،۲۰۱۰.
[۷] S. M. I. J. N. S. K. a. A. A. S. Seman ” ، Analysis of a 1.7 MVA Doubly Fed Wind-Power Induction Generator during Power Systems Disturbances .”
[۸]A. PETERSSON “ Analysis, Modeling and Control of Doubly-Fed Induction Generators for Wind Turbines” THESIS FOR THE DEGREE OF DOCTOR OF PHILOSOPHY ،۲۰۰۵.
[۹]T. H. A.B. Attya ” ، Penetration impact of wind farms equipped with frequency variations ride through algorithm on power system frequency response “، Germany Electrical Power and Energy Systems 40 ، رقم Renewable Energy Department, Darmstadt University of Technology, 4th Str., Landgraf-Georg, 64283 Darms ، p. 94 –.۲۰۱۲ ،۱۰۳
[۱۰] Abdul Motin Howlader , Yuya Izumi , Akie Uehara , Naomitsu Urasaki , Tomonobu Senjyu ,Atsushi Yona , Ahmed Yousuf Saber, “A minimal order observer based frequency control strategy for an integrated wind-battery-diesel power system” Energy ,ELSEVIER 46 (2012) 168e178.
[۱۱] Senjyu T, Sakamoto R, Urasaki N, Funabashi T, Fujita H, Sekine H. Output power leveling of wind turbine generator for all operating regions by pitch angle control. IEEE Transactions on Energy Conversion 2006;21(2): 467e75.
[۱۲] Luis M. Castro, Claudio R. Fuerte-Esquivel, J. Horacio Tovar-Hernández” Solution of Power Flow With AutomaticLoad-Frequency Control Devices Including Wind Farms” IEEE TRANSACTIONS ON POWER SYSTEMS,IEEE2012.
[۱۳] C. T. J. M. D.E. Hampton “ Emergency control of power system frequency usingflywheel energy injection” System Control, Operation and Management, Hong Kong, pp. 1567-1599 ، November 1991.
[۱۴] Zhang Jiancheng” Research on Flywheel Energy Storage Systemfor Power Quality” IEEE ، pp. 7803-7459,2002.
[۱۵] D. A. Ruddell” Storage Technology Report WP-ST6 Flywheel “, WP Report ، pp. 6-121 , 2008.
[۱۶] W. Y. Y. ,. A. C. Wei Xian” Minimize Frequency Fluctuations of Isolated Powe System with Wind Farm by Using Superconducting Magnetic Energy Storage”PEDS ، pp. 1329-1332 ,2009.
[۱۷] B. M. J. A. Barrado “Power-Quality Improvement of a Stand-Alone Induction Generator Using a STATCOM With Battery Energy Storage System” IEEE TRANSACTIONS ON POWER DELIVERY ، المجلدات % ۱ من % ۲ VOL.
[۱۸] Baoming Ge, Wenliang Wang, Daqiang Bi , Craig B. Rogers , Fang Zheng Peng , Aníbal T. de Almeida ,Haitham Abu-Rub “Energy storage system-based power control for grid-connected wind power farm”Electrical Power and Energy Systems, ELSEVIER 44 (2013) 115–۱۲۲.
[۱۹]. Hansang Lee, Byoung Yoon Shin, Sangchul Han, Seyong Jung, Byungjun Park, and Gilsoo Jang . “Compensation for the Power Fluctuation of the Large Scale Wind Farm Using Hybrid Energy Storage Applications”, IEEE TRANSACTIONS ON APPLIED SUPER CONDUCTIVITY, JUNE 2012,VOL. 22, NO. 3.
[۲۰]. Meghdad Fazeli, Greg M. Asher, Christian Klumpner, Liangzhong Yao, and Masoud Bazargan . “Novel Integration of Wind Generator-Energy Storage Systems Within Microgrids” IEEE TRANSACTIONS ON SMART GRID, JUNE 2012, VOL. 3, NO. 2.
[۲۱] M. Khalid, A.V. Savkin," An optimal operation of wind energy storage system for frequency control based on model predictive control“, Solar Energy , Renewable Energy 48 (2012) 127e132
[۲۲]M. B. Federico Cassola ” ، Wind speed and wind energy forecast through Kalman filtering of Numerical Weather Prediction model output “، ELSEVIER ، رقم Applied Energy 99 ، p. 154 –۱۶۶,۲۰۱۲.
[۲۳]P. G. X. H. Xiaochen Wang ” ، A Review of Wind Power Forecasting Models “، sciencedirect ، p. 770-778 ,2011
[۲۴]R. Blonbou ” ، Very short-term wind power forecasting with neural networks and adaptive Bayesian learning “، ELSEVIER ، رقم Renewable Energy 36 ، pp. 1118-1124, 2011.
[۲۵] H. D. R. S. Ahmed Ouammi ” ، Short Term Forecast of Wind Power by an Artificial Neural Network Approach “، IEEE .۲۰۱۲ ،۳۱,۱۱$/۱۲/۵-۱۷۵۱-۴۶۷۳-۱- ، رقم ۹۷۸

۱-۷-۱-۲-۴-۱-۴-تهدید کردن
بزهکاران خطرناک همیشه عادت دارند که برای دفاع از خود، یا جلوگیری از خطر واقعی یا احتمالی، به تهدید متوسل شوند. آنها افرادی تهدیدگرند و شکل تهدید آنها متفاوت است. چنانچه گرفتار پلیس یا دستگاه عدالت شده و یا زندانی باشند تهدیدگری آنها غالباً لفظی و گاهی به صورت اعتراض، پرخاش، گزارش و یا اعلام خطاهای حقیقی یا فرضی مأموران پلیس به مقامات است. در این مقوله آنها از جعل اکاذیب، ساختن داستان فرضی و غیرواقعی و زمینه چینی علیه مأمور یا کسی که خطری برای او به وجود آورده، رویگردان نیستند.
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۱-۷-۱-۲-۴-۱-۵-میل به خودنمایی
برخی از جرایم با افسانه بافی و لاف زنی همراه است. بسیاری از بزهکاران علاقه مندند با افسانه بافی، لاف زنی و اغراق گویی، خصیصه میل به خود نمایی خود را ارضا کنند. خودنمایان بر دو دسته اند، دسته ای مبتلا به بیماری میتومانی (جنون افسانه بافی) هستند و دسته دیگر بیمار نیستند. تمایل به خود نمایی سبب می شود که بزهکار نتواند بر رفتار خود مسلط شود و بر اثر غلبۀ هوس خودنمایی بر عقل رازداری و غلبه شهرت طلبی بر احتیاط و پیش بینی، مطالبی را عنوان کند. رفتارهای خودنمایانه به دو شکل بروز می کنند:
۱-نقل حوادث کیفری که بزهکار در آن شرکت داشته به دوستان، شکلی از تظاهر بیرونی رفتار شخص خودنماست.
۲-نقل وقایع اغراق آمیز به روزنامه نگاران برای چاپ عکس و تفصیلات یکی دیگر از نمودهای رفتاری آنهاست. جوانان بیشتر از پیران تمایل به خودستایی و خودنمایی داشته، مایلند به عنوان قهرمان حوادث جنایی معرفی شوند.
حالت روانی تمایل به خودنمایی و خودستایی می تواند مورد استفادۀ مأموران تحقیقات جنایی باشد. پلیس یاید به دقت اخبار و مطالب نقل، اظهار و چاپ شدۀ مربوط به وقایع کیفری را جمع آوری کرده، ارتباط آنها را با پرونده های تحت اقدام یا وضع مجرمان سابقه داری که در حال گذراندن محکومیت و یا حتی آزاد هستند تعیین کرده، بهره لازم را از آنها ببرد.
۱-۷-۱-۲-۴-۱-۶-غریزۀ تقلید
گابریل تارد فرانسوی، از علمای جدید علوم جزایی، تقلید را رکن اساسی بزهکاری می شناسد. چنانکه شهادت تقلیدی نوعی بیماری هیستریک است که بیمار از روی تقلید و به دروغ علیه اشخاص بی گناه و حتی خود شهادت می دهد و بنیان خوش بینی و عدالت را سست می کند.تقلید ارتکاب جرم از تقلید نحوۀ ارتکاب جرم متمایز است و اولی موضوع بحث جرم شناسی و دیگری موضوع بحث جرم یابی است. در اولی تقلید منشأ صدور عمل مجرمانه است و در دیگری ریشه های عمل جنایی به وجود آمده و نشو و نما یافته اند و مرتکب فقط چگونگی ارتکاب عمل را تقلید می کند.^[۴۱]
۱-۷-۱-۲-۴-۱-۷-نیاز به جمع
مجرم خطرناک هیچ گاه زندگانی انفرادی را دوست ندارد و نمی خواهد تنها به سر برد. او می خواهد در بین جمع و با جمع باشد و تنهایی برای چنین شخصی سخت ملال آور است. او بیقرار و مشتاق در جستجوی رفیق است. رفیق باب میل مجرم حرفه ای، ارزشی وصف ناپذیر دارد. به نظر می رسد که خصیصۀ دوست یابی و رفیق گرایی شدید بزهکار خطرناک ناشی از احساس ضعف و عدم تأمین روانی وی باشد که میل به شرکت در جمعیت و عضویت در گروه و قبول نقش فعال در گروه را در او به وجود آورده، تقویت می کند. هر گروه جنایی واحد اجتماعی کوچکی از دو یا چند نفر است که بر اثر پیوند محکم به یکدیگر و همسازی و همکاری در درون گروه به وجود می آید و از قدرت و کارآیی برخوردار است.
۱-۷-۱-۲-۴-۱-۸-القاب و اسامی دروغین
بزهکار خطرناک یک اسم ندارد، بلکه دارای چند و شاید چندین اسم و لقب است که همۀ این القاب و اسامی، نادرست و ساختگی هستند. مخصوصاً طبقه کلاهبردار، جاعل و سارق، بیشتر از دیگر طبقات مجرمان، اسامی و القاب و هویت های جعلی برای خود انتخاب می کنند.^[۴۲]

۱-۷-۱-۲-۴-۲-بند دوم : :نیرنگ های مجرمان خطرناک و شیوه شناسی جنایی آنها
نیرنگ ها و دوز و کلک های مجرمان حرفه ای را می توان به نیرنگ تغییر قیافه و لباس و دوز و کلک هایی که بزهکاران حرفه ای در مقابل مأموران انتظامی انجام می دهند، تقسیم کرد. اینک به شرح هر یک از این موارد می پردازیم.
۱-۷-۱-۲-۴-۳-بند سوم : نیرنگ های مجرمان خطرناک
۱-۷-۱-۲-۴-۳-۱- الف- نیرنگ های مربوط به تغییر قیافه
بزهکار حرفه ای برای گمراه ساختن پلیس و اشخاص ذی نفع و جلوگیری از دستگیر شدن خود متوسل به حیله تغییر قیافه می شود. عوض کردن چهره به طرق مختلف امکان پذیر است که از آن جمله اند: روش تغییر قیافه از طریق گریم، گذاشتن ریش و سبیل مصنوعی، گذاشتن عینک و خال مصنوعی، استفاده از کلاه گیس و ..^[۴۳]
۱-۷-۱-۲-۴-۳-۲-ب- نیرنگ تغییر لباس
در این نیرنگ مجرم با لباس اصلی به صحنۀ جرم رفته، در حوالی صحنۀ جرم یا در صحنه جرم لباس خود را تغییر می دهد و به اصطلاح، لباس کار جنایی به تن می کند و با این لباس عمل جنایی را انجام داده، و پس از پایان کار مجدداً لباس اصلی خود را پوشیده، از صحنۀ جنایی دور می شود.
۱-۷-۱-۲-۴-۴-بند چهارم : شیوه شناسی جنایی مجرمان خطرناک
شگرد یا روش ارتکاب جرایم محصول عادت است. عادت، عمل، حرکت یا رفتار اکتسابی است که در اثر تمرین و تربیت آسان می شود و به سرعت انجام می گیرد بی آنکه فرد نیازمند به کار انداختن فکر یا کوشش زیاد باشد.بسیاری از مهارت های پیچیده جنبشی یا کلامی از ترکیب مهارت های ساده تر به وجود می آیند. شخص، ابتدا مهارت ساده تر را می آموزد سپس مهارت های ساده با هم ترکیب می شوند و مهارت پیچیده و پیچیده تر را می سازند. گاه عادت آن چنان قوی می شود که عمل خلاف آن مشکل می شود که در روانشناسی به آن «مزاحمت عادت» گویند.هر یک از ما دارای عادات، افعال و رفتار به خصوصی هستیم که اعمال و رفتارمان را با همان روش خاصی که به صورت عادت درآمده انجام می دهیم. چنانکه یک نجار در میخ کوبیدن و میز و صندلی ساختن روش مخصوص به خود را دارد و یک سیم کش در طرز سیم کشی و اتصال سیم ها و تابیدن آنها به یکدیگر از روش به خصوصی پیروی می کند که در سایر همکاران او کمتر می توان ملاحظه کرد. خلاصه آنکه هر کس در زندگانی روزمره و به ویژه در مشاغل و فعالیت های مستمر خود به طرز کار به خصوصی عادت می کند.از توضیح مثال های فوق نتیجه می گیریم که اعمال و رفتار افراد مختلف مردم دارای مظاهر و علائم مخصوصی است که به کار خاص و فردی آنها بستگی دارد و از تجزیه و تحلیل چگونگی روش اعمال افراد مردم می توانیم به هویت آنان پی ببریم.خاصیت فوق درباره اعمال و رفتار مجرمان نیز صدق می کند. با تجزیه و تحلیل روش خاصی که مجرمان مختلف در ارتکاب جرم اعمال می کنند می توانیم هر یک از آنها را از سایر مجرمانی که مرتکب همان نوع جرم می شوند تمیز دهیم. همچنین باید دانست که طبقات مختلف مجرمان به ندرت نوع جرم را تغییر می دهند. برای مثال، کمتر اتفاق می افتد که یک دزد روز و شب دزدی کند و یا یک راهزن به سرقت در شهر بپردازد و همین طور دزدی که عادت دارد با کلید وارد منازل شود برای ورود به منازل از دیوار استفاده کند. روشی را که مجرمان به طور عادت در ارتکاب جرم اعمال می کنند شگرد می نامیم.بنابراین برای تشخیص شگرد و روش ارتکاب جرم مجرمان باید دارای بایگانی مجهز و کاملی باشیم که بتوانیم با کمک آن و تجزیه و تحلیل شگرد ها هویت مجرم را تعیین کنیم. به طور کلی، سوابق و پرونده های مجرمان و روش ارتکاب جرم به وسیلۀ آنان باید طوری بایگانی شود که پس از ارتکاب جرم بلافاصله با مراجعه به آن هویت مجرم را شناسایی کنیم. اگر بایگانی مزبور از هر لحاظ مرتب و مجهز بوده، در آن انواع مختلف جرایم و روش های ارتکاب جرم به نحو صحیح و منظم طبقه بندی شده باشد، مأمور رسیدگی به صحنه وقوع جرم و متصدی بایگانی با همکاری یکدیگر می توانند مجرم را بشناسند. البته شناسایی روش های ارتکاب جرایم مجرمان به کمک حافظه مأموران متخصص و کارکشته آگاهی از قدیم صورت می گرفته است ولی تنها به این امر نباید اکتفا شود بلکه بایگانی های پلیس و رایانه آگاهی تا جایی که ممکن است باید از این حیث تکامل و توسعه یابند.^[۴۴]
۱-۷-۲-بخش دوم: مبانی و روش شناسی مراقبت از مجرمین خطرناک
در این بخش بر آن هستیم که با بیان کلیتی از روش های موجود برای مراقبت از مجرمین خطرناک کارکرد این روش ها را مورد بررسی قرار دهیم.موضوع نظارت بر مجرمین خطرناک به عنوان قشری که به هر حال وجود آنان در جامعه اجتناب ناپذیر و به عنوان بخشی از اقشار موجود در جامعه تلقی می گردند در طول طرح کنترل جمعیّت قابلیت طرح دارد و اگر به صورت کلان به موضوع نگریسته شود باید با اقدامات همه جانبه از سوی تمامی سازمان ها و ارگان ها و بخش های گوناگون، نظام فرایند برنامه ریزی تعریف گردد که یک فرد از زمان توّلد تا پایان زندگی کلیه تحرکاتش تحت کنترل باشد. آنگاه می توان مجرمین را نیز در این قالب نگریست لذا شکل ایده آل و مطلوب آن است که این برنامه با پیگیری های لازم و با تعیین مرجعی مشخص به مرحله اجرا در آمده و خروجی آن حداقل در بحث مرتبط با مجرمین سابقه دار آن گونه باشد که علاوه بر وجود پیشینه کیفری و اجتماعی ، کلیه تحرکات فرد مورد نظر و اقدامات وی،اعم از اشتغال، سکونت،تردد، جا به جایی و معاملات دقیقاً در مکانیزم تعریف شده و مشخص تحت کنترل قرار گیرد .در این راستا روش های مشخصی برای کنترل و مراقبت از مجرم در دنیا تعریف می شود و معمولا هر کشور متناسب با سیاست ها و امکانات خود و شناختی که از مجرمان خود دارد اقدام به سیاست های مراقبتی می کند.
۱-۷-۲-۱-مبحث اول: مبانی نظری مراقبت از مجرمین خطرناک
اصلاح و درمان چیست و چه هدف یا اهدافی را دنبال می کند ؟ اصولاً اصلاح و درمان ، بار دیگر ما را به مجازات باز می گرداند. از نظر بنتام مجازات به طور کلی دو احساس و دو برداشت را در جامعه ایجاد می کند:
۱- برداشت و احساسی که در خود مجرم پیدا می شود: احساس باطنی و ذهنی و شخصی که از آن به عنوان بازدارندگی ^[۴۵]خاص نیز یاد می شود. مثلا وقتی دو مجرم محکوم به شلاق می شو ند، اولی ممکن است با اولین ضربه بیهوش شود و از نظر روانی دچار اختلال شود، اما دیگری با تحمل ۵۰ ضربه هم هیچ احساسی نداشته باشد، چرا که احساس مجرمین از مجازات متفاوت است و به همین دلیل مقدار تنبه ناشی از تحمل مجازات در مجرمین متفاوت ، یکسان نیست .
۲- برداشت ظاهری یا احساسی که جامعه از کیفر یا اصولا کیفرها دارد که به بازدارندگی عام مشهور است. گاه نهاد مجری حکم، با هدف اینکه این برداشت مردم از مجازات کاملا روشن و شفاف شود، مجازاتی همچون اعدام را به صورت علنی اجرا میکند و حتی یک ساعت فرد محکوم را بالای دار نگه می دارد.در بحث اصلاح و درمان، طبیعتاً برداشت اول(بازدارندگی خاص) از مجازات بیشتر مورد جلوگیری از تکرار جرم توسط افرادی اصلاح و درمان توجه است؛ چرا که هدف اصلی سیاست است که مرتکب جرم شده و به تحمل مجازات محکوم شده اند؛ فلذا معیار ما در تأثیر باطنی مجازات، همین نرخ تکرار جرم است. هر قدر تکرار جرم بالاتر باشد، متوجه می شویم برداشت شخصی مجرم از مجازات قوی نبوده است. اینجاست که طرفداران سزادهی کیفر مدعی هستند که افزایش جرم به دلیل آن است که مجرمین، مجازات را به طور کامل متحمل نمی شو ند وهمواره امیدواربه استفاده ازمرخصی ، تخفیف ، آزادی مشروط ، تعلیق و… هستند .
بنابر این معیار موفقیت یا شکست مجازات در هر حال نرخ تکرار جرم است ؛ به تعبیر جرم شناسی، تأثیر مجازات چه در بعد سزادهی چه در بعد اصلاح ، پیشگیری خاص ازجرم یا پیشگیری از تکرار جرم است . این در حالی است که در بعد ظاهری (پیشگیری عام)، مجازات ها به دنبال مرعوب کردن عموم مردم و بزهکاران بالقوه و در نهایت به دنبال بازدارندگی عمومی از جرم هستند. بحث اصلاح و درمان در ارتباط با برداشت و احساس باطنی مجرم از مجازات است و به دنبال این هدف است که مجرمی که مجازات را متحمل شده است دوباره مرتکب جرم نشود .بدین ترتیب طبیعی است که مجازات اعدام از بحث خارج است ، چرا که فرصتی برای اصلاح مجرم باقی نمی گذارد. مجازات های بدنی (شلاق) و نقدی و محرومیت های اجتماعی از حقوق هم فرصت و امکان لازم برای اصلاح مجرمین را به دولت نمی دهند، مگر آنکه نفس مجازات برای مرتکب تنبه آور باشد.
۱-۷-۲-۱-۱-گفتار اول: مبانی ایدئولوژیک و ارزشی مراقبت از مجرمین خطرناک
یک سؤال اساسی که اینجا مطرح می شود این است که در فضایی که تنها به کارکرد سزادهی و یا ارعاب مجازاتها توجه می شد، چرا اندیشه ی بازپذیری مجرمین به عنوان یک رسالت برای کیفر در نظر گرفته شد ؟ و چگونه شد که حقوق کیفری به یکباره از آن جوهر ذاتی خود سزادهی به سمت دیدگاه های علمی و تجربی اصلاح و درمان متمایل شد؟ عوامل روی آوردن نظام عدالت کیفری به اصلاح مجرمین را می توان در دو عامل سیاسی و حقوقی مهم خلاصه کرد:
منشأ توجه به اصلاح و درمان ، همین سیاست انسان گرائی (اومانیسم) است که پرچمدار اصلاح و درمان مکتب دفاع اجتماعی جدید است ؛ مکتب دفاع قرار داد که در آن بازپروری و انسان مدار اجتماعی جدید خود راپرچمدار جنبش سیاست جنایی بازاجتماعی سازی مجرم هدف اولیه قرار گرفت چرا که از نظر آنان انسان قابل نجات و احیاء است . در برابر مفهوم دفاع اجتماعی مکتب تحققی قرار دارد که از جامعه در قبال مجرمین دفاع می کرد ؛چون اعتقاد به مجرم بالفطره داشته و مجرمین را غیر قابل اصلاح می دانست، اما جنبش دفاع اجتماعی نوین با توجه به دیدگاه انسانگرایی ، مجرم را عضوی از جامعه می دانست و معتقد است که انسان قابلیت اصلاح را دارد و اصلاح او منجر به دفاع از کل جامعه می شود. در این رویکرد دفاع از جامعه ، یک نگاه ایجابی به انسان است، حال آنکه مکتب تحققی نگاه سلبی به مجرم دارد و با حذف مجرمین از^[۴۶] جامعه دفاع می نمود.این امر موجب شد اسناد وسیاست سازمان ملل متحد نیز اصلاح مجرمین را در اولویت خود قرار دهد به گونه ای که سازمان مزبور عنوان کنگره های پنج سالانه ی خود را که از سال ۱۹۵۵ تشکیل می شد پیشگیری از جرم و اصلاح مجرمین^[۴۷] تعیین و تعریف کرد^[۴۸]
درقرن بیستم به طور کلی وبه ویژه در سالهای ۱۹۲۰ میان دو جنگ جهانی مفهوم دولت رفاه در اروپا مطرح شد. بر اساس این تئوری، دولت باید تأمین کننده و تضمین کننده سعادت شهروندان از زمان تولد تا مرگ آنها باشد . بر این اساس دولت خود را متولّی تأمین نیازها و خواسته های شهروندان می داند و هزینه ها و مسئولیت زندگی افراد را به عهده می گیرد. در خصوص برخورد با بزهکاران هم بدلیل آنکه فرد بزهکار شهروندی است که موقتاً راه خود را تغییر داده و منحرف شده است، دولت رفاه موظف است تا از طریق کیفر جهت بازپذیرسازی اجتماعی مجرم اقدام کند و هزینه های آن را پرداخته و زندا نها را تبدیل به مدرسه آموزش امور اجتماعی سازد. این نوع دولت در واقع دولت حمایت و حفاظت است ، دولت پشتیبان و مراقب است و مطرح شد، و در این کشورها سیاست دولت رفاه چون این دیدگاه به بزهکاران در کشورهای دارای اصلاح و درمان بیشتر مورد توجه قرار گرفت ،^[۴۹] بعضاً در ادبیات جرمشناسی و نوشته های سیاست جنایی با اصطلاح مدل حمایتی ^[۵۰]از آن یاد می شود^[۵۱].
جرم شناسی بالینی ، عامل علمی یا عامل جرم شناسانه ای است که بی تأثیر بر شکل گیری اندیشه بازپروری از طریق کیفر نبود . در این جرمشناسی ، ابتدا مجرمین از زاویه روان شناسی و روان کاوی موردمطالعه قرار گرفتند ودر مرحله بعد به ابعاد فیزیولوژیکی و سپس به ابعاد فرهنگی و اجتماعی مجرم پرداخته شد . جرم شناسی یاد شده هدف و غایت خود را از پزشکی گرفته است و آن درمان و باز سالم کردن بیمار است . هم چنین متد و روش خود را از پزشکی و روان پزشکی اقتباس نموده که از یک سو شامل تحلیل واقعیت مجرمانه ^[۵۲]به زبان پزشکی معاینه و از سوی دیگردر اقدام به منظور رفع مشکل ^[۵۳]خلاصه می شود.در این متد سعی بر این است که بر اساس یافته های علمی به برنامه ها و قوانین مشخص حقوقی دست پیدا کنیم و از آن برای یافتن راهکاری برای عامل شناسایی مجرمین خطرناک استفاده کنیم.در کل می توان این چنین بیان کرد موضوع مورد مطالعه فردی است که به عنوان متهم در اختیار متخصص و کارشناس بالینی قرار میگیرد ؛ کارشناس بالینی به منظور اصلاح فرد و در نهایت پیشگیری از تکرار جرم باید درجه حالت خطرناکی او را مطالعه و برآورد کند .بحث این است که بزهکار همچون بیمار دارای مشکلاتی است و باید برای جلوگیری از عود نکردن آن اقداماتی به عمل آید .
برآورد حالت خطرناک دارای دو مرحله است۱- تشخیص۲- پیش بینی وحدس زدن تحول رفتار بزهکار در آینده ؛ یعنی ابتدا خطرناکی را تشخیص می دهیم و سپس بر اساس تشخیص و استنباط از بزهکار تحولات آینده رفتار او را پیشگویی می کنیم. در مورد جرمان خطرناک این موضوع از سختی های خاص خود برخوردار است و به این علت که نحوه برگشتن آنها به جرایم از دیگر مجرمان از درصد بیشتری برخوردار است باید سیاست های نظارتی و تربیتی دقیقتری برای این نوع مجرمین در نظر گرفته شود و با راهکارهای قانونی مناسب در صورت تکرار جرم آنها را به محیط محدودتر ی سوق داد.^[۵۴]
۱-۷-۲-۲-۲-گفتار دوم:روش های اصلاح و درمان و راهکارهایی برای بهبود درمان مجرمین خطرناک
در جرم شناسی بالینی^[۵۵] کلاسیک چهار روش اصلاح و درمان مورد استفاده بود که عبارتند از:
۱- کمک به بهبود گرایش های واکنشی فرد یعنی روش هایی که منجر به بهبود واکنش های فرد به عوامل بیرونی (خویشتنداری و خود کنترلی) میشود از طریق جراحی مغز واعصاب و ناتوان سازی جنسی و مداخله در فیزیولوژی وی.
۲- کمک به بهبود استعدادهای فرد از طریق آموزش اجتماعی ، فرهنگی ، پزشکی و…
۳- ایجاد و احیای امید و انگیزه در فرد بزهکار از طریق روان درمانی ،
۴- تغییر قابلیت و توانایی های فرد از طریق روان درمانی گروهی یا روان درمانی دراماتیک.
با این حال پس از آنکه مارتینسون و همکارانش۸۹ در سال ۱۹۷۴ میلادی انتقادات خود را بر جرمشناسی اصلاح و درمان وارد کردند، جرمشناسان اصلاحات و نوآوری هایی را پیشنهاد کرد ند.
اول اینکه باید اقدامات بازپرورانه با نیازهای هر فرد متناسب شود و این از طریق اصلاح و بهسازی فضا و جو نهادهای عدالت کیفری ممکن خواهد بود. به علاوه باید ساختار نهادهای کیفری را اصلاح کرد اعم از محیط زندان، بازداشت گاه یا محل اقامت و عبور بزهکار.
اصلاح دوم در جرمشناسی بالینی، این است که مددکاران اجتماعی و متخصصین بالینی و همه کسانی که در اجرای اقدامات مداخله می کنند را نسبت به سرنوشت مجرم انگیزه مند کنیم و دوره های خاص برای آنها در نظر گرفته شود.
نوآوری سوم در جرمشناسی بالینی این است که درفرایند جرمشناسی بالینی از افرادی استفاده کنیم که آموزش لازم برای سازش دادن بزهکار و بزه دیده طی کرده باشند. در این نوآوری جرم شناسی بالینی از آورده های عدالت ترمیمی استفاده می کند . یکی از آورده های عدالت ترمیمی در پیشگیری از تکرار جرم شرمساری بازسازنده^[۵۶]است ؛ وقتی بزهکار در مقابل بزه دیده قرار می گیرد بزهکار شرمسار می شود . بنابر این در واقع از طریق مسئول کردن بزهکار در مقابل بزه دیده است که بزهکار را اصلاح می کنند و این همان بزه دیده شناسی بالینی است . پس در مفهوم موسع جرم شناسی بالینی بی نیاز از بزه دیده شناسی بالینی نیست .
۱-۷-۲-۲-مبحث دوم: روش های مراقبت از مجرمین خطرناک
برای نظارت بر اشخاص تحت شمول این مجازات و اجرای کیفر تحمیلی، شیوه های چندی پیش بینی شده است تا از رهگذر آنها بتوان محکوم علیه را تحت نظارت داشت. به عنوان نمونه، از ابزارهایی نظیر علامت دهنده پیاپی، وسیله تماس برنامه ریزی شده که شامل تکنولوژی تأیید صدا، مچ بند که به گونه ای برنامه ریزی می شود که کد مخصوصی را به تلفن تماس منتقل می سازد، بازو بند که به جعبه های متصل به تلفن وصل می شود و نیز علامت رادیویی و دستگاه صدادهنده استفاده می گردد.اما باید به این نکته توجه داشت که برای نظارت بر مجرمین خطرناک در بیشتر موارد از این مدل روش برای شناسایی استفاده می شود و سعی می شود که مجرم خواسته یا ناخواسته با این شیوه به تکرار جرم سوق پیدا نکند و در مرحله بعد از شناساییی در این روش استفاده می شود.
۱-۷-۲-۲-۱-گفتار اول:مفهوم نظارت الکترونیکی و شرایط مربوط به آن
مفهوم نظارت الکترونیکی^[۵۷]، نخستسن بار توسط دکتر شوارتزگبل ^[۵۸] در دهه ۶۰ میلادی مطرح شد و به سرعت به منظور مهار بحران افزایش جمعیت کیفری زندان ها در آمریکا، کانادا و انگلستان مورد اتخاذ واقع گشت. اجرای این مجازات از طریق دستگاه ارسال پیاپی پیام انجام می شود. این سامانه از سه بخش اساسی تشکیل شده است: رایانه مرکزی دستگاه گیرنده^[۵۹] و ابزار ارسال پیام دستگاه ارسال پیام به مچ پا یا دست متهمان و محکومان نصب شده و از طریق خط تلفن، پیغام های خاصی را به رایانه مرکزی مستقر در اداره پلیس یا اداره تعلیق مراقبتی صادر می نماید. به محض این که ارسال پیام های مزبور از سوی دستگاه ارسال پیام شروع یا متوقف گردد (بسته به نوع سامانه)، دستگاه گیرنده، اطلاعات مزبور را ثبت و به رایانه مرکزی انتقال می یابد.روش دیگر در کنترل الکترونیکی، استفاده از سامانه برقراری نامنظم با مجرمان می باشد. در این روش، رایانه مرکزی در ساعات مشخص و یا به صورت اتفاقی، با مجرم یا متهم موردنظر تماس برقرار کرده و نتیجه را به ثبت می رساند. از کنترل الکترونیکی می تواند نسبت به شماری از متخلفان، گروه ها و موقعیت های خاص مورد استفاده قرار گیرد. به عنوان مثال می توان از این سامانه جهت کنترل متهمانی که هنوز به اتهام آنها رسیدگی نشده و یا به سربرندگان در دوره آزادی مشروط^[۶۰] یا دوره تعلیق مجازات استفاده نمود.
۱-۷-۲-۲-۱-۱-بند اول:پیامدهای ناترمیمی نظارت مجازی بدل از کیفر زندان بر بزهکاران

۲۰۰۴ میلادی

انتشار کتاب درآمد سازی از سرمایه ی فکری به مثابه ی پیشران ارزش سهامداران توسط اولیور پفیل
انتشار کتاب بنگاه های دانش گر و دانش بر توسط متس آلووسون
انتشار کتاب معنا بخشی به سرمایه ی فکری : طراحی رویه ای برای ارزش گذاری اقلام نامشهود تئسط دانیل اندریسن
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۲۰۰۵ میلادی

برگزاری کنفرانس پیرامون سرمایه ی فکری جوامع اقتصاد دانش پایه توسط بانک جهانی
انتشار کتاب چشم اندازی بر سرمایه ی فکری توسط برنادر مار
انتشار کتاب سرمایه ی فکری برای جوامع : کشورها ، مناطق و شهرها توسط احمد بونفورولیف ادوینسون
انتشار پیش نویس استانداردهایی پیرامون ارزش گذاری دارایی نامشهود و ارزش گذاری مالکیت فکری توسعه جامعه ی ارزیابان آمریکا

۲۰۰۶ میلادی

انتشار کتاب مدیریت سرمایه ی فکری در عمل توسط گوران روس ، استپان پیک و لیزافرنستورم آغاز فعالیت تیمی تحت نظارت کمیته ی بین المللی استاندارهای ارزش گذاری با هدف توسعه ی استانداردی برای ارزش گذاری دارایی های نامشهود
آغاز فعالیت مشترک کمیسیون استانداردهای حسابداری مالی ایالات متحده و کمیسیون بین الملی استانداردهای حسابداری جهت ارتقای هماهنگی ایتانداردهای بین الملی در حوزه ی دارایی های نامشهود

۲۰۰۷ میلادی

انتشار کتاب فرانسوی منابع انسانی توسط جان بودریووپیتررامستاد
انتشار کتاب گزینه های حقیقی و مالکیت فکری توسط فیلیپ باکر
انتشار اولین اظهارنامه ی مرتبط با خدمات ارزش گذاری توسط موسسه حسابداران عمومی قسم خورده ی آمریکا

۲-۳- تعاریف سرمایه فکری
اولین کاربردها از مفهوم سرمایه فکری به دهه ۶۰ بازمی گردد.اما همزمان با گسترش عصر اطلاعات است که سازه سرمایه فکری به طور وسیع در ادبیات مختلف بکار گرفته شده است(منتظرقائم،۱۳۸۷).
یکی از اولین تعاریف سرمایه فکری بوسیله استوارت تهیه شد.که بعنوان یک ارزش نامشهود تولید شده برای بشر (مانند دانش،تجربه،مهارت و محرک) ومنابع مانند (کامپیوتر و تکنولوژی اطلاعات)تعریف کرد.دیگر دیدگاه های اصلی شامل موارد زیر می باشد.IC جمع هر چیز و هرکس در شرکت می باشد؛ که به آن شرکت امتیاز رقابت در بازار را می دهد.دیگر دیدگاه ها به این موضوع اشاره دارد که IC به عنوان یک دارایی نامشهود است که یک شرکت را به تحمل کردن در بازار رقابت قادر می کند.یک تعریف کلی تر از سرمایه فکری بیان می کند که تفاوت بین ارزش بازار یک شرکت و ارزش دفتری آن که می تواند از نظر مالی برایشان مفید باشد(فاسوات و همکاران،۲۰۱۱)^[۸].
در تعریف دیگری از استوارت سرمایه فکری را چنین تعریف می کند،"اجزای فکری ـ دانش،اطلاعات،دارایی فکری،تجربه که استفاده از آن می تواند باعث ایجاد ثروت شود"(هولمن،۲۰۰۵)^[۹].
یک تعریف جامع از سرمایه فکری بوسیله بروکینگ^[۱۰] ارائه شده است:"ترکیبی از دارایی های نامشهود که سازمان را قادر به انجام وظایف خود می سازد"(بارتش و بندیوپادهای،۲۰۰۵)^[۱۱].
بورگمن^[۱۲] و همکاران(۲۰۰۵:۵۹۱) این نوع سرمایه را به عنوان “دارایی متعلق به سازمان که برای آن ارزش آفرینی می کند و در ترازنامه سنتی به عنوان یک دارایی فیزیکی و پولی ارائه نمی شود” تعریف می کنند.
برخی از تلاشها در جهت ارائه تعاریف سرمایه فکری:
ایتامی^[۱۳] ۱۹۸۷: دارایی های نامشهود مانند دارایی های مبتنی بر اطلاعات که شامل فناوری،اعتماد مشتری،تصور سازمانی حاصل از علائم تجاری،فرهنگ سازمانی و مهارتهای مدیریتی می باشد.
هال^[۱۴] ۱۹۸۹: دارایی های فکری شامل حقوق مالکیت معنوی مانند حق امتیاز،علائم تجاری،طرح های ثبت شده،حق مالکیت معنوی،شهرت،شبکه های فردی و سازمانی،دانش،تخصص و مهارتهای کارکنان است.
بارنی^[۱۵] ۱۹۹۱: سرمایه فکری دارای ماهیت نامشهود است و بطور کلی به عنوان یک دارایی راهبردی در سازمانها شناخته شده است.اثر وجودی سرمایه فکری در سازمانها موجبات بهبود عملکرد مالی و مزیت رقابتی سازمان را در پی خواهد داشت.
هال ۱۹۹۲: سرمایه فکری می تواند به عنوان دارایی ها (مثل مارک تجاری) یا مهارت ها (مانند دانش فنی پرسنل) طبقه بندی شود.
کلین و پروساک^[۱۶] ۱۹۹۴: هر عنصر فری که بتوان آن را فرموله و گردآوری کرد و بتوان از آن برای ایجاد دارایی با ارزش بیشتر استفاده کرد.
بروکینگ ۱۹۹۶: ترکیبی از ۴ جزء اصلی دارایی های بازار،دارایی های انسانی،دارایی های مالکیت معنوی و دارایی های زیر ساختی می باشد.
والمن^[۱۷] ۱۹۹۶: سرمایه فکری دارایی است که در زمان حال با ارزش صفر در ترازنامه ارزش گذاری می شود و شامل قدرت فکری افراد،نام و علائم تجاری و دارایی هایی است که به بهای تاریخی در دفاتر ثبت شده اما طی زمان ارزش آن افزایش می یابد.
اسویبی ^[۱۸]۱۹۹۷: سرمایه فکری مربوط به سه دسته از دارایی های نامشهود است: ساختار داخلی،ساختار خارجی و شایستگی های انسانی.
روس و همکاران^[۱۹] ۱۹۹۷: سرمایه فکری ترکیبی از یک بخش فکری مانند سرمایه انسانی و یک بخش غیر فکری مانند سرمایه ساختاری است.
استوارت^[۲۰]۱۹۹۷: هر عنصر فکری-دانش،اطلاعات،مالکیت معنوی و تجربه- که بتوان از آن برای ایجاد ثروت استفاده کرد.
مک کوناچی۱۹۹۷^[۲۱]: سرمایه فکری دانش مورد استفاده برای ایجاد ارزش است.
بویسوت ۱۹۹۸: حالتها و تمایلاتی که در افراد و گروه ها وجود دارد که در صورت برانگیخته شدن قابلیت ایجاد ارزش افزوده را دارند.
دیوید کلین و لورنس پروساک^[۲۲]۱۹۹۸: اقلام فکری است که به اشکال گوناگون برای ایجاد یک دارایی با ارزش افزوده بیشتر بکار گرفته شده و قدرتمند گشته است.
بنتیس و همکاران^[۲۳]۱۹۹۹: مفهومی است جهت طبقه بندی تمامی منابع نامحسوس سازمان و شناخت ارتباط میان آنها.
سازمان همکاری و توسعه اقتصادی۲۰۰۰: ارزش اقتصادی که توسط دو دسته از دارایی های نامحسوس شرکت ایجاد می شود، سرمایه سازمانی و سرمایه انسانی.
لیف^[۲۴]۲۰۰۱: دارایی های نامشهود منابع غیر فیزیکی باارزش می باشند که توسط نوآوری و طرح های منحصر به فرد سازمان ایجاد می شوند.
دیوید نیر^[۲۵]۲۰۰۳: دانش با ارزش بالقوه(فرایندها،تمدن چگونگی شناخت،نرم افزار،مشتری،امکانات و …) است.
آی.ای.اس.بی^[۲۶] ۲۰۰۴: دارایی های ثابت غیر مالی هستند که از جنس ماده نیستند اما ماهیت آنها توسط حقوق قانونی و حفاظتی شناسایی و کنترل می شود.
۲-۴- طبقه بندی دارایی های شرکت