- سوپراکسید دیسموتاز^[۳] که به اختصار ((SOD  نیز نامیده می‌شود.
- کاتالاز
- پراکسیداز
باکتری P. aeruginosa دارای آنزیم‌های سوپراکسید دیسموتاز و کاتالاز است [۸].
۱-۲-۴- مشخصات کشت

1. 1. aeruginosa، هوازی اجباری بوده که در انواع مختلفی از محیط‌های کشت به سهولت رشد می‌کند و بوی انگور می‌دهد. برخی از نژادهای آن، خون را همولیز می‌کنند [۴]. این باکتری سه تیپ دارد. کلنی‌های تیپ یک این باکتری گرد، دارای لبه‌های نامنظم، دارای ۳-۲ میلی متر قطر با سطح مات، در قسمت داخلی برجسته و قوام کره ای می‌باشد. کلنی‌های تیپ دو، کوچکتر، برجسته و شبیه کلنی کلی فرم‌ها می‌باشد و بالاخره کلنی‌های تیپ سه خشن، برجسته و کاملا چروکیده است. کلنی‌های تیپ یک و دو، درون سرم فیزیولوژی ایجاد سوسپانسیون پراکنده و یکنواخت می‌نمایند. اما تیپ سه، تشکیل سوسپانسیون گرانولی را میدهد. هر سه شکل کلنی ممکن است در یک محیط کشت دیده شوند، به طوری که گاهی با گونه‌های متفاوتی از این باکتری اشتباه می‌شوند [۹].

در کشت‌های تهیه شده از افراد مبتلا به فیبروزیس سیستیک، ارگانیسم‌های P. aeruginosa ، کلنی‌های موکوئیدایجاد می‌کنند. این امر ، نتیجه تولید زیاد آلژینات – یک اگزوپلی ساکارید – می‌باشد. در افراد مبتلا به فیبروزیس سیستیک، به نظر می‌رسد که یک اگزوپلی ساکارید، ماده ای بین سلولی را می‌سازد، که زندگی ارگانیسم به شکل بیوفیلم را ممکن می‌کند [۴].
تولید پیگمان آبی- سبز قابل انتشار در محیط کشت، تشخیص P. aeruginosa را مورد تایید قرار می‌دهد. اما در برخی کشت‌ها، پایوسیانین تشکیل نمی شود و فقط بر روی بعضی محیط‌های کشت، پایوسیانین تولید می‌شود. توانایی تولید پایوسیانین ممکن است به طور غیر قابل برگشتی در محیط‌های کشت از بین برود لذا اگرچه مشاهده پیگمان پیوسیانین تشخیص P. aeruginosa را تائید می‌کند، ولی ندیدن آن دلیل بر رد تشخیص نیست. اکثر کلنی‌های P. aeruginosa دارای بوع مطبوع میوه ای به علت تولید
–o امینواستوفنون ناشی از تریپتوفان می‌باشد. بر روی محیط آگار مغذی، بسیاری از کشت‌های P. aeruginosa به خصوص کلنی‌های تیپ یک و سه، قسمت‌های رنگین کمان مانندی را با جلای فلزی به نمایش می‌گذارند. در زیر این این قسمت‌ها در درون محیط کشت، کریستال‌هائی دیده می‌شود و در داخل آن‌ ها، ارگانیسم‌های متلاشی شده وجود دارد. این تحلیل رفتگی‌های پلاک مانند به هنگام رشد بر روی آگار را Berk در سال ۱۹۶۳ تحت عنوان اتوپلاک^[۴] نامید. به عقیده Zaget و Sierra در سال ۱۹۶۰، اتولیز به علت حضور آنزیم‌های پروتئولیتیک که سلول‌های مرده را هضم می‌کند ایجاد می‌شود و کریستال‌ها در واقع نمک‌های اسید چرب آزاد شده در نتیجه اتولیز می‌باشند. P. aeruginosa بر روی محیط مکانکی آگار به خوبی رشد می کند و محیط‌های کشت مایع واجد حلقه سفید رنگ ضخیمی از مواد لزج و چسبنده به جدار شیشه هستند که اکثرا تشکیل غشاء نازکی را در بالای محیط می‌دهد. پیگمان سبزرنگ نیز بیشتر نزدیک به سطح محیط مایع دیده می‌شود [۶].

1. 1. 1. 1. aeruginosa در حرارت ۳۷ تا ۴۲ درجه سانتی گراد به خوبی رشد می‌کند. این باکتری به علت توانایی رشد در حرارت ۴۲ درجه سانتی گراد با انواع دیگر پسودوموناس ‌ها تفاوت دارد [۴]. PH مناسب برای رشد این باکتری بین ۶/۷-۲/۷ است [۱۰].

      (( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۱-۲-۵- مواد آلی مورد نیاز

1. 1. aeruginosaقادر است که به راحتی بر روی محیط‌های غذایی ساده و معمولی رشد کرده، طیف بسیار وسیعی از مواد آلی را به عنوان منبع کربن و ازت به مصرف برساند. این باکتری دارای توانایی بسیار زیادی برای تطبیق دادن خود با مواد آلی گوناگون در محیط می‌باشد، به همین دلیل P. aeruginosa، یکی از باکتری‌هایی است که به سرعت و به آسانی می‌توان از منابعی مانند آب ، خاک، فاضلاب، گرد و غبار، هوا، روده و پوست انسان و حیوانات و نمونه‌های گوناگون کلینیکی و غیرکلینیکی جدا کرد. این باکتری‌ها به عوامل رشد آلی نیاز نداشته و می‌توانند در محیط‌های معدنی که دارای منبع کربن و نیتروژن باشد، رشد کنند [۱۱].

از ویژگی‌های تغذیه ای و توانائی پسودوموناس ‌ها در استفاده از مواد آلی مختلف، در طبقه بندی و تفکیک گونه‌ها و گروه‌های گوناگون موجود در این جنس بهره گرفته شده است. P. aeruginosa قادر است از استامید به عنوان تنها منبع کربن استفاده کرده و رشد نماید. در حالی که تعداد معدودی از سایر گونه‌های موجود در جنس پسودوموناس ، قادر به چنین کاری هستند [۱۲].
۱-۲-۶- محیط‌های کشت

1. 1. aeruginosaدر محیط‌های آگار غذایی و پپتون آگار که حاوی ۵% خون گوسفند و خرگوش باشد، به آسانی رشد می‌کند. محیط کشت‌های مکانکی آگار و ائوزین متیلن بلو(E.M.B) نیز برای کشت اولیه P. aeruginosaاستفاده می‌شود. P. aeruginosa بر روی محیط‌های انتخابی SS و گزیلوز لایزین دزوکسی کولات آگار(XLD)، سیترات آگار نیز می‌تواند رشد کند، اما جداسازی آنها در محیط‌های مذکورمعمولا با درصد کمتری انجام می‌پذیرد. برای استفاده از محیط‌های انتخابی معمولا از محیط‌هایی مانند محیط آگار حاوی ستیل تری متیل آمونیوم بروماید یا ستریمید، محیط‌های آگار حاوی ۲ و۴ و ۴- تری کلر و -۲ هیدروکسی دی فنل اتر یا ایرگاسان و محیط آگار حاوی کلرواکسیل نول یا دتول استفاده می‌شود. در محیط آگار حاوی ستریمید ممکن است عوامل ضد میکروبی نظیر اسید نالیدیکسیک و یا نیتروفورانتوئین نیز افزوده شود. همچنین می‌توان با اضافه کردن عوامل ضد میکروبی مانند نووبیوسین، پنی سیلین، سیکلوهگزامید و یا فوشین پایه، اسید نالیدیکسیک و نیتروفورانتوئین به محیط آگار معمولی، محیط انتخابی مناسبی برای کشت P. aeruginosa فراهم نمود. با این حال باید در نظر داشت که برخی از ایزوله ‌های جدا شده از بیماران مبتلا به سیستیک فیبروزیس به شدت به ان ترکیباب حساس بوده، لذا بر روی چنین محیط‌هائی رشد نخواهند کرد. غنی سازی در محیط مایع ستریمید جهت جداسازی P. aeruginosa از نمونه‌های مدفوعی توصیه می‌شود [۱۳]. در محیط King’s A ، بعد از پنج روز نگهداری در C ^◦۳۷، ۸۰درصد سویه‌های P. aeruginosa تشکیل پایوسیانین می‌دهند. شدت پیگمان زائی اغلب پس از انتقال محیط‌های حاوی آگار از داخل انکوباتور به درجه حرارت اتاق (۲۴-۱۸) به مدت ۴-۳ ساعت افزایش می‌یابد. محیط پسودوموناس آگار F، تولید مواد رنگی فلورسنت را تقویت می‌کند، در حالی که تولید پایوسیانین و سایر مواد رنگی فنازینی را متوقف می‌کند. محیط پسودوموناس آگار P، سنتز پایوسیانین و دیگر مواد رنگی فنازینی را توسط پسودوموناس ‌ها تحریک می‌کند [۶].

۱-۲-۷- پیگمان
حداقل چهار نوع پیگمان مشخص در P. aeruginosa تشخیص داده شده است: پایوسیانین^[۵] ، فلوروسین ^[۶]، پایوروبین^[۷] ، پایووردین^[۸] و پایوملانین^[۹] [۴].
در سال ۱۸۴۹، Borton، Campbell و Eagles گزارش کردند که حضور یون‌های منیزیوم، سولفات، پتاسیم، فسفات و آهن جهت تشکیل پایوسیانین ضروری است. King، Ward و Raney در سال ۱۹۵۴، محیط‌های کشت B و A را به ترتیب جهت تولید بهتر پایوسیانین و فلوروسین طراحی نمودند. پایوسیانین با وزن مولکولی Da210 ، از نظر ساختمان شیمیایی جزء فنازین محسوب می‌شود. فنازین‌ها، متابولیت‌های ثانویه ای هستند که در مسیر بیوسنتز اسید‌های آمینه آروماتیک ساخته می‌شوند. رنگ این پیگمان در محیط‌های اسیدی ابتدا زرد و سپس به قرمز تغییر می‌یابد و در pH قلیائی بی رنگ می‌شود. پایوسیانین را می‌توان از محیط کشت مایع همراه با حجم یکسانی از کلروفرم استخراج کرد و سپس با کریستالیزه نمودن آن را از کلروفرم و اتر خالص نمود [۶]. پایوسیانین به عنوان مهار کننده حرکت مژه‌های سلول‌ها شناخته شده است. نمونه‌هایی که از ترشحات گوش در بیمارانی که عفونت گوش داشتند به دست آمده است، غلظت‌های متفاوتی از nmol/g 3 تا ۲۷۱۴ با میانگین nmol/g 905 از پایوسیانین را تولید کرده اند [۱۴].
فلوروسین در کلروفرم نامحلول ولی در آب محلول است. این رنگدانه، محیط‌های کشت را به حالت زرد کم رنگ در می‌آورد که گاهی اوقات به راحتی قابل تشخیص نبوده، مگر آنکه تحت نور ماوراء بنفش مورد بررسی قرار گیرد. حدود ۷۰ درصد ایزوله‌های کلینیکی بر روی محیط King^, s B Agar ، تشکیل پیگمان فوق را می‌دهند [۶].
نوعی سیدروفور فلوروسنت دار به نام پایووردین در سویه خاصی از P. aeruginosa (PAO1) شناسایی شده است. پایووردین تحت تاثیر ماوراء بنفش با طول موج کوتاه (۲۵۴ نانومتر) از خود نور فلورسنت ساطع می‌کند. از این رو، گونه‌هایی از پسودوموناس ‌ها را که قادر به تولید این ماده رنگی هسند تحت عنوان فلورسنت نیز می‌نامند. پایووردین در آب محلول بوده و معمولا به رنگ زرد- سبز، زرد- قهوه ای و یا بدون رنگ می‌باشند. این ماده رنگی، ساختمان غیر فنازینی داشته و لذا در کلروفرم غیرمحلول است. پایووردین جاذب بسیار قوی عنصر آهن بوده، لذا در محیط‌هایی که میزان آهن کم باشد بیشتر تولید می‌شود [۱۲].
پایووردین با آهن تشکیل کمپلکسی را می‌دهد که از طریق گیرنده FPVA که در غشاء خارجی است وارد سلول می‌شود [۱۵].
برخی از سویه‌های P. aeruginosa ، پیگمان محلول در آب به رنگ قرمز روشن تحت عنوان پایوروبین را می‌سازند. این رنگدانه در غلظت پایین اکسیژن به طور غیرقابل برگشتی به فرم بی رنگ تبدیل می‌شود. چنین سویه‌هائی بیشتر از ادرار و خلط بیماران مبتلا به سیستیک فیبروزیس به دست آمده اند. Ogunnariwo و Hamilton- Miller در سال ۱۹۷۵ نشان داده اند که افزودن DL- گلوتامات ۱%، تولید پایوروبین را تقویت اما تشکیل پایوملانین را متوقف می‌کند. عکس این حالت در محیط‌های حاوی –L تایروزین ۱% دیده می‌شود. تولید رنگدانه قهوه ای مایل به سیاه پایوملانین، معمول نیست و کمتر از یک درصد سویه‌ها را تشکیل می‌دهد. پایوملانین از لحاظ شیمیایی هیچگونه وابستگی به ملانین حیوانی ندارد. در مواردی که مواد رنگی به صورت ترکیب با هم تولید می‌شوند، رنگ پایوسیانین ممکن است قابل تشخیص نباشد. سویه‌هائی که پایوسیانین و پایووردین را با هم تولید می‌کنند، رنگ محیط را سبز می‌نمایند. مقادیر کم پایوسیانین معمولا رنگ محیط را تغییر نمی دهد. سویه‌هایی که قادر به تولید پایوروبین و یا پایوملانین بوده و به میزان زیادی مخاطی هستند، معمولا قادر به اکسید کردن کربوهیدرات‌ها نمی باشند، در حالی که اکثر سویه‌های P. aeruginosa قادر به انجام واکنش‌های اکسیداسیون کربوهیدرات‌ها هستند بطور کلی، تولید مواد رنگی توسط P. aeruginosa در محیط‌های ویژه قابل افزایش است. اما کشت‌های مکرر و انتقال باکتری از یک محیط به محیط کشت دیگر موجب کاهش میزان تولید مواد رنگی توسط این باکتری می‌شود. از طرفی مشاهده شده است سویه‌هایی از P. aeruginosa که قادر به تولید پایوسیانین نیستند ممکن است ویژگی‌های بیوشیمیایی متفاوتی داشته باشند. همچنین مشاهده شده است، سویه‌هایی که قادر به تولید پایوسیانین نیستند نسبت به تتراسایکلین، استرپتومایسین و کانامایسین حساسیت بیشتری نشان می‌دهند و معمولا با آنتی سرم‌هایی که برای تشخیص P. aeruginosa در آزمایش‌های سرولوژی مورد استفاده قرار می‌گیرند، پاسخ مثبت نشان نمی دهند [۱۰].
۱-۲-۸- شاخص‌های بیماریزایی در P. aeruginosa
۱-۲-۸-۱- پیلی(Pili)
بسیاری از ایزوله‌های P. aeruginosa پیلی‌های تیپ IV فراوانی دارند که از سطح سلول به سمت خارج گسترش پیدا کرده اند. این پیلی‌ها، که مشابه پیلی‌های باکتروئیدیس ندوزوس ، موراکسلا بویس، نایسریا گنوره و ویبریوکلره بوده و واسطه اتصال به سلولهای اپی تلیال و مخاط می‌باشند. پیلی‌های تیپ IV تحت عنوان پیلی تشکیل دهنده کلاف( Bundle- Forming Pili: BFP) نیز شناخته می‌شوند زیرا این پیلی‌ها اگر از سلول باکتری جدا شوند تمایل به تجمع خودبخودی را دارند. پیلی P. aeruginosa به استخلافات الیگوساکاریدی گلیکواسفنگولیپیدهای سیالیله GM₂ , GM₁ متصل می‌شود. این گزارشات نشان می‌دهد که فیبرونکتین از سلولهای اپی تلیال بوسیله پروتئاز می‌شوند. دو بررسی جالب درباره ارتباط بین پیلی P. aeruginosa و عفونت‌های تنفسی در بیماران مبتلا به فیبروز کیستیک انجام شده است. اول اینکه سویه‌هایP. aeruginosa ئی که در طی فازهای اولیه عفونت تنفسی سودوموناسی جدا شده اند، پیلی دار بوده، لیپوپلی ساکارید صاف داشته و غیر موکوئیدی هستند، اما سویه‌های ایزوله شده در طی فازهای بعدی عفونت، فاقد پیلی بوده، لیپوپلی ساکاید خشن داشته و موکوئیدی می‌باشند. دوم اینکه، سلولهای اپی تلیال بیماران مبتلا به فیبروز کیستیک تا دو برابر بیشتر افرادی که مبتلا به فیبروز کیستیک نیستند، دارای رسپتور برای پیلی می‌باشند. به نظر می‌رسد که در بیماران مبتلا به فیبروز کیستیک، عفونت‌های پسودوموناسی ایجاد شده در ریه‌ها توسط باکتری‌های پیلی داری ایجاد می‌شوند که ترجیحاً به اپی تلیوم و مقادیر زیاد موسین متصل می‌شوند. هنگامی که عفونت تثبیت شد و باکتری نیاز به مقاوم شدن نسبت به فاگوسیتوز دارد، پیلی و آنتی ژن O تا مدت طولانی بیان نشده و کلنی باکتری‌ها با یک ژل آلژینات ضد فاگوسیتی پوشیده می‌شوند [۲].
۱-۲-۸-۲- آلژینات (Alginate)
آلژینات ماده ای است که در سطح سویه‌های P. aeruginosa که در بیماران مبتلا به فیبروز سیستیک عفونت‌های تنفسی ایجاد می‌کنند، یک لایه سست ژلاتینی تشکیل می‌دهد. آلژینات از –D مانورونونیک اسید واپی مر ^/۵ آن یعنی –L گلورونیک اسید^[۱۰] تشکیل شده است.
معتقدند که آلژینات برای تثبیت P. aeruginosa در ریه بیماران مبتلا به فیبروز سیستیک لازم است. هر چند که تنها ۲-۸/۰ درصد همۀ عفونت‌های پسودوموناسی به وسیلۀ سویه‌های موکوئیدی P. aeruginosa ایجاد می‌شوند، اما ۸۰ تا ۹۰ درصد بیماران مبتلا به فیبروز سیستیک به عفونت‌های تنفسی ناشی از سویه‌های P. aeruginosa تولید کنندۀ آلژینات دچار می‌شوند. سویه‌های P. aeruginosa که عفونت را در تراکئوبرونشیال آغاز می‌کنند موکوئیدی نیستند، اما رشد آنها در ریه بیماران مبتلا به فیبروز سیستیک یک تغییر فنوتیپی را نشان می‌دهد که باعث می‌شود ارگانیسم‌ها بیان پیلی و آنتی ژن O را متوقف و سنتز آلژینات را شروع نمایند. سیگنال‌های تنظیمی کلیدی برای سنتز آلژینات شامل KCL , NaCL و دسیکانتها^[۱۱] هستند که هر کدام پروموتور ژن algD را فعال می‌کنند. پروتئین AlgD یک –GDP مانوز دهیدروژناز است که آنزیم کلیدی در سنتز آلژینات می‌باشد. ریه بیماران مبتلا به فیبروز سیستیک یک ناحیۀ ایده آل برای فعال شدن سنتز آلژینات است زیرا محتوی مقادیر بالایی از  بوده، دسیکانتها می‌باشند و به ارگانیسم اجاره می‌دهد تا بصورت میکروکلنی‌های ژلاتینی احاطه شده بوسیلۀ آلژینات رشد نماید. بر اساس یک مطالعه، غلظت آلژینات در نمونه‌های خلط بیماران مبتلا به بیماری تنفسی بین  ۱۰۰-۴ با میانگین غلظت  ۵/۳۵ می‌باشد [۲].
۱-۲-۸-۳- اندوتوکسین^[۱۲]
خصوصیات) (LPS^[13] در P. aeruginosa معمولا مشابه بسیاری از خواص LPS در انتروباکتریاسه‌ها شامل اثر کشندگی در موش، نقش تب زائی، واکنش شوارتزمن و غیره می‌باشد. زنجیره جانبی O با خاصیت ایمنولوژیکی و لیپید A با ویژگی سمی LPS در ارتباط هستند. لیپید A در P. aeruginosa در مقایسه با لیپید A انتروباکتریا سه‌ها به طور غیر عادی حاوی مقادیر زیادی فسفر است که احتمالا به علت وجود نسبت بالای ملکول LPS است که فاقد زنجیرهای جانبی O می‌باشند. میزان دخالت اندوتوکسین P. aeruginosa نسبت به توکسین ایجاد شده در عفونت‌های خونی سیستمیک (منتشره) مشخص نیست. تزریق LPS‌ P. aeruginosa به موش باعث ایجاد شوک توکسیک و مرگ می‌شود. شواهد ذیل حاکی است که LPS، نقش عمده ای را در بیماریزانی ارگانیسم بازی می‌کند:
الف- LPS باعث محافظت سلول‌های باکتری در مقابل اپسونیزاسیون و فاگوسیتوز می‌شود.
ب- LPS‌ باعث ایجاد مقاومت نسبت به عملکرد باکتریولوژیک کمپلمان درسرم انسانی می‌شود.
ج- آنتی بادی تولید شده علیه LPS در مدل‌های تجربی به شدت ایمنی زا است.
د- موتانت‌های فاقد زنجیره‌های جانبی O در مقایسه با سویه اولیه، غیربیماریزا هستند.
مطالعات بعدی نشان داد که ارتباط مستقیمی میان خاصیت بیماریزایی در مدل موشی دچار سوختگی و توزیع LPS‌ استخراج شده از P. aeruginosa در فاز فنلی و آبی وجود دارد [۶].
۱-۲-۸-۴- پروتئاز‌های خارج سلولی^[۱۴]
اکثر ایزوله‌های P. aeruginosa ، آنزیم‌های پروتئولیتیکی را تولید می‌کنند که قادر به هضم مواد مختلفی چون کازئین، الاستین، ژلاتین، کلاژن و فیبرین می‌باشند. پروتئاز، الکالین پروتئاز (AP) و الاستاز (PE) به وسیله PH مناسب، ویژگی سوبسترا و خواص فیزیکی از یکدیگر تشخیص داده می‌شوند. الکالین پروتئاز دارای وزن ملکولی KDa 48، ایزوالکتریک (PI)1/4 و حداکثر فعالیت آن در ۹-۸ PH= است. الکالین پروتئاز نوعی متالوپروتئاز است اما کوفاکتور فلزی آن شناخته نشده است. بر عکس، الاستاز دارای وزن ملکولی KDa 54 است که ضمن عبور از غشاء داخلی و پری پلاسم، با تغییر ساختمان شیمیایی به صورت نوع متالوپروتئاز KDa 39 وابسته به فلز روی (PI=5-9)، در انتهای فاز لگاریتمی یا در مرحله رکود ترشح می‌شود. PH مناسب الاستاز حدود ۸-۷ می‌باشد. الکالین پروتئاز جهت حداکثر فعالیت خود نیاز به کلسیم یا کبالت دارد و به وسیله چلاتورها غیرفعال می‌شود. به طور کلی، الکالین پروتئاز نسبت به الاستاز بر روی محدوده وسیعتری از مواد موثر است، اما پروتئین‌های ماتریکس خارج سلولی مثل کلاژن، لامینین و الاستین را هضم می‌کند. این دو آنزیم هم چنین بر روی تعدادی از ترکیبات پلی پپتدی مربوط به دفاع میزبان وابسته به سیستم‌های کوآگلوتیناسیون، فیبرینولیزین کمپلمان و سیتوکین موثر می‌باشند [۵].
سیستم‌های تنظیم کننده (rhlR- rhlI)rhl, (lasR- lasI)las شامل چندین فاکتور بیماریزائی (الاستاز و رامنولیپید) می‌باشند [۱۶].
ژن ساختمانی الاستاز به نام lasR، بیان دو پروتئین lasB , lasA را کنترل می کند [۲]. سیستم‌های تنظیم کننده رونویسی (lasE, rhlR) در شرایط سخت می‌تواند سیستم حساسیت را فعال کند [۱۷].
در میان پروتئازها، اعتقاد بر این است که الاستاز عامل تخریب و آسیب‌های عروقی است و اغلب همراه با خونریزی می‌باشد. پروتئازها همچنین در روند بیماریزائی تنفسی نیز شرکت دارند. الاستاز، خاصیت نفوذپذیری اپیتلیوم تنفسی را به علت حمله پروتئولیتیک به اتصالات محکم بین سلولی افزایش می‌دهد و با قطع حرکات مژه ای و جدائی سد فیزیکی میزبان( تخریب غشاء) که به طور طبیعی مانع انتشار عفونت می‌شود، عفونت را انتشار می‌دهد [۱۸]. الاستاز، کلاژن تیپ ۱ و بیشتر کلاژن‌ها را به وسیله کراتینوسیت تخریب می‌کند [۱۹].
به دلایل زیر، شواهدی حاکی از نقش بسیار مهم پروتئازی P. aeruginosa در زخم‌های سوختگی می‌باشد:
الف- سویه‌های فاقد پروتئاز معمولا از خاصیت بیماریزائی کمتری نسبت به سویه‌های تولید کننده پروتئاز در مدل‌های موشی دچار سوختگی برخوردارند.
ب- آنتی بادی اختصاصی و ممانعت شیمیایی از فعالیت پروتئاز منجر به افزایش بقاء حیوانات آلوده با سویه‌های تولید کننده پروتئاز می‌گردد.

اِنگ (۲۰۰۹) با بررسی شرکت‌های هلندی، رفتار مدیران را در دوره‌‌های پیرامون تغییر مدنظر قرار داد و گزارش کرد که مدیریت منفی سود در هر دو حالت تغییر برنامه‌ریزی‌شده و برنامه‌ریزی‌نشده اتفاق افتاده است؛ ولی شواهدی از مدیریت سود در سال بعد از تغییر به دست نیاورد.
مارد و مارسَت (۲۰۰۹) در فرانسه گزارش دادند که در سال‌‌های قبل از تغییر، مدیریت مثبت سود و در سال تغییر، مدیریت منفی سود بر اساس نظریه ” Big Bath ” انجام گرفته است‌.
ویلسون و وانگ (۲۰۰۹) در استرالیا شواهدی از مدیریت سود در سال تغییر مدیر عامل و سال بعد از تغییر به دست نیاوردند؛ ولی در موارد تغییر همزمان مدیر عامل و رییس هیئت مدیره، مدیریت منفی سود در سال تغییر را گزارش دادند.
‌بِنگ سون و همکاران (بدون تاریخ) با بررسی شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس استکهلم به بررسی نظریه"Big Bath"پرداخته‌اند‌. آنها شواهد قوی در پشتیبانی از فرضیه فوق ارائه کردند. بر اساس یافته‌‌های آنها، مدیران عامل شرکت‌های سوئدی در سال تغییر با بهره گرفتن از اقلام تعهدی اختیاری سود را در جهت منفی مدیریت کرده‌اند.
اخیرا (لو، ۲۰۰۸) نیز از دریچه جرم شناسی به این مقوله وارد شده و چشم انداز مناسبی را پیش روی تحقیقات تجربی قرار داده است. فلسفه مدیریت سود، بهره گیری از انعطاف پذیری روش های استاندارد و اصول پذیرفته شده حسابداری می باشد. البته تفسیرهای گوناگونی که می توان از روش های اجرایی یک استاندارد حسابداری برداشت کرد، از دیگر دلایل وجود مدیریت سود می باشد. این انعطاف پذیری دلیل اصلی تنوع موجود در روش های حسابداری است. در زمانی که تفسیر یک استاندارد بسیار انعطاف پذیر است، یکپارچگی داده های ارائه شده در صورتهای مالی کمتر می شود. اصول تطابق و محافظه کاری می تواند باعث مدیریت سود شود. پژوهش ها نشان می دهد که مدیران شرکتها عمدا سودهای گزارش شده را با استاندارد را با بهره گرفتن از انتخاب سیاست های حسابداری خاص خود، تغییر در برآوردهای حسابداری و اقلام تعهدی، دستکاری می کنند تا به هدفهای مورد نظر برسند (میلر و جون، ^[۴۵] ۲۰۰۲).
از نظر (هیلی و والن، ۱۹۹۹) مدیریت سود هنگامی رخ می دهد که مدیران از قضاوت های شخصی خود در گزارشگری مالی استفاده کنند و ساختار معاملات را جهت تغییر گزارشگری مالی دستکاری نمایند. این عمل یا به قصد گمراه نمودن برخی از سهامداران و سرمایه گذاران در خصوص عملکرد اقتصادی شرکت است یا با هدف تاثیر بر نتایج قراردادهایی می باشد که انعقاد آنها منوط به دستیابی به سود مشخصی است. انگیزه مدیران برای مدیریت سود ممکن است کم کردن پراکندگی سودهای گزارش شده و هموارسازی آن، افزایش قیمت سهام، کاهش هزینه مالیات بر درآمد، نمایش عملکرد بهتر شرکت، حداکثر کردن پاداش مدیران یا کاهش قابل توجه هزینه های سیاسی شرکت باشد. در مدیریت سود «بد» که در اصل، همان مدیریت سود نامناسب است، تلاش می شود عملکرد عملیاتی واقعی شرکت با بهره گرفتن از ایجاد ثبت های حسابداری مصنوعی یا تغییر برآوردها از میزان معقول، مخفی بماند. در مقابل، مدیریت سود «خوب» نیز وجود دارد. یک فعالیت عاقلانه و مناسب که بخشی از فرایند مدیریت مالی و اعاده ارزش سهامداران می باشد، از موارد مدیریت سود خوب به شمار می رود. مدیریت سود خوب از فرایند روزمره ادره یک شرکت با مدیریت عالی، محسوب می شود، که در طی آن مدیریت، بودجه معقول تعیین می نماید، نتیجه ها و شرایط بارز را بررسی می کند، در برابر تمامی تهدیدات و فرصتهای غیرمنتظره واکنش مثبت نشان می دهد و تعهدات را در بیشتر یا تمامی موارد به انجام می رساند (نوروش، ۱۳۸۴).
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

(بال و براون^[۴۶]، ۱۹۶۸) بیشتر تحقیقات در ادبیات حسابداری کاربردی بر مبنای چارچوب سرمایه سازی سود^[۴۷] بوده است. بر مبنای این چارچوب، قیمت به عنوان ارزش سرمایه سازی شده سود جاری بیان می شود. نقش سود جاری از فرض روند گام تصادفی برای سود سرچشمه گرفته است و مهمتر اینکه در این روش ارزش دفتری هیچ نقشی در ارزشیابی ندارد. با این وجود تحقیقاتی وجود دارند که نقش سود خالص و ارزش دفتری را در ارزشیابی در نظر می گیرند. یعنی هم ارزش دفتری سهم و هم سود به توضیح نوسان ارزش بازار کمک می کنند. در واقع می توان در ادبیات حسابداری دو بیان درمورد ارتباط ارزش دفتری باارزش بازار سهام شرکت یافت: بیان اول به مدل ارائه شده توسط (اولسن^[۴۸]، ۱۹۹۵) می باشد که در آن تحت چارچوب ارزیابی مبتنی بر مازاد خالص، ارزش دفتری نقش بسیار مهمی را ایفا می نماید. بیان دوم مربوط به نقش ارزش دفتری در خصوص شرکتهای بحران زده می باشد.
برخی از محققین عقیده دارند که ارزش دفتری، منعکس کننده ارزش قابل تحقق خالص دارایی های شرکت (که به نظر می رسد هنگام تسویه شرکت یا هنگام مواجه با بحران مالی قابل تحقق است) می باشد. در اینجا به برخی از مطالعات داخلی و خارجی اشاره می شود.
تحقیقات مختلف، استفاده از مدیریت سود در ارتباط با اوراق بهادار عرضه شده در ایالات متحده را به اثبات رسانده اند. فریدلن نشان می دهد که شرکتهای IPO در بیشتر صورت های مالی موجود در اعلامیۀ پذیره نویسی اوراق بهادار از اقلام تعهدی افزاینده سود استفاده می کنند. در مقابل، آهارونی و همکاران شواهدی از دستکاری در دور
ه های قبل از عرضه اولیه نمی یابند. مگنان و کرمیر گزارش می کنند که شرکتهای عرضه اولیه کانادایی گام های سنجیده و حساب شده ای در جهت جابجایی ارقام سود گزارش شده در جهت پیش بینی اختیاری صورت گرفته در زمان عرضه اولیه در سال اول به عنوان یک شرکت سهامی عام، برداشته اند. تیو و همکاران مشاهده می کنند که شرکتهایی که اقلام تعهدی مثبتی در سال اول به عنوان یک شرکت سهامی گزارش می کنند، در سه سال آینده، عملکرد ضعیف قیمت سهام را تجربه می کنند.
(چنگ و اسچفر، ۱۹۹۶) از تغییرات سود برای بررسی تاثیر ثبات سود بر محتوای اطلاعاتی جریانات نقدی استفاده نمود. یافته ها نشان داد که کاهش در ثبات سود باعث کاهش مربوط بودن سود و افزایش مربوط بودن جریانات نقدی می شود وبازار به جریانات نقدی به عنوان یک منبع جایگزین توجه می کند به طور مشابه ارزش دفتری نیز می تواند به وسیله بازار بعنوان یک منبع جایگزین اطلاعاتی برای اهداف ارزشگذاری به کار گرفته شود.
(امیر و لو، ۱۹۹۶) بیان می کنند که اطلاعات حسابداری مالی برای ارزشیابی شرکتهایی که سرمایه گذاری عظیم در دارایی ها نامشهود (مانند تحقیق و توسعه یا توسعه علایم تجاری و یا فناوری اطلاعات) کرده اند، از محدودیت هایی برخوردار است.
(کولین و همکاران)^[۴۹] در سال ۱۹۹۷ به بررسی میزان ارتباط سود و ارزش دفتری با ارزش بازار سهام شرکتها در طول ۴۰ سال گذشته پرداختند. نتایج آنها نشان می دهند که به طور کلی میزان ارتباط ارزش بازار سهام با سود و ارزش دفتری در جهت عکس یکدیگر حرکت کرده اند. یافته های تحقیق آنها نشان داد که محتوای اطلاعاتی مدل ترکیبی سود و ارزش دفتری در طول سالهای گذشته نه تنها کاهش نیافته بلکه تا اندازه ای نیز افزایش یافته است. همچنین اگر چه در طول زمان محتوای اطلاعاتی سود کاهش یافته است با این حال محتوای اطلاعاتی ارزش دفتری افزایش داشته است.
مطالعه (تان^[۵۰]، ۲۰۰۴) نشان می دهد که ارتباط نسبی ارزش دفتری و سود باارزش بازار سهام شرکت با توجه به سلامت مالی شرکتها متفاوت است. در این مطالعه آزمون مجموعه شرکت های سالم در مقابل شرکت های بحران شده نشان داد که به طور کلی در شرکتهای بحران زده، ورشکسته یا با عملکرد ضعیف ارزش دفتری نسبت به سود باارزش سهام بازار سهام مرتبط تر است. همچنین در شرکتهای غیر بحرانی، سود نسبت به ارزش دفتری محتوای اطلاعاتی بیشتری دارد.
در استرالیا (والن، ۲۰۰۴) به بررسی تاثیر مدیریت سود بر مربوط بودن اطلاعات صورت های مالی پرداخت. نتایج این تحقیق نشان داد که مدیریت سود از طریق اقلام تعهدی اختیاری بلندمدت تاثیر بیشتری بر مربوط بودن سود و ارزش دفتری باارزش شرکت نسبت به مدیریت سود از طریق اقلام تعهدی اختیاری کوتاه مدت دارد.
یکی از بحث برانگیزترین موضوعات در متون مالی، بازده بلندمدت منفی غیرعادی در سالهای بعد از عرضه اولیه است. ریتر شواهد تجربی فراهم می آورد که بازده سهام در شرکتهای عرضه اولیه به میزان قابل توجهی کمتر از بازده شرکتهای غیر IPO مشابه در دورۀ سه ساله بعد از عرضه می باشد. توجیه احتمالی این یافته که توجیه احتمالی برای عملکرد ضعیف قیمت سهام می باشد این است که سرمایه گذاران نسبت به پتانسیل سود شرکتهای منتشر کننده بیش از اندازه خوش بین بودند، بنابراین هنگامی که این انتظارات خوش بینانه در دورۀ بعد از عرضه بودند، بنابراین هنگامی که این انتظارات خوش بینانه در دورۀ بعد از عرضه اصلاح می شوند، عملکرد ضعیف به وقوع می پیوندد.
۸-۲- تحقیقات در زمینۀ مدیریت سود در ایران
تا به حال در ایران در مورد مدیریت سود در زمان عرضۀ اولیۀ سهام به عموم تحقیقی صورت نگرفته است. از جمله تحقیقات صورت گرفته در مورد مدیریت سود می توان به تحقیقات انجام شده در زمینۀ مدیریت سود و پاداش مدیران (خوش طینت و خانی)، اثر قراردادهای بدهی، هزینه های سیاسی، طرح های پاداش و ساختار مالکیت بر مدیریت سود (پورحیدری و همتی) و نقش اقلام تعهدی اختیاری در مدیریت سود (مشایخی و همکاران) اشاره کرد.
در ایران (پورحیدری و همکاران، ۱۳۸۴) به بررسی میزان ارتباط سود و ارزش دفتری با ارزش بازار سهام شرکتهای پذیرفته شده در بورس تهران پرداختند. دوره زمانی بررسی آنها از ۱۳۷۵ تا پایان ۱۳۸۳ بود. نتایج تحقیق آنها بیانگر این مطلب است که اولا بخش قابل توجهی از تغییرات ارزش بازار سهام شرکت به وسیله سود تبیین می شود و ثانیا عمده قدرت توضیح دهندگی مجموع سود و ارزش دفتری مربوط به سود است و ثالثا ارزش دفتری شرکت در مقایسه با سود هر سهم از قدرت توضیح دهندگی مناسب برخوردار نیست. مشایخی و صفری (۱۳۸۵) رابطه بین وجوه نقد عملیاتی منفی، استراتژی های افزایشی سود در پیش می گیرند.
رودنشین و کردستانی (۱۳۸۵) به بررسی میزان مربوط بودن اجزای نقدی و تعهدی سود حسابداری به ارزش بازار شرکت پرداختند. یافته های تحقیق نشان می دهد اجزای نقدی سود حسابداری توان پیش بینی و قدرت توضیحی ارزش بازار شرکت را دارند، ولی یه جزء تعهدی سود حسابداری یعنی تغییرات حسابهای دریافتنی، تغییرات موجودی کالا و تغییرات حسابهای پرداختنی که در این تحقیق مورد مطالعه قرار گرفته اند، توان پیش بینی و توضیح ارزش بازار شرکت را ندارند. از این رو اجزای نقدی سود حسابداری به ارزش بازار شرکت مربوط است و نسبت به اجزای تعهدی از سودمندی یشتری برخوردار است.
۹-۲- تعریف مدیریت سود^[۵۱]
از نظر (اسکات، ۲۰۰۰) مدیریت سود اختیار شرکت در انتخاب روشها و رویه های حسابداری برای دستیابی به برخی اهداف خاص مدیر است. به نظر می رسد که مدیریت سود معمولا از استفاده مدیران از مزایای عدم تقارن اطلاعاتی سهامداران ناشی می شود. این مسئله کانون تعریف ارائه شده توسط اسکات نیز هست. از طرف دیگر به نظر می رسد بتوان بین مبانی نظری مربوط به مدیریت سود و ادبیات مربوط به تئوری های اثباتی حسابداری رابطه ای منطقی پیدا نمود. تئوری اثباتی حسابداری توسط واتز و زیمرمن معرفی و رواج یافت. اصطلاح اثباتی برای تمیز تحقیقات حسابداری که به منظور توضیح پدیده ها انجام می شود از تحقیقات حسابداری که به منظور اتخاذ و صدور حکم و دستور صورت می گیرد، سودمند است. به اعتقاد واتز و زیمرمن تئوری اثباتی حسابداری به تشریح رویه های حسابداری می پردازد. این تئوری برای توضیح و پیش بینی رفتار شرکت هایی که نمی خواهند از رویه ای مشخص استفاده کنند بکار می روند. این تئوری درمورد اینکه شرکتها از چه رویه هایی باید استفاده کنند توضیحی نمی دهد.
تئوری اثباتی به روابط بین اشخاص مختلفی که منابع واحد تجاری را تامین می کنند توجه دارد و چگونگی کمک حسابداری در انجام این وظیفه را توضیح می دهد. نمونه هایی از این روابط عبارتست از رابطه میان مالکان (تامین کنندگان سرمایه) و مدیران (عرضه کنندگان کار مدیریت) با رابطه بین اعتبار دهندگان و مدیران شرکت. روابط مزبور مستلزم تفویض تصمیم گیری از یک طرف (موکل) به طرف دیگر (وکیل یا نماینده) است که از آن به عنوان رابطه کارگزاری یاد می شود. تئوری اثباتیی حسابداری بر این فرض اقتصادی مبتنی است که اعمال اشخاص برای نفع شخصی انجام می شود و اشخاص این اعمال را برای افزایش ثروت خود و به طریقی فرصت طلبانه انجام می دهند.
۱-۹-۲- عوامل موثر در قیمت گذاری کالا :
۱- اهداف بازاریابی:که مهمترین آنها بقای شرکت وتداوم حضور در بازار است، قیمت کالا باید به گونه ای تعیین شود که ضامن بقای شرکت با توجه به حداکثر سود مورد انتظار باشد، لذا برای بدست آوردن رهبری بازار باید قیمت گذاری پایین با توجه به کیفیت کالا مورد نظر کارشناسان مربوطه قرار گیرد. قیمت کالا اساسا مقدار پولی است که برای کالا یا خدمت به ازای استفاده از آن توسط مصرف کنندگان پرداخته می شود، قیمت تنها رکن از عناصر بازاریابی است که باعث ایجاد درآمد می شود ولیکن بقیه عناصر بازاریابی همگی دارای هزینه هستند، لذا قیمت گذاری کالا بدون توجه به سایر ارکان بازاریابی و تغییرات بازار کار اشتباهی است.
۲-خط مشی ترکیب عناصر بازاریابی:در این روش تعیین قیمت کالا باید با طراحی، توزیع و تبلیغات کالا هماهنگ باشد زیرا هنگام تهیه یک برنامه بازاریابی باید نقش همه عوامل لازم برای تعیین قیمت در نظر گرفته شود.
۳-عامل هزینه : کلیه هزینه های تولید، توزیع و فروش عامل تعیین کننده ای در قیمت گذاری کالا می باشد که شامل انواع هزینه های ثابت و متغیر است.
۴-سازمان قیمت گذاری: در اغلب شرکتها قیمت توسط مدیران بازاریابی، فروش و مدیران محصول تعیین می شود.
۵- ماهیت بازار : قیمت تابعی از عرضه و تقاضای کل با توجه به مطلوبیت کالا در نقطه تعادل منحنی عرضه و تقاضا می باشد که در بازارهای مختلف نظیر بازار رقابت کامل، بازار انحصاری چند قطبی و انحصار کامل متفاوت است.
۶-قیمت رقبا : با توجه به کیفیت محصول در شرایط رقابتی بر سیاست قیمت گذاری کالا تاثیر بسزایی دارد.
۷-شرایط اقتصادی: با توجه به میزان نرخ تورم، نرخ بهره، رونق یا رکود اقتصادی بر هزینه های تولید اثر گذاشته و لذا قیمت کالا را تحت تاثیر قرار می دهند.
۸- عوامل توزیع: سودی که نصیب واسطه های توزیع و شبکه های فروش می شود در تعیین قیمت کالا بسیارموثرند.
۹- قوانین و مقررات:بازاریابان بایستی از قوانین و مقررات دولتی مرتبط با قیمت گذاری کالا اطلاع کافی داشته باشند.
یک شرکت می تواند از طریق قیمت گذاری صحیح اهداف خاصی را دنبال کند، به عنوان مثال با تعیین قیمت پایین می توان مانع ورود رقبا به بازار شد، هچنین با یکسان سازی قیمت می توان ثبات رادر بازار ایجاد کرد، لذا تعیین درست قیمت یک کالا می تواند به بازاریابی سایر محصولات کمک نموده و اهداف دیگر شرکت را نیز تامین نماید و با جلب حمایت واسطه های فروش سبب ایجاد وفاداری و جذب بیشتر مشتریان گردد. لازم به ذکر است که با کسب تجربه در امر تولید، هزینه متوسط تولید کاهش یافته ولذا نزولی بودن شیب منحنی تولید بر اساس تجربه قبلی برای شرکت بسیار حایز اهمیت است زیرا هزینه تولید هر واحد سیر نزولی داشته که با تولید وفروش بیشتر کاهش پیدا کرده و با توجه به ظرفیت محدود خرید کالا در بازار بایستی از خط مشی قیمت گذاری مخصوصی استفاده گردد، لازم به ذکر است که سیاست قیمت گذاری پایین ممکن است تصویر ذهنی مبتنی بر نامرغوب بودن کالا را در ذهن مشتری ایجاد نماید و این تاکتیک باید با دقت نظر ویژه ای بکار گرفته شود.
بازار رقابت کامل :از تعداد زیادی خریدار و فروشنده تشکیل شده و هیچکدام به تنهایی نمی توانند بر قیمتهای فروش اثر بگذارند، لذا در این نوع بازار، فروشندگان توجهی به خط مشی های بازاریابی ندارند.
بازار رقابت انحصاری: از تعداد زیادی خریدار و فروشنده تشکیل می شود که برای داد و ستد کالا از قیمتهای مختلفی استفاده کرده و کالاها
یشان نسبت به هم متمایز است که در کیفیت، طرح، ویژگی و خدمات با هم متفاوتند، لذا فروشندگان برای قسمتهای مختلف بازار کالاهای متفاوتی را با قیمت، بسته بندی و تبلیغات متفاوت عرضه می نمایند و این بازار کمتر تحت تاثیر خط مشی های بازاریابی قرار می گیرد.
بازار رقابت انحصار چند قطبی: از تعداد محدودی فروشنده تشکیل شده که هر کدام نسبت به سیاست قیمت گذاری و خط مشی بازاریابی دیگران از خود حساسیت بیشتری نشان داده و کالای مورد معامله می تواند همگون باشد مانند فولاد یا کالایی ناهمگون مثل کامپیوتر، لازم به ذکر است که در این بازار تعداد فروشندگان اندک است و عرضه کنندگان کالا نسبت به خط مشی رقبا بسیار حساس می باشند.
بازار انحصار کامل :فقط از یک فروشنده تشکیل شده که دولتی یا خصوصی بوده و لذا بر اساس اهداف دولتی یا خصوصی سازمان مربوطه، سیاست قیمت گذاری متفاوت می باشد، دراین بازار با توجه به تغییرات تقاضا و کشش بازار برای تعدیل عرضه و تقاضای کل، قیمت تعیین می شود. برداشتهای ذهنی مصرف کننده از قیمت کالا و میزان فایده آن بسیار مهم بوده و لذا قیمت فروش کالا باید متناسب با مزایایی تعیین شود که نصیب مصرف کننده می شود و شامل مزایای واقعی و ذهنی کالا از دید مصرف کننده باشد. هر کالا با سطح ویژگی خود دارای قیمت خاصی است و بازاریابان باید به این نکته کاملا توجه کنند، نقطه آغاز برای یک قیمت گذاری خوب تجزیه وتحلیل نیازهای مصرف کننده و برداشتهای ذهنی او از قیمت کالا می باشد و لذا قیمت فروش کالا باید قبل از تهیه برنامه بازاریابی مورد نظر کارشناسان قرار گیرد. منحنی تقاضای یک کالا، تعداد کالایی را نشان می دهد که در سطوح مختلف قیمت در یک بازار معین و در زمان مشخصی خرید اری می شود، لذا در شرایط عادی بازار، قیمت و تقاضا بطور معکوس به هم وابسته اند و با بالا رفتن قیمت تقاضا پایین می آید، این موضوع در مورد کالاهای شخصیت آور مانند ادکلن فرق می کند و با افزایش قیمت آن تقاضا نیز افزایش یافته و لذا منحنی تقاضا در بازارهای مختلف با هم متفاوت است، بازاریابان باید از کشش قیمت نیز آگاهی داشته باشند، لازم به ذکر است که واکنش تقاضا در برابر قیمت، کشش قیمت خوانده می شود لذا بر این اساس اگر تقاضا در اثر تغییر قیمت کمی تغییر کند، تقاضا فاقد کشش واگر بیشتر تغییر نماید، با کشش است، زمانیکه تقاضا بی کشش باشد، درآمد فروشنده ثابت می ماند زیرابا فروش کمتر و قیمت بالاتر، درآمد فروش ثابت خواهد ماند ولیکن اگر کالایی منحصر به فرد بوده و امکان دسترسی به کالاهای جانشین آن نباشد حساسیت قیمتی کالای مربوطه کمتر می شود لذا کلیه این نکات باید در تنظیم برنامه بازاریابی و تدوین سیاست قیمت گذاری کالا با توجه به شرایط رقبا در بازار همواره مورد نظر کارشناسان تبلیغات و بازاریابی و مدیران محصول مربوط به گروه های مختلف کالا قرار گیرد.
۲-۹-۲- کشف مدیریت سود
یک عامل بنیادی در آزمون مدیریت سود در شرکتها، تخمین عامل اختیار و اعمال نظر مدیران در تعیین سود است. بررسی ادبیات مبتنی بر مدیریت سود، بیانگر وجود رویکردهای متفاوت با شناسه ای مختلف در تخمین و اندازه گیری اختیار مدیریت در تعیین سود گزارش شده است. یکی از مهمترین این رویکردها، مبتنی بر کاربرد اقلام تعهدی اختیاری به عنوان شاخصی برای تعیین و کشف مدیریت سود در واحدهای تجاری است. هیلی، دی آنجلو و جونز، در طی انجام مطالعاتی در زمینه مدیریت سود، با به کارگیری اقلام تعهدی برای کشف مدیریت سود اقدام به ارائه مدل هایی کرده اند که در تحققات بعدی، بارها آزموده شده اند. دچو و همکاران با ارائه مدلی که از آن پس «مدل تعدیل شده جونز»، نام گرفت، این مدل را با مدل های جونز، هیلی ودی آنجلو و نیز مدل صنعت، مورد مقایسه قرار دادند و این نتیجه رسیدند که مدل تعدیل شده جونز از قدرت بیشتری برای کشف مدیریت سود در واحدهای تجاری برخوردار است.
یکی از ترفندهای مدیریت برای تحقق هدف مهم هر واحد تجاری یعنی افزایش ارزش سهام, مدیریت سود می باشد. مدیریت سود و مدیریت سود ارتباط تنگاتنگی با یکدیگر دارند. مدیریت سود موجب کاهش مدیریت سود می شود، هر چند که عدم مدیریت سود در یک واحد اقتصادی تضمینی برای کیفیت بالای سود (با کیفیت بالای اطلاعات حسابداری) نیست: زیرا عامل های دیگر در تعیین مدیریت سود موثرند. با این حال اگر این عوامل مشخص باشند می توان رابطه قوی تری بین مدیریت سود و مدیریت سود ترسیم نمود (لو^[۵۲]، ۲۰۰۸).
پژوهش ها نشان داده است که نوسان کم و پایدار سود، حکایت از کیفیت آن دارد. به این ترتیب، سرمایه گذاران با اطیمنان خاطر بیشتر در سهام شرکت هایی سرمایه گذاری می کنند که روند سود آنها باثبات تر است. سود و ارزش دفتری هر سهم معیاری برای ارزشیابی شرکت می باشند. بنابراین قابلیت اتکای سود بر میزان مربوط بودن آن در تعیین ارزش شرکت موثر است. هنگامی که سود قابل اطمینان نیست بازار اطلاعات دیگر مانند ارزش دفتری را مبنای ارزشگذاری و تصمیم گیری قرار می دهد. بنابراین انتظار می رود مدیریت سود تاثیر مثبت بر ارتباط بین ارزش دفتری می شود. در شرکتهای که مدیریت سود انجام می شود انتظار می رود میزان مربوط بودن سود و ارزش شرکت کمتر از شرکتهایی باشد که مدیریت سود صورت نمی گیرد. بنابراین انتظار می رود مدیریت سود از یک سو موجب کاهش مربوط بودن سود و از دیگر سو باعث افزایش مربوط بودن ارزش دفتری با ارزش سهام شرکت شود (و
الن^[۵۳]، ۲۰۰۴).
۱۰-۲- چارچوب نظری مدیریت سود
۱-۱۰-۲- اجزای دستکاری سود
در ادبیات حسابداری تعاریف مختلفی از مدیریت سود شده است. برای ارائه یک دیدگاه مشترک، ابتدا باید مفهوم مدیریت سود را درک کرد و آن را از مفاهیمی چون دستکاری سود، ^[۵۴] تقلب در ارائه سود و حسابداری خلاقانه یا بدیع تفکیک نمود. دستکاری سود به مفهوم اقدامات آگاهانه مدیران به منظور رساندن سود گزارش شده به سطح مطلوب مورد نظر است. مدیریت سود حالت خاصی از دستکاری سود است به این صورت که مدیران از طریق بکارگیری اختیارات خود منطبق با استانداردها و قوانین و یا از طریق ساختار معاملات، به شیوه ای که ارزش شرکت کاهش نیابد، سود را دستکاری کنند. تقلب در ارائه سود اشاره به دستکاری سود به قیمت انحراف از استانداردهای حسابداری و قوانین مربوطه و یا تغییر ساختار فعالیت های شرکت به گونه ای که ارزش مورد انتظار آن کاهش یابد، دارد و حسابداری خلاقانه یا بدیع اشاره به دستکاری سود به قیمت انحراف از استانداردهای حسابداری و قوانین مربوطه و یا تغییر ساختار فعالیت های شرکت به گونه ای که ارزش مورد انتظار آن کاهش یابد، دارد و حسابداری خلاقانه یا بدیع اشاره به دستکاری سود با بکارگیری رویه هایی دارد که به دلیل شفاف نبودن یا عدم وجود استانداردها یا قوانین خاص مربوطه، انحراف تلقی نمی شود (نینگ^[۵۵]، ۲۰۰۵). طبق تعاریف ارائه شده، دستکاری سود پنج ویژگی مشخص دارد:
سودها توسط مدیران دستکاری می شود نه حسابداران.
سودها و آگاهانه و دانسته^[۵۶] دستکاری می شود بنابراین باید دستکاری سود را از خطاهای سهوی نظیر ارقام به اشتباه شده توسط حسابداران تفکیک کرد.
دستکاری سود تنها از طریق رویه های حسابداری صورت نمی گیرد بلکه شامل تصمیمات واقعی واحد تجاری نیز می شود. برای مثال افزایش فروش ها از طریق تخفیفات بیشتر در قیمت های فروش یا شرایط اعتباری آسان تر منجر به افزایش سود دورۀ جاری می شود ولی ممکن است ارزش مورد انتظار شرکت را کاهش دهد. دستکاری سود از طریق رویه های حسابداری را دستکاری کاغذی سود و دستکاری سود از طریق تصمیمات واحد تجاری را دستکاری واقعی سود^[۵۷] می گویند.

(۳-۱۴)
به منظور محاسبه‏ی فشار داخلی که منجر به شکل‏دهی لوله می‏شود، محاسبه‏ی ضخامت در محل بالج لوله (باتوجه به شکل (۳-۲)، نقطه‏ی P) ضروری است.
همانطور که در قبل اشاره شد بر اساس تئوری پوسته‏های استوانه‏ای جدار نازک می‏توان از تنش در جهت ضخامت صرف نظر کرد، لذا تنش موثر مطابق رابطه (۳-۵) بدست می‏آید. به منظور تحلیل فرایند بالج آزاد لوله، با قرار دادن تکیه‏گاه دو طرف لوله از جریان ماده در جهت طولی ممانعت می‏گردد که تعریف کننده‏ی شرایط مرزی در راستای طولی لوله خواهد بود. در چنین شرایطی تنشی که منجر به بالج لوله می‏شود همان تنش موثر از رابطه‏ی (۳-۵) است در صورتی که طبق شرایط مرزی ذکر شده تغییر فرم لوله در راستای طولی صفر در نظرگرفته می‏شود (= ۰). بنابراین در رابطه کلی ++= ۰ اگر مقدار (=۰) قرار گیرد رابطه‏ی زیر بدست می‏آید.
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

(۳-۱۵)
به زبان ساده این رابطه مبین این است که با مهار دو سر لوله به عنوان شرایط مرزی طولی، تغییر فرم ناشی از تنش موثر تنها در جهات ضخامت و محیطی لوله صورت می‏گیرد.
در رابطه‌ی (۳-۱۶) محاسبه‌ی ضخامت در محل بالج آورده شده است ]۲۶[.
= (۳-۱۶)
باتوجه به معادله‏ی تعادل (۳-۱)، با جایگذاری روابط (۳-۱۰) و (۳-۱۱) در معادلات (۳-۶) و (۳-۷)، شعاع‏های محیطی و انحنای لوله که در معادله‏ی تعادل مورد استفاده قرار می‏گیرد، بدست می‏آید.
زمانیکه فشار داخلی منجر به بالج لوله می‌شود، به منظور محاسبه‌ی فشار داخلی، تحلیل بر روی نقطه‌ی برآمدگی (p) اهمیت پیدا می‏کند. با آگاهی بر این موضوع مقادیر شعاع محیطی لوله و شعاع انحنای لوله در نقطه‌ی حساس(p) به صورت زیر تغییر پیدا می‏کند. ]۸[
(۳-۱۷)
(۳-۱۸)
با جایگذاری مقادیر ضخامت در محل بالج لوله ( )، شعاع‌های محیطی و انحنای لوله و تنش‌های محیطی و طولی لوله در معادله‌ی تعادل، مقدار فشار داخلی سیال جهت شکل‌دهی لوله‌ی مذکور ]۸[ به صورت زیر بدست می‌آید.
(۳-۱۹)
(۳-۲۰)
ارتفاع بالج لوله تغییر شکل یافته از رابطه (۳-۲۱) بدست می‏آید.
(۳-۲۱)
منحنی که در این پروژه تحلیل می‌شود، فشار-ارتفاع بالج می‌باشد که هر کدام از این دو فاکتور از فرمول (۳-۱۹) و (۳-۲۱) بدست می‌آید.
شکل ۳-۳ بالج لوله در فشارهای مختلف
شکل (۳-۳) نمایی از لوله‏ی تغییر شکل یافته در فشارهای مختلف را نشان می‏دهد. همانظور که مشاهده می‏شود با افزایش فشار، مقدار بالج لوله افزایش پیدا می‏کند.
۳-۳ حل تحلیلی فرایند بالج آزاد گرم لوله
همانطور که از قبل اشاره شد باتوجه به شکل (۳-۲)، نقطه‌ی e محل درگیری لوله و قالب مورد نظر می‏باشد. در این روابط با تغییر زاویه‏ی e ()، به عنوان ورودی‏ترین پارامتر فرایند، تحلیل روابط و استخراج نمودارهای مربوطه صورت می‏گیرد.
روش کار بدین صورت است که ابتدا یک نقطه‌ی شروع برای زاویه تماس در نظر گرفته می‏شود.() سپس با دانستن مقادیرشعاع خارجی لوله، شعاع گوشه قالب، طول محل بالج، روابط (۳-۸) تا (۳-۱۱) برای زاویه‏ی تماس حل می‏شود. پس از اینکه به کمک معادله‏ی (۳-۱۰)، شعاع محیطی لوله در نقطه‌ی برآمدگی برای زاویه‌ی خاص بدست آورده شد ()، مقدار مذکور به همراه شعاع خارجی و ضخامت لوله‌ی دلخواه، در رابطه‌ی (۳-۱۶) قرار داده می‏شود تا ضخامت در نقطه‌ی برآمدگی بدست آید.
در جهت محاسبه‏ی رابطه‏ی (۳-۱۹) برای رسیدن به فشار داخلی، مشخص کردن مقدار کرنش موثر برای زاویه‌ی تماسی خاص لازم است. لذا با جایگذاری مقادیر ضخامت لوله، ضخامت در محل بالج لوله، شعاع محیطی در نقطه‌ی P () و در نهایت شعاع خارجی لوله در رابطه‏ی (۳-۳) کرنش‌های محیطی و ضخامتی لوله بدست می‌آید. در ادامه با جایگذاری مقادیر مذکور در رابطه‏ی (۳-۴)، کرنش موثر برای زاویه‏ی تماس بدست می‌آید.
در پایان با در دست داشتن مقادیر توان کار سختی و ضریب استحکام به همراه فاکتورهای ذکر شده در بالا و جایگزاری این مقادیر در رابطه‌ی (۳-۱۹)، فشار داخلی برای زاویه‏ی تماس بدست می‌آید. به همین ترتیب برای زوایای باقیمانده، فشار داخلی جهت شکل‏دهی، محاسبه می‏شود.
بدیهی است که تعیین فشار داخلی به کمک محاسبات دستی جدا از مسئله‏ی زمان‏بر بودنش، از دقت پایین‏تری برخوردار است، لذا با برگرداندن روابط فوق به زبان برنامه‏نویسی متلب، تحلیل فشار موردنیاز فرایند جهت شکل‏دهی و استخراج نمودارهای حاصل از آن صورت می‏گیرد.
۳-۳-۱ برنامه‏نویسی در نرم افزار متلب
در بخش ۳-۲ معادلات تئوریک برای فرایند بالج‏ آزاد لوله آورده شد که با تکیه بر این روابط می‏توان تحلیل عددی بر روی لوله‏ی بالج شده انجام داد. اما همانطور که در قبل اشاره شد، محاسبات و آنالیز عددی به روش دستی جدا از زمان بر بودن کار، امکان خطای محاسباتی را به شدت بالا می‏برد لذا پس از فهم روابط و کلیه‏ی معادلات مرتبط با فرایند بالج آزاد لوله، به زبان برنامه‏نویسی نرم افزار محاسباتی متلب در آورده که حدالامکان بتوان از میزان خطا حین محاسبات کاسته و آنالیز معتبری صورت گیرد.
در پیوست (ب) کدهای استفاده شده در نرم افزار متلب جهت حل تحلیلی فرایند بالج آزاد گرم لوله آورده شده است.
۳-۴ منحنی تنش-کرنش آلیاژ Al6063
باتوجه به رابطه‌ی (۳-۱۹) بدست آوردن مقادیر توان کار سختی و ضریب استحکام که از خصوصیات جنسی آلیاژ مذکور می‏باشد، لازم می‏باشد.
برای اینکار با مراجعه به مقاله‌ی ]۲۵[ ، منحنی تنش-کرنش برای دماهای ۲۰، ۱۵۰ و ۲۵۰ استخراخ می‌شود.
شکل‌ (۳-۴) رفتار تغییر شکل پلاستیک آلومینیوم ۶۰۶۳ که در دماهای مذکور تحت تست کشش قرار گرفته است را نشان می‏دهد.
شکل ۳-۴ منحنی تنش-کرنش آلیاژ Al6063
برا ی استخراج دقیق رفتار پلاستیکی Al6063 از منحنی فوق از نرم افزار Get data استفاده شده است. با تزریق منحنی مربوط به Al6063 برای دماهای ۲۰، ۱۵۰ و ۲۵۰ به نرم افزار Get data، جدولی حاوی رفتار پلاستیکی ماده (تنش-کرنش) بدست آورده که در ادامه در رسیدن به فاکتورهای مهم توان کارسختی و ضریب استحکام مورد استفاده قرار می‏گیرد.
در نرم افزار Get data پس از ست کردن محور x و محور y بر روی منحنی فوق، مطابق شکل (۳-۵) مینیمم و ماکزیمم مقدار محور x و y وارد می‏شود.
شکل ۳-۵ ست کردن مقادیر ماکزیمم و مینیمم منحنی تنش-کرنش در نرم افزار Get Data
در نهایت با انتخاب نقاط حساس روی منحنی مربوط به آلیاژ Al6063 در دماهای مذکور، استخراج مقادیر تنش-کرنش صورت می‏گیرد.
۳-۴-۱ تعیین ضرایب استحکام و توان کارسختی‌ در دماهای مختلف
ابتدا به منظور تعیین توان کار سختی n و ضریب استحکام k در دمای محیط (۲۰) ، رفتار تغییر شکل پلاستیک آلیاژ Al6063 در این دما مورد بررسی قرار می‏گیرد.
بدین منظور پس از انتقال منحنی مربوطه به نرم افزار Get data و نقطه گذاری بر روی منحنی مطابق شکل (۳-۶)، جدولی حاوی مقادیر تنش-کرنش در دمای ۲۰ بدست می‌آید.
شکل ۳-۶ انتخاب نقاط تنش-کرنش آلیاژ Al6063 در دمای ۲۰
شکل (۳-۷) مقادیر تنش-کرنش آلیاژ Al6063 در دمای ۲۰ را نشان می‏دهدکه از نرم افزار Get data استخراج شده است. ستون x مقادیر کرنش و ستون y مقادیر تنش را نشان می‌دهد.

شکل ۳-۷ مقادیر تنش-کرنش آلیاژ Al6063 در دمای ۲۰
بدین ترتیب مقادیر تنش-کرنش آلیاژ Al6063 برای دماهای مورد آزمایش به مانند قبل بدست می‏آید.
شکل ۳-۸ انتخاب نقاط تنش-کرنش آلیاژ Al6063 در دمای ۱۵۰
شکل (۳-۹) مقادیر بدست آمده از نرم افزار Get data را در دمای ۱۵۰ درجه سلسیوس نشان می‌دهد.

شکل ۳-۹ مقادیر تنش-کرنش آلیاژ Al6063 در دمای ۱۵۰
در نهایت با تزریق منحنی رفتار پلاستیکی آلیاژ Al6063 برای دمای ۲۵۰ به نرم افزار Get data، مقادیر تنش-کرنش مطابق شکل ( ۳-۱۱) استخراج می‏شود.
شکل ۳-۱۰ انتخاب نقاط تنش-کرنش آلیاژ Al6063 در دمای ۲۵۰

اما بهطور خاص از سال ۱۹۹۷ پس از بازنگری برنامهی اجلاس زمین، مفهوم حملونقل پایدار در سه بعد اجتماعی، اقتصادی و زیستمحیطی برای ارزیابی استراتژیهای حملونقل کاربرد گستردهای یافت. توجه گسترده به حملونقل غیر موتوری (پیاده و دوچرخه) و پس از آن حملونقل عمومی شد. در این راستا مؤسسهی بین المللی ITDP در کتابی به نام « شهرهای ما متعلق به ماست » ، ۱۰ اصل که لازمهی حمل و نقل در زندگی شهری میباشد را معرفی نمود که شامل پیادهروی، حملونقل با نیروی انسان ( دوچرخهسواری)، استفاده از اتوبوس، کنترل و مدیریت سفرها، حملونقل بار و کالا، اختلاط کاربریها، متراکم سازی، واقعی سازی ( ایجاد تنوع )، پیوستگی بلوکها و با دوام سازی میباشد (ITDP,2010 ).
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۲-۲-۲-سیر تکامل تفکر برنامه ریزی حملونقل در ایران

پس از بررسی سیر تفکر و بیان دیدگاه های مرتبط با برنامه ریزی حملونقل پایدار و انسانمحور در جهان، در این قسمت سیر تفکر برنامه ریزی حملونقل در ایران بیان میگردد. تا حدود دهه ۱۳۶۰ شمسی برنامه ریزی حملونقل فقط در قالب فصلی از طرحهای جامع شهری ارائه میشد و نگرشهای صرفاً کالبدی به این فصل مهم ( همچون سایر فصول و بخشهای دیگر طرحهای جامع کالبدی ) وجود داشت. بحث حملونقل پایدار یا انسانمحور موضوعی است که در برنامهریزیهای حملونقلی ایران به تازگی مطرح شده است، بنابراین در بررسی سیر تفکر برنامه ریزی آنچنان که در سطح جهان تمرکز پژوهش بر سیر تفکر برنامه ریزی حملونقل انسانمحور قرار گرفت، در ایران این امکان فراهم نیست. در نتیجه در این بخش ابتدا برنامه ریزی حملونقل در قالب برنامههای جامع کالبدی و حتی قبل از آن بررسی شده و اهم مشخصه های این نوع برنامه ریزی عنوان گردیده است و سپس موضوع طرحهای حملو نقلی در دو دوره زمانی مورد بررسی قرار گرفته است.
در مجموع بررسی سیر تحول تفکر برنامه ریزی در ایران به چهار دورهی اصلی تقسیم میشود (شهیدی ،۱۳۸۸):

1. 1. تا سال ۱۳۴۵ ( قبل از آغاز تهیهی طرحهای جامع کالبدی )

این دوره که قبل از تهیه طرحهای جامع کالبدی میباشد، اهم مشخصه های تفکر برنامه ریزی حملونقل در این دوره به شرح زیر میباشد:

• • تقلید تصمیمگیران و تصمیم سازان از حلقه مسدود «خیابان-اتومبیل-خیابان» رایج در قبل از دهه ۱۹۶۰ کشورهای صنعتی

• • دستور « احداث» توسط تصمیمگیران براساس صرف احساس شخصی آنها از کمبود خیابان، زیبایی، میدان (فلکه) و شیک بودن بلوار و تمرکز بر روی احداث آنها

• • پیروی تصمیمسازان یا طراحان ( راهسازی/معماری) از روش نادرست برآورد تقاضای آینده راه، از عرضه کنونی راه به اضافه مقداری افزایش حتمی از نظر کمیت و مقطع عرضی و حریم

1. 1. از سال ۱۳۴۵: آغاز طرحهای جامع کالبدی

در آغاز طرحهای جامع کالبدی (در قالب قانونی جدید ) با توجه به شرح خدمات طرحهای توسعه و عمران و حوزه نفوذ و تفصیلی شهرها، طرحهای توسعه و عمران جامع شهرستان، طرحهای مکانیابی اراضی و آمادهسازی زمین، طرحهای توسعه و عمران ( جامع) ناحیه که تا به حال ملاک عمل بوده تدوین و توسط وزارت راه و شهرسازی ( مسکن و شهرسازی سابق) و شورای عالی شهرسازی و معماری پیگیری میشود. اهم مشخصه های این دوره اینگونه میباشد:

• • ادامه کمابیش همان روش های دستوری سنتی در قالبهای احیاناً قانونی و جدید

• • تمرکز صرف بر روی توصیف شبکه عبور و مرور، تأسیسات عبور و مرور، شبکه ارتباطی، ارتباطات، خیابان، میدان، کوچه، معبر، پیادهرو و غیره و گه‌گاه مشخصات فیزیکی آنها از قبیل تعداد، طول، عرض، سطح مفید، مقطع عرضی، مقطع طولی، شیب، بر، کف، درصد، سرانه، نوع پوشش سطح و غیره مآلا « ظرف » ترافیک جاری و ساکن

• • اشاره گذرا و تلگرافی در برخی شرح خدمات متأخر طرحهای کالبدی به: تعداد وسایل نقلیه عمومی و خصوصی، تعداد تصادفات، درجهبندی خیابانها، حجم عبور و مرور و تقاطعهای مهم و کنترل مسیر خیابانهای اصلی

• • پیش بینی نیاز آینده ( و نه تقاضای آینده ) حملونقل و ترافیک از صرف عرضه موجود یا کمیتهایی چون سرانه، درصد، عرض، طول و مشخصات فیزیکی شبکه معابر وضع موجود و پارکینگ عمومی ( ظرف ترافیک ) برای شبکه آینده ( باز هم ظرف ) و البته با تغییر و حتماً افزایش کمی سرانه، احیاناً درصد، عرض و طول شبکه و پارکینگ و ترمینال

• • پیشبینی نیاز آینده فضاهای ارتباطی / حملونقل ( در شرح خدمات طرحهای کالبدی متأخر ) از افزایش سرانه ها و درصدهای فضاهای خدماتی ( آموزشی، بهداشتی، ورزشی، تفریحی و غیره ) و تأسیسات زیربنایی ( آب، برق، مخابرات، گاز و غیره )

1. 1. از سال ۱۳۶۶: آغاز تهیهی طرحهای حمل و نقلی دوره ۷۰-۱۳۶۶

اول : جریان برنامه ریزی سیستماتیک : این دوره با آغاز مطالعات طرح جامع حملونقل اصفهان از سال ۱۳۶۶ به بعد شروع شده و با تشکیل هسته فنی-تخصصی جامع حملونقل شهری در معاونت عمرانی وزارت کشور و شروع مطالعات جامع حملونقل کلان‌شهرها زیر نظر شورای عالی هماهنگی شهرهای کشور ( گسسته از طرحهای جامع کالبدی وزارت مسکن و شهرسازی) ادامه مییابد.
مشخصه های این دوره:

• • توصیف

• • تحلیل عوامل مؤثر بر تقاضا ( سفر سازی کاربریها ) و برآورد آن عوامل برای آینده ( خانوار، اشتغال، مالکیت وسیله نقلیه و غیره )، جدای از توان سفر سازی کاربری های موجود و توان سفر سازی آینده

• • تبعیت عرضه از تقاضا ( تبعیت حملونقل از طرحهای کالبدی)

دوم: جریان نیمهکاره برخورد غیر سیستماتیک یا جدایی عرضه از تقاضا (جدایی حملونقل از طرحهای کالبدی ) .

1. 1. دوره بعد از سال ۱۳۷۶ در طرحهای حمل و نقلی:

حرکت اول: تهیه طرحهای ساماندهی حملونقل شهری از طریق تنظیم عناصر عرضه با تقاضای حملونقل و واگذاری انجام مطالعات هم‌زمان عرضه و تقاضا به مطالعات جامع حملونقل شهری که کماکان بخش تقاضا بر روی عوارض سنجی حملونقل کاربریها و نه مدلسازی کاربریها استوار میباشد.
حرکت دوم: تهیه طرحهای حملونقلی، توصیف، تحلیل و برآورد عوامل مؤثر بر تقاضا ( سفر سازی کاربریها ) و عوارض سنجی تقاضا ( = تبعیت حملونقل از طرحهای کالبدی).
با توجه به جمیع مطالب ارائه شده در ارتباط با برنامه ریزی حملونقل شهری در ایران و جهان، مشخص میگردد که ضرورت برنامه ریزی آتی مدیریت همزمان و هماهنگ ظرف و مظروف ترافیک شهرها بهعنوان وظیفه همزمان و هماهنگ دو شورای عالی « شهرسازی و معماری ایران» و « ترافیک شهرهای کشور» میباشد.
و در مجموع جای خالی تفکر « برنامه ریزی حملو نقل پایدار و انسانمحور ( و نه اتومبیلمحور) » در کشور بهشدت احساس میشود.

۳-۲- نظریهها و دیدگاه های مرتبط با حملونقل پایدار

در این قسمت سعی شده است نظریات و دیدگاههایی که بهنوعی با موضوع حملونقل پایدار مرتبط بوده و در شکلگیری و تکمیل موضوع یاد شده مؤثر بودهاند ارائه گردد.

۱-۳-۲- نظریه توسعه پایدار- توسعه پایدار شهری^[۱۷]

گروه دوم از روحانیون کسانی بودند که از سادات محسوب نمی­شدند و جزو مردم عادی به شمار می­رفتند و با نام­های مُلّا، شیخ و آخوند شناخته می­شدند؛ مانند شیخ محمدباقر بهاری، شیخ علی شریعت­مدار، شیخ­ علی ثقه­الاسلا­م همدانی و آخوند ملاعلی همدانی که همگی بومی و همدانی بودند. از روحانیون مهاجر این گروه، نام شیخ محمدعلی دامغانی و شیخ محمدعلی خوانساری شناخته شده است.
روحانیون، از نفوذ و اعتبار خاصی برخوردار بوده، احکام شرعی و فقهی را در شهر جاری می­کردند؛ چنانکه شیخ محمدباقر بهاری حکم قصاص سید احمد را که مرتکب قتل عمد شده بود صادر نمود و دستور مزبور، بدون کوچک­ترین مخالفتی در میدان شهر اجرا شد(نجمی، ۲۵:۱۳۳۷).
به طور کلی روحانیون، اعم از سادات و غیر سادات، به دلیل ارتباط نزدیکی که با دولتیان، اشراف و اعیان از یک­سو و طبقات پایین مانند کشاورزان، کارگران و بازاریان از سوی دیگر داشتند، نقش واسطه و میانجی را ایفا می­کردند و در رویدادهای مهم، نقش زیادی داشتند. آنان در مقابل ظلم و تجاوز خوانین می­ایستادند و علاوه بر آن وظایف هدایت و ارشاد دینی را نیز بر عهده داشتند.
۲-۱۰- دهقانان و رعایا:
این طبقه، از پایین­ترین افراد اجتماع بوده که فاقد هرگونه حق و حقوق اجتماعی و مدنی بودند و به شدت استمثار می­شدند. آنان به­ عنوان زارع و دهقان، در مقابل دستمزد کم و ناچیز، در زمین­های اربابی کار می­کردند و یا اگر در زمین­های کوچک خود هم به کشاورزی می­پرداختند، در مقابل دریافت کمک­های اربابی که به آن­ها وابسته بودند، محصولاتشان– که عمدتاً به سبب شرایط آب و هوایی همدان، غلات بود نیز در کل به انبار اربابی برده می­شد.
هر چند کشاورزان و زارعان به همراه خانواده­های خود در زمین­های اربابی فعالیت می­کردند، اما همیشه در فقر و فلاکت و گرسنگی توأم با تعدی و اجحاف نمایندگان ارباب و مأموران حکومتی و حکومتیان می­زیستند و از هیچ امنیت مالی و جانی برخوردار نبودند؛ مخصوصاً با داشتن اربابان و خوانین مقتدری همچون قراگوزلوها، انواع تحقیر، کتک، شکنجه و هتک ناموس را تحمل می کردند. علاوه بر این مشکلات، آنان به املاک اربابی وابسته بوده، جزو دارایی خان محسوب می­شدند و بدون اجازه­ی شخص خان، حق نقل مکان و تغییر محل سکونت خود را نداشتند. از طرف دیگر، آنان ناگزیر به پرداخت انواع مالیات­های اربابی، همچون مالیات شاخ (دام)، بهره­ی مالکانه، بیگاری و غیره بودند(راوندی، ۱۳۶۴: ۶۹۶).
کارگران، برعکس کشاورزان، جمعیت زیادی نداشتند؛ زیرا فقدان صنایع و کارخانجات موجب شده بود که تعداد این گروه چندان چشم­گیر نباشد. فقط عده­ی قلیلی از آنان در بازار به عنوان کارگران دباغ­خانه و آهنگری و یا باربری مشغول به کار بودند. آنان از هرگونه امتیاز اجتماعی و حقوقی محروم بوده، چاره­ای جز تمکین نداشتند.
این طبقه، به دلیل نداشتن توان مالی و استقلال رأی، از تحصیل نیز بی­بهره بودند. ظاهراً چنین مقدر بود که آن­ها نسل به نسل به طور موروثی کارگرزاده و نوکر خوانین و اشراف و اعیان باشند؛ بدون این­ که از ارج و منزلتی برخوردار باشند.
۲-۱۱- اقلیت­های مذهبی:
در کنار طبقات اجتماعی شهر، گروه و جمعیتی دیده می­شد که به عنوان اقلیت مذهبی معرفی شده بودند. در سال ۱۳۲۴ق، شهر همدان دارای ۲۰ هزار خانه و ۱۰۰ هزار نفر جمعیت بود که از این تعداد، ۲هزار نفر آنان یهودی و هشتصد نفر ارمنی بودند(ظهیرالدوله، ۱۳۶۷: ۸۸).
یهودیان، پرجمعیت­ترین اقلیت مذهبی همدان بودند و به همین سبب، برای خود دارای راسته بازار جدا به نام راسته یهودی­ها، محله­ و سرا، حمام و مدرسه­ی جداگانه و مستقل بودند. اکثریت آنان مثل یهودیان دیگر جهان در جست وجوی مشاغل راحت و پردرآمدتری بودند که متضمن تلاش و مسئولیت زیادی نباشند؛ از قبیل طلا­سازیی، عتیقه و جواهرفروشی، رَمالی، بزازی و خرازی. علاوه بر این، اکثر قریب به اتفاق پزشک یا حکیم باشی­های همدان از یهودیان بودند که یا مطب رسمی داشتند یا در منزل به مداوای ابتدایی می­پرداختند و یا به صورت دوره­گرد در میان کوچه و بازار راه می­افتادند و تعداد اندکی هم سوار بر الاغ رهسپار روستاها می­شدند(اذکایی، ۱۳۶۷: ۲۶۷).
( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

جمعیت یهودیان روز به روز رو به افزایش بود؛ چنانکه در سال ۱۳۲۸ق، جمعیت آنان بالغ بر هشت هزار نفر می­شد، یهودیان با مسلمانان روابط چندان صمیمانه­ و دوستانه­ای نداشتند و مسلمانان همدان به شدت از آنان کناره­گیری می­کردند و جز در موارد درمانی و داد و ستد، هرگز معاشرت و اُلفتی با آنان نداشتند؛ حتی گاهی اوقات بر سر مسائل عقیدتی(مذهبی) رو در روی هم قرار می­گرفتند و کار به نزاع می­کشید(لویی، ۱۳۳۹: ۸۴۰).
نمونه­ بارز این برخورد، دستور آخوند ملا عبدالله بروجردی به یهودیان مبنی بر دوختن یک تکه پارچه بر لباس خود بود (یا به قول همدانی­ها وصله­ی جودی) تا از مسلمین متمایز باشند. این دستور موجب درگیری و اغتشاش شد و حمایت سیف­الدوله، حاکم وقت همدان، ۱۳۱۰ق، از یهودیان سبب گردید که مردم از ملاعبدالله حمایت ننمایند و حتی به دارالحکومه حمله و آنجا را غارت کنند، حاکم مزبور نیز در این جریان ناگزیر از ترک شهر شد. این غائله با وساطت میرزا حسن آشتیانی و نامه­نگاری وی با دربار خاتمه یافت(صفائی، ۱۳۴۵: ۲۰).
از اقلیت­های دیگر ساکن همدان، ارامنه بودند که به دلیل صداقت و درست­کاری، در بین مردم مسلمان همدان محبوبیت و احترام خاصی داشتند و هیچ­گاه دیده نشد که مسلمان­ها نسبت به آن­ها کینه و عداوتی از خود بروز دهند و به آزارشان بپردازند. در نتیجه، آنان در کنار مسلمانان با استقلال و احترام تمام به زندگی خود ادامه می­دادند. آن­ها حتی در به جای آوردن مراسم مذهبی و سنت­هایشان آزاد و دارای کلیسا بودند. تا جایی که کلیسای ارامنه واقع در جنب تپه مصلی، یکی از ابنیه­ی تاریخی و با شکوه همدان محسوب می­گردد(قرگوزلو،۱۳۷۳: ۲۳).
کار ارامنه­ی همدان، اغلب تجارت، مشروب سازی و مشروب فروشی، عکاسی، جواهر و عتیقه فروشی و کارهایی از این قبیل بود. محل سکونت آنان نیز اغلب نزدیک همدان قریه­ی شورین بود(شوشتری علوی، ۱۳۷۷: ۱۰۰). علاوه بر این موارد باید از فرقه­ی شیخیه یاد کرد که در استنباط مسائل فقهی، جزو اخباریون و با اجتهاد از طریق اصول فقه مخالف بودند.
رهبر فرقه­ی مذکور در همدان شخصی بود به نام شیخ محمدباقر بن محمدجعفر اصفهانی که در شهر مزبور اقامت داشت و به قراء و قصبات (روستاهی دور و نزدیک) برای تبلیغ، مبلّغ اعزام می­نمود. این کار، موجب واکنش مسلمانان همدان گردید و به درگیری و شورش انجامید و سبب شکل گیری واقعه­ی شیخیه در زمان مظفرالدین شاه در سال ۱۳۱۵ق، در همدان گردید(سند شماره ۱۱۲۲۸- ق مؤسسه­ی مطالعات تاریخ معاصر همدان).
هنوز چند صباحی از فعالیت شیخیه و واقعه­ی سال ۱۳۱۵ق، نگذشته بود که بهائیان (پیروان محمدعلی باب) در همدان نفوذ کرده، شروع به فعالیت نمودند و در راستای گسترش عقاید خود اقدام به برپایی جلسات و اعزام مبلغ به اطراف کردند. به دنبال اقدامات و فعالیت­های این فرقه، مرحوم حجه­الاسلام سیدعباس موسوی، معروف به داعی­الاسلام (۱۲۸۵-۱۳۹۲ق) مصمم به بر خورد با این حرکت فرهنگی بیگانه در همدان شد. وی با تشکیل جلسات متعدد با حضور علمای وقت همدان، مجلسی تشکیل داد که به مجلس دعوت اسلامی معروف گشت و با اساس­نامه و مرام­نامه­ی مدون، برخورد فرهنگی لازم با این تهاجم را پایه­ریزی کرد.
تأسیس این مجلس در ۱۷ ربیع­الاول ۱۳۲۴ق، صورت گرفت. در ابتدای مرام­نامه­ی آن آیه­ی معروف «ادع الی سبیل ربک بالحکمه و الموعظه الحسنه و جادلهم بالتی هی احسن^[۲]» آمده بود.
این مجلس که با ۱۶ عضو رسمی و دائمی از میان علما تشکیل شده بود، با انجام امور خیریه و کمک به محرومان و مستمندان در همدان به مقابله با تبلیغات ضد اسلامی به ویژه مروجان بهائیت می­پرداخت، مجلس نامبرده از چنان تأثیر فرهنگی برخوردار بود که «شوقی افندی»، سرکرده­ی بهائیان، طی فرمانی، شرکت بهائیان در این مجلس و مناظره و مباحثه آنان با داعی­الاسلام را تحریم نمود: «الیوم به عموم مؤمنین به بهاء­الله اعلام و اخطار می­ شود که رفتن به مجلس دعوت اسلام و مباحثه با شخص داعی­الاسلام از این تاریخ حرام است»(هزاوه­ای، ۱۳۷۵: ۶۰-۶۱).
داعی­الاسلام، علاوه بر تأسیس مجلس مذکور، دو کتاب به نام­های «در ردّ طبیعیون» و «ردّ مذاهب غیر اسلامی» نوشت و در آن­ها آگاهی­ های لازم را به جامعه منتقل کرد و توانست از انحراف بسیاری از جوانان آن روزگار جلوگیری نماید. در کنار اقلیت­های مذکور، باید از میسیونرهای آمریکایی و اتباع انگلیسی و آلمانی نیز در سطح محدودتری یاد کرد.
۲-۱۲- اوضاع فرهنگی:
قبل از انقلاب مشروطه، فعالیت­ها و مراکز آموزشی همدان، منحصر به چند مکتب­خانه و مدرسه­ی علمیه­ی قدیمی می­شد و از نهادهای آموزشی جدید دیگر، نشریات، چاپخانه­ها، قرائت­خانه­ها و کتابخانه­ های مدرن، خبری نبود. در این شهر، هر محله و کوی دارای یک مکتب­خانه بود که در آن ملاباجی و آقاملا (آملا) به دختران و پسران درس می­دادند(هزاوه­ای، ۱۳۷۵: ۶۶).
تشکیل مکتب خانه­ها اصلاً نیازی به داشتن جواز یا مدارک و گواهی­نامه تحصیلی و صدور تأییدیه و صلاحیت و غیره از سوی مقامات صلاحیت­دار نداشت و فقط کافی بود که یک نفر نسبتاً باسواد، اتاقی از اتاق­های منزل یا محل دیگری را به صورت مکتب­خانه درآورد و در آنجا به مکتب­داری بپردازد؛ برای نمونه در یکی از محلات قدیمی شهر، یک نفر زن میان­سال معروف به ملاباجی یکی از دکان­های همکف بازارچه را تبدیل به مکتب­خانه کرده، در همانجا به تدریس می­پرداخت(نیازی، ۱۳۷۴: ۴۲).
علاوه بر سهولت راه ­اندازی مکتب­خانه از جانب معلم و آموزگار، ورود شاگرد و تحصیل آنان در این مکان­ها هم به راحتی صورت می­گرفت و شرایط خاصی برای ثبت ­نام و ورود به این مکتب­خانه­ها، مثل مدارس امروزی، وجود نداشت. تنها شرط قبولی و نام­نویسی داشتن یک جلد عم­جزء^[۳]، یک عدد دوات مرکب، یک قلم، مداد و به همراه خود بردن یک عدد قایچه برای نشستن بر روی آن در داخل مکتب­خانه بود. در این مکان­ها، قرآن، بوستان سعدی، دیوان حافظ، شاهنامه­ی فردوسی، کلیله و دمنه، صرف و نحو و کتب تاریخی و دینی آموزش داده می­شد(قراگوزلو، ۱۳۷۳: ۳۶۶).
از مراکز دیگر تعلیم و تربیت، مدارس علمیه­ی قدیم شهر بودند که در آن، طلاب و دانشجویان علوم دینی و معارف اسلامی به تحصیل می­پرداختند. این مدارس نسبت به مکتب­خانه از جنبه­ عمومی کمتری برخوردار بودند و عبارت بودند از مدرسه­ی علمیه­ی زنگنه، مدرسه­ی علمیه­ی آخوند و مدرسه­ی علمیه­ی دامغانی؛ علاوه بر مراکز نامبرده، بعضی از خانواده­ها که از مکنت مالی خوبی برخوردار بودند، برای تحصیل فرزندان خود، معلم سرخانه می­گرفتند تا در خانه مشغول تحصیل شوند(نیازی، ۱۳۷۹: ۴۲-۴۵).
از جمله­ این گروه می­توان از خوانین قراگوزلو نام برد. در این میان، مردم محروم و روستایی در فقر و فلاکت می­زیسته­اند و با تحصیل و فرهنگ بیگانه بودند؛ چرا که آنچه برای آن­ها اهمیت ویژه­ای داشت، به دست آوردن لقمه­ای نان بود تا شاید بتوانند زندگی روزه­مره­ی خود را بگذرانند.
بیشتر مدارس نوین همدان، پس از انقلاب مشروطه با همّت برخی از فرهنگیان و روشنفکران همدانی و جمعی از بیگانگان در این منطقه شکل گرفت؛ که می­توان آن­ها را به به دو نوع تقسیم نمود:
۲-۱۳- مدارس همدان در دوره­ قاجار:
۲-۱۳-۱- مدارس خارجی همدان در دوره­ قاجار
مدارس خارجی آن­ دسته از مدارس نوینی بودند که توسط مأمورین فرهنگی و سیاسی و یا مبلغان و میسیونرهای خارجی در همدان ایجاد گردید؛ همچون مدارس آمریکایی­ها در همدان که توسط میسیونرها و مبلغان آمریکایی شکل گرفت.
این نوع از مدارس و فعالیت­ها مربوط به آمریکاییان بود و کشورهای بیگانه دیگر و مأمورین آن­ها نقش چندانی در این فعالیت­ها نداشتند. انگلیس و روس و به دنبال آن­ها عثمانی، بیشتر در پی فعالیت­های سیاسی، اقتصادی و نظامی در منطقه بودند و در شهر اقدام به ایجاد کنسول­گری، پایگاه نظامی و بانک شاهنشائی و استقراضی می­نمودند و به دنبال فعالیت­های فرهنگی و آموزشی در قالب ایجاد مدرسه و مراکز آموزشی نبودند.
البته ایجاد مدارس توسط خارجیان- به­خصوص میسیونرها و مبلغان آمریکایی- هدف تبلیغی سیاسی و مذهبی داشت. آن­ها می­کوشیدند تا محصلین و مخاطبین خود را به سوی اهداف و برنامه ­های خود متمایل نمایند و جالب­تر این­که در مقابل مدارس ایرانی، این مدارس و مدارس اقلیت­های مذهبی، پیشگامان مدارس نوین همدان به ­شمار می­رفتند(فروتن، ۱۳۹۰: ۷۱).
علاوه بر این، از ویژگی­های دیگر این نوع مدارس، داشتن تشکیلات منظم و مرتب و گسترده با برنامه ­های مشخص، امکانات وسیع و کلاس­های فوق برنامه عمر و دوام طولانی در عرصه فعالیت، امکانات و تسهیلات مادی فراوان، ارائه­ خدمات رایگان آموزشی و بهداشتی و حتی کمک­های بلاعوض مالی به خانواده­های محصلین و ساکنان شهر، ایجاد مراکز دیگر در کنار مراکز آموزشی و جلب جمعیت زیاد محصلین و جمعیت شهر را می­توان ذکر نمود(فروتن،۱۳۹۰: ۴۵).
۲-۱۳-۲- مدارس داخلی همدان در دوره­ قاجار:
مدارس داخلی مدارسی بودند که توسط ایرانیان تشکیل شدند که شامل مدارس مسلمانان و اقلیت­های مذهبی ساکن در همدان می­گردید. این مدارس به سه دسته تقسیم می­شدند:
الف) مدارس اقلیت­های مذهبی.
ب) مدارس دولتی.
ج) مدارس ملی (غیر دولتی).
مدارس اقلیت­های مذهبی اولین مراکزی بودند که به سبک جدید در همدان تأسیس شدند. این مدارس، تنها به محصلین و دانش ­آموزان اقلیت­های مذهبی اختصاص داشت، اما به تدریج، با رشد و پا گرفتن آن­ها، استقبال مسلمانان شهر از این مدارس بیشتر شد و محصلین و دانش ­آموزان مسلمانان هم توانستند در این مدارس به تحصیل بپردازند. این استقبال از مدارس اقلیت­های مذهبی، بیشتر از سوی متمولین (ثروتمندان)، ملاکین و بزرگان شهر بود و طبقه­ی متوسط و پایین چندان روی خوش به این مراکز از خود نشان نمی­دادند.
بعدها ارمنی­ها نیز برای خود مدارسی دایر کردند؛ اما با توجه به تعداد زیاد یهودیان در این شهر، مدارس یهودیان از اعتبار بیشتری برخوردار بود. در عین حال، مدارس ارمنی شرایط آسان­تری را برای جذب شاگردان مسلمان اعلام می­کردند؛ از این رو استقبال مردم شهر از مدارس ارمنی­ها بیش از یهودی­ها بوده است.
قدیمی­ترین و مهم­ترین مدرسه­ی همدان متعلق به یهودیان است، چنانکه مدرسه­ی آلیانس یا اتحاد، در سال ۱۸۶۰م/۱۲۷۷ش، توسط یهودیان تأسیس شد یهودیان همدان به ‌خاطر تراکم جمعیت دارای مدارس مذهبی، کنیسه‌ها و راسته‌ای به نام خود در بازار شهر بودند(سالنامه­ی دبیرستان پهلوی، ۱۳۲۵-۲۶: ۸-۱۳).
مدارس دولتی مدارسی بودند که توسط حکومتیان در همدان ایجاد گردیدند. تعداد این مدارس به نسبت مدارس ملی و غیر دولتی، در سطح پائینی بود و حکومت و حکومتیان همدان در ابتدا چندان حُسن ظنی نسبت به این مدارس و مراکز از خود نشان نمی­دادند. به همین دلیل، فعالیت جدی و خاصی در ایجاد چنین مراکزی از سوی آن­ها صورت نگرفت. این نوع مدارس معمولاً با آمدن یک حکمران ترقی­خواه و متمایل با این گونه فعالیت­ها رونق و توسعه می­یافت و با رفتن او از صدرات شهر، فعالیت در این زمینه نیز به فراموشی سپرده می­شد.
مدارس ملی (غیردولتی) مدارسی بودند که توسط فرهنگیان، آزادی­خواهان و تحصیل کردگان همدانی و یا به عبارتی افراد حقیقی تأسیس شدند. از جمله­ این مدارس می­توان از مدرسه­ی علمی شرافت به مدیریت شیخ میرزا محب­علی قراگوزلو (۱۲۵۲-۱۳۱۷ش)، یکی از روحانیون فرهنگی­، یاد کرد (سالنامه­ی دبیرستان پهلوی همدان، ۱۳۲۵-۲۶: ۱۴).
با گسترش مدارس دولتی و ملّی، کم کم از اعتبار مدارس خارجی­ها و اقلیت­های دینی کاسته شد. زیرا مردم ترجیح می­دادند فرزندانشان در یک مدرسه­ی ایرانی تحصیل نمایند.
۲-۱۴- اوضاع اقتصادی:
اوضاع اقتصادی هر ناحیه و منطقه­ای، به موقعیت جغرافیایی و سوق­الجیشی و نیز آب­ و هوایی آن منطقه بستگی دارد. منطقه­ همدان، با توجه به اوضاع جوی مساعد، از کشاورزی خوبی برخوردار است و در کنار آن، دامپروری و پرورش طیور نیز رواج دارد. اقتصاد منطقه و شهر، علاوه بر کشاورزی، بیشتر بر پایه­ تجارت و داد و ستد در سطح گسترده و وسیعی است(سالنامه­ی دبیرستان پهلوی همدان، ۱۳۲۵-۲۶: ۸).
در قدیم، حدود ۷۰ درصد از جمعیت ساکن در منطقه، بخصوص روستائیان و ساکنان اطراف شهر، به کشاورزی و زراعت مشغول بودند؛ اما خود کشاورزان از بهره چندانی برخوردار نبودند؛ چرا که زمین­های قابل کشت، در اختیار خوانین و ملاکین و زمین­داران بزرگ منطقه بود که به شیوه ارباب و رعیتی اداره و کنترل می­شد. از عمده­ترین محصولات کشاورزی منطقه می­توان از گندم، جو، ذرت، گردو، انگور، سیب، بادام، زردآلو، کشمش و سبزیجات یاد کرد.
همچنین در آن دوران از صنایع ماشینی و کارخانه­های بزرگ و مدرن خبری نبود، فقط چند کارگاه کوچک و قدیمی فرش­بافی، چرم­سازی، سفال­گری و پوست وجو داشت که بیشتر شامل صنایع دستی می­گردید(سالنامه­ی دبیرستان پهلوی همدان، ۱۳۲۵-۲۶: ۱۳). در این شهر بخش عمده­ی نیروهای کار، در قسمت تجارت و در بازار مشغول کار بودند. به سبب قرار گرفتن بر سر راه ارتباطی غرب به شرق و مرکز ایران از لحاظ سیاسی و بر سر راه حمل کالا و کاروان­های تجاری و جاده ابریشم و ارتباط با دریای سیاه و طرابوزن از طریق تبریز، بصره و بغداد به ایران و هند، از لحاظ تجاری و بازرگانی این شهر به انبار مال­التجاره­ها و انبار ایران تبدیل گردیده بود.
هر کالا و کاروانی که قصد حرکت از این مسیر را داشت، ناچاراً موقتی یا دائمی، به اقامت در این شهر مجبور می­شد. کالاهای انگلیسی از راه بغداد و همدان به ایران و هند برده می­شد، کالاهایی که باید به انگلستان وارد می­شد نیز همین مسیر را طی می­کرد و از بغداد و بصره به وسیله­ کشتی به این کشور حمل می­گردید و مدت سی و پنج روز طول می­کشید تا این اجناس از طریق مسیر مذکور به مقصد برسد(هلن و فونتن، ۱۳۷۰: ۲۸).
کالاها و اجناس روسی نیز از طریق تبریز به همدان و شهرهای دیگر کشور آورده می­شد. البته حجم مبادلات و گستردگی آن، به امنیت راه ­ها و مناسب بودن راه ­ها، کم شدن راهزنان و شورشیان بستگی داشت. برای امنیت کاروان، یک نیروی نظامی- محلی به نام قره­سوران (به زبان ترکی، سیاهی پُرسان «نیروی اَمنیه سابق، نیروی انتظامی فعلی») مأمور حفظ راه ­ها و برقراری امنیت بود که اغلب این مأمورین عامل بی­نظمی و غارت می­شدند(مؤمن، ۱۳۸۲: ۳۶-۴۶).